Merhaba sevgili öğrencilerim,
Bugün sizlerle birlikte ünitemizi tekrar etmek için harika bir çalışma yapacağız. Önümüzdeki görselde yer alan soruları, hep birlikte adım adım çözeceğiz. Bu sorular, öğrendiğimiz coğrafi terimleri ne kadar iyi hatırladığımızı görmek için güzel bir fırsat. Hazırsanız, haydi başlayalım!
1. Soru: Dünya’nın Ekvator’dan şişkin, kutuplardan basık olan kendine özgü şekline ne denir?
Çözüm:
Adım 1: Soruda bize Dünya’mızın o eşsiz, tam bir küre olmayan şekli soruluyor. Hani hep deriz ya, portakal gibi üstten ve alttan birazcık bastırılmış, yanlardan ise birazcık şişkin bir şekli var diye. İşte o şeklin özel bir adı var.
Adım 2: Bize verilen karışık harflere bakalım: O, İ, G, T, E. Bu harfleri kullanarak anlamlı bir kelime oluşturmaya çalışalım.
Adım 3: Harfleri doğru şekilde bir araya getirdiğimizde “GEOİT” kelimesi ortaya çıkıyor. Bu, Dünya’nın kendine özgü şekline verilen isimdir.
Sonuç:GEOİT
2. Soru: Dünya’yı tam ortadan ikiye ayırdığı varsayılan hayalî çizgiye ne denir?
Çözüm:
Adım 1: Bu soru, Dünya’yı Kuzey Yarım Küre ve Güney Yarım Küre olarak iki eşit parçaya bölen en büyük paralel dairesini, yani o hayalî çizgiyi soruyor. Bu çizginin başlangıç paraleli (0°) olduğunu da hatırlayalım.
Adım 2: Karışık harflerimiz şunlar: K, E, O, V, R, A, T.
Adım 3: Bu harfleri birleştirdiğimizde coğrafyanın en temel kavramlarından biri olan “EKVATOR” kelimesini buluyoruz.
Sonuç:EKVATOR
3. Soru: Bir kutup noktasından başlayarak Ekvator’u dik olarak kesip diğer kutup noktasına doğru uzandığı varsayılan hayalî çizgilere ne denir?
Çözüm:
Adım 1: Bu sefer de kuzeyden güneye doğru, yani dikey olarak uzanan hayalî çizgileri düşünüyoruz. Bu çizgiler bir kutuptan başlar, diğer kutupta birleşir.
Adım 2: Harflerimiz: E, İ, M, Y, D, R, N, E.
Adım 3: Harfleri doğru sıraya koyduğumuzda, Dünya üzerindeki konumumuzu belirlememize yarayan “MERİDYEN” kelimesi karşımıza çıkıyor.
Sonuç:MERİDYEN
4. Soru: Dünya üzerinde bulunan herhangi bir yerin paralel ve meridyenlere göre belirtilmesine ne denir?
Çözüm:
Adım 1: Bir yerin adresini enlem ve boylam (paralel ve meridyen) derecelerini kullanarak, yani tam olarak koordinatlarını vererek belirttiğimizde buna ne ad verilir? İşte soru bunu istiyor.
Adım 2: Harf karmaşasına bir göz atalım: K, U, U, K, L, N, O, T, A, M, M. Burada iki kelime olabileceğini düşünebiliriz.
Adım 3: Harfleri düzenlediğimizde “MUTLAK KONUM” ifadesini elde ederiz. Bir yerin matematiksel konumudur.
Sonuç:MUTLAK KONUM
5. Soru: Yeryüzündeki derin ve geniş çukurları dolduran büyük su kütlelerine ne denir?
Çözüm:
Adım 1: Dünya’mızın büyük bir kısmının sularla kaplı olduğunu biliyoruz. Bu suların en büyük ve en derin olanlarına verilen bir isim var. Kıtaları birbirinden ayıran devasa su kütleleri…
Adım 2: Bize verilen harfler: Y, O, A, S, U, N, K.
Adım 3: Bu harflerle oynadığımızda, o masmavi derinlikleri ifade eden “OKYANUS” kelimesini buluruz.
Sonuç:OKYANUS
6. Soru: Ekvator’dan başlayıp kuzey ve güney kutup noktalarına doğru Ekvator’a yatay şekilde uzandığı varsayılan hayalî çizgilere ne denir?
Çözüm:
Adım 1: Bu soruda da Ekvator’a yatay, yani paralel olarak çizildiği varsayılan hayalî çizgiler soruluyor. Bu çizgiler Dünya’yı bir elmanın kabuğunu soyar gibi yatay halkalar şeklinde sarar.
Adım 2: Harflerimiz: L, L, R, A, A, P, E.
Adım 3: Harfleri bir araya getirdiğimizde, zaten sorunun içinde de ipucu olan “PARALEL” kelimesini oluşturuyoruz.
Sonuç:PARALEL
7. Soru: Kendine bağlı adalarla beraber çevresi sularla kaplı büyük kara parçalarına ne denir?
Çözüm:
Adım 1: Üzerinde yaşadığımız, okyanuslar ve denizlerle çevrili çok büyük kara parçalarını düşünüyoruz. Asya, Avrupa, Afrika gibi…
Adım 2: Harflerimiz oldukça az ve net: I, A, T, K.
Adım 3: Bu dört harfi anlamlı bir şekilde birleştirdiğimizde, cevabın “KITA” olduğunu hemen anlıyoruz.
Sonuç:KITA
İşte bu kadar çocuklar! Gördüğünüz gibi, öğrendiğimiz temel coğrafi kavramları hatırlayarak bütün soruları kolayca çözdük. Hepinizi tebrik ederim. Unutmayın, tekrar yapmak bilgiyi kalıcı hale getirir!