Merhaba sevgili öğrencilerim!
Bugün sizlerle, Hakan’ın harika projesini inceledikten sonra karşımıza çıkan bu önemli soruyu birlikte cevaplayacağız. Bu soru, bir girişimcinin başarılı olması için nelere dikkat etmesi gerektiğini çok güzel özetliyor. Haydi gelin, adım adım bu konuyu aydınlatalım.
Soru: Bir yerde yatırım yaparken doğal ve beşerî faktörler niçin göz önünde bulundurulmalıdır? Düşüncelerinizi defterinize yazarak sınıfta arkadaşlarınızla paylaşınız.
Harika bir soru! Hakan’ın projesini okuduktan sonra bu soruyu cevaplamak aslında çok daha kolay. Bir iş kurmak, yani yatırım yapmak, sadece bir fikir bulup para harcamak değildir. Bu işin başarılı olup olmayacağını etkileyen bir sürü etken vardır. İşte biz bu etkenleri doğal ve beşerî faktörler olarak ikiye ayırıyoruz. Gelin bu faktörlerin neden bu kadar önemli olduğunu Hakan’ın projesi üzerinden anlayalım.
Adım 1: Doğal ve Beşerî Faktörler Ne Demek?
Öncelikle bu kavramları bir hatırlayalım:
Doğal Faktörler: İnsan eliyle oluşmamış, doğada kendiliğinden var olan unsurlardır. Mesela iklim, yeryüzü şekilleri, su kaynakları, ham maddeler gibi.
Beşerî Faktörler: Doğrudan insan faaliyetleri sonucu ortaya çıkan unsurlardır. Mesela sermaye (para), teknoloji, ulaşım, iş gücü (çalışanlar), pazarlama gibi.
Adım 2: Hakan’ın Projesindeki Faktörleri İnceleyelim
Hakan ve babası bu işe başlarken hem doğal hem de beşerî faktörleri ne kadar dikkatli düşündüklerini görebiliriz. Eğer bunlardan birini bile atlasalardı, projeleri başarısız olabilirdi.
- Doğal Faktörler Neden Önemli?
- Coğrafi özellik: Hakan’ın projesinin en temel doğal faktörü Kızılırmak Nehri‘dir. Düşünsenize, eğer yaşadıkları yerde mersin balığının yaşayabileceği bir nehir olmasaydı, bu çiftliği kurabilirler miydi? Tabii ki hayır. Demek ki yatırım yapacağımız yerin coğrafi özellikleri, yapacağımız işe uygun olmalı.
- Ham madde: Mersin balığı yavruları da bir nevi doğal bir kaynaktır. Bu yavruları bulabilecekleri yerlerle iletişime geçmeyi planlamışlar. Eğer bu balıkların yavrularına ulaşamasalardı, çiftlik boş kalırdı.
- Beşerî Faktörler Neden Önemli?
- Sermaye: Bir iş kurmak için paraya ihtiyaç vardır. Hakan ve babası bu parayı bulmak için KOSGEB‘e başvurmayı düşünmüşler. Bu, projenin en önemli beşerî faktörlerinden biridir. Para olmadan ne kafes alabilirler ne de yem.
- İş gücü: Çiftlikte çalışacak insanlara ihtiyaçları var. Köylerinde bu işi yapabilecek insanların olması (iş gücü), projenin yürümesini sağlayacak. Eğer çalışacak kimse olmasaydı, işler aksardı.
- Teknoloji: Suyun kalitesini ölçmek için modern sensörler kullanmayı planlıyorlar. Teknoloji sayesinde balıkların sağlıklı büyümesini garantileyecekler. Eski yöntemlerle bunu yapmak çok zor olurdu.
- Ulaşım: Ürettikleri havyarı özel soğutuculu araçlarla göndermeyi düşünüyorlar. Eğer iyi bir ulaşım ağı olmasaydı, değerli havyarlar bozulur ve emekleri boşa giderdi.
- Pazarlama: Ürünü üretmek kadar onu satmak da önemlidir. Sosyal medya, broşürler ve otellerle görüşmeler yaparak ürünlerini tanıtacaklar. Bu da tamamen insan faaliyeti, yani beşerî bir faktördür.
Adım 3: Sonuç
Gördüğünüz gibi, bir yatırım yapmak bir yapbozun parçalarını birleştirmek gibidir. Doğal faktörler (nehir, iklim vb.) yapbozun zeminini oluştururken, beşerî faktörler (para, teknoloji, insanlar vb.) ise bu zeminin üzerine koyduğumuz parçalardır.
Eğer parçalardan biri eksik olursa, yapboz tamamlanamaz. Yani yatırım başarısız olur. İşte bu yüzden bir yerde yatırım yaparken, o yerin doğal şartlarının işimize uygun olup olmadığını ve o işi yürütecek beşerî imkanlara sahip olup olmadığımızı çok iyi düşünmeliyiz. Hakan’ın projesi bize bunun en güzel örneğini sunuyor.