6. Sınıf Sosyal Bilgiler Ders Kitabı Cevapları Anadol Yayınları Sayfa 102
Merhaba sevgili öğrencilerim, ben 6. Sınıf Sosyal Bilgiler öğretmeniniz.
Bugün sizlerle ders kitabımızdaki bir sayfayı inceleyeceğiz. Bu sayfada ülkemizin dört farklı şehrinden bahsediliyor: Ardahan, Tunceli, Şanlıurfa ve Adana. Bu şehirlerin özelliklerini ve nüfus durumlarını karşılaştırarak, bir yerin nüfusunun neden az ya da çok olduğunu anlamaya çalışacağız. Haydi gelin, görseldeki bilgileri adım adım analiz edelim ve soruları birlikte çözelim.
Soru 1: Metne göre Ardahan’ın nüfusu neden azdır ve şehir neden dışarıya göç vermektedir?
Çözüm:
Haydi metni dikkatlice okuyalım ve Ardahan’la ilgili ipuçlarını bulalım.
Adım 1: Metinde Ardahan için “karasal iklim görülür” diyor. Karasal iklim, kışların çok soğuk ve sert, yazların ise sıcak ve kurak geçtiği bir iklim tipidir. Bu zorlu iklim şartları, tarım yapmayı oldukça güçleştirir.
Adım 2: Bir diğer önemli bilgi ise “Yeryüzü şekillerinin engebeli olması”. Bu, arazinin dağlık ve engebeli olduğu anlamına gelir. Engebeli arazilerde tarım yapmak, fabrika kurmak veya yol yapmak düz arazilere göre daha zordur.
Adım 3: Bu zorluklar nedeniyle, Ardahan’da en önemli geçim kaynağı hayvancılık olmuş. Ancak tarım ve sanayi gibi diğer ekonomik faaliyetler yeterince gelişememiş.
Sonuç:
İşte bu yüzden, yani iş imkanlarının kısıtlı olması, zorlu iklim koşulları ve engebeli yeryüzü şekilleri yüzünden insanlar daha gelişmiş şehirlere göç etmektedir. Bu duruma biz “göç vermek” diyoruz. Bu nedenle Ardahan’ın 2022 yılı sonu nüfusu 92.481 gibi diğer büyük şehirlere göre oldukça azdır.
Soru 2: Tunceli’nin ekonomik durumu ve nüfus özellikleri Ardahan ile benzerlik gösteriyor mu? Neden?
Çözüm:
Şimdi de Tunceli hakkındaki bilgilere göz atalım ve Ardahan ile karşılaştıralım.
Adım 1: Tunceli için de “karasal iklim görülür” ve “Engebeli bir arazi yapısına sahip” ifadeleri kullanılmış. Gördüğünüz gibi bu iki özellik Ardahan ile tamamen aynı!
Adım 2: Bu benzer coğrafi özellikler, benzer sonuçlara yol açmış. Metinde Tunceli’de “sanayi, ticaret ve tarım gibi ekonomik faaliyetler yeterince gelişmemiştir” diyor.
Adım 3: Sonuç olarak Tunceli de, tıpkı Ardahan gibi, ülkemizin daha gelişmiş şehirlerine göç vermektedir. Hatta 2022 yılı nüfusu 84.366 ile Ardahan’dan bile daha az.
Sonuç:
Evet, Tunceli’nin ekonomik durumu ve nüfus özellikleri Ardahan ile büyük bir benzerlik gösterir. Her ikisi de engebeli araziye ve sert iklime sahip olduğu için ekonomik olarak yeterince gelişememiş ve bu nedenle dışarıya göç veren illerimizdendir.
Soru 3: Şanlıurfa’nın nüfusu neden artmaktadır ve bu artışta hangi proje etkili olmuştur?
Çözüm:
Şanlıurfa’ya geldiğimizde ise durumun biraz değiştiğini görüyoruz. Gelin nedenlerini araştıralım.
Adım 1: Şanlıurfa’nın yeryüzü şekilleri Ardahan ve Tunceli’nin tam tersi; “düz ve sade bir yapıya sahip”. Bu, tarım ve yerleşim için büyük bir avantajdır.
Adım 2: Ancak Şanlıurfa’nın büyük bir sorunu varmış: “Yaz ayları sıcak ve kuraktır” ve en önemli sorunu “su” imiş. Tarım için su hayati önem taşır, değil mi?
Adım 3: İşte burada devreye çok önemli bir proje giriyor: Güneydoğu Anadolu Projesi (GAP). Bu proje sayesinde bölgeye su getirilmiş ve kuraklık sorunu çözülmüştür.
Adım 4: Suya kavuşan verimli topraklarda tarım hızla gelişmeye başlamış. Tarımın gelişmesiyle birlikte yeni iş imkanları ortaya çıkmış ve Şanlıurfa, çevresindeki illerden “göç almaya” başlamıştır.
Sonuç:
Şanlıurfa’nın nüfusunun artmasının temel nedeni, GAP projesi sayesinde su sorununun çözülmesi ve tarımın hızla gelişmesidir. Bu sayede şehir, iş imkanları sunan bir çekim merkezi haline gelmiş ve nüfusu 2022 yılı itibarıyla 2.170.110 kişiye ulaşmıştır. Bakın, ne kadar büyük bir fark var!
Soru 4: Adana’nın nüfusunun çok olmasının ve sürekli göç almasının sebepleri nelerdir?
Çözüm:
Son olarak sanayi ve tarım devi Adana’yı inceleyelim.
Adım 1: Metinde Adana için “sanayi ve ticaretin geliştiği illerimizden biridir” deniyor. Yani fabrikalar var, alışveriş ve ticaret canlı. Bu da bolca iş imkanı demek!
Adım 2: Adana, ülkemizin en verimli ovalarından biri olan Çukurova üzerinde kurulmuştur. Bu ova sayesinde tarım faaliyetleri çok yoğundur.
Adım 3: Adana’nın coğrafi konumu da çok avantajlı. Deniz kıyısında olması, ikliminin ılıman olması ve önemli limanlara yakınlığı sanayinin gelişmesini sağlamıştır.
Sonuç:
Adana’nın nüfusunun çok olmasının ve sürekli göç almasının nedenleri şunlardır:
- Gelişmiş sanayi ve ticaret
- Çukurova gibi verimli bir tarım alanına sahip olması
- Ilıman iklimi
- Ulaşım olanaklarının (deniz ve limanlara yakınlık) iyi olması
Tüm bu olumlu şartlar sayesinde Adana, çevresinden sürekli göç alan bir şehir olmuş ve 2022 yılı nüfusu 2.274.106‘ya yükselmiştir.
Araştıralım Paylaşalım
Yaşadığınız yer ve çevresinde nüfusun dağılışını ve özelliklerini araştırınız. Edindiğiniz bilgileri defterinize yazarak sınıfta arkadaşlarınızla paylaşınız.
Sevgili çocuklar, bu harika bir proje ödevi olabilir! Kendi yaşadığınız şehri veya ilçeyi düşünün.
- Nüfusu ne kadar? Artıyor mu, azalıyor mu?
- İnsanlar neden burada yaşamayı tercih ediyor? (İş imkanları, eğitimi, iklimi, doğal güzellikleri vb.)
- Yaşadığınız yer engebeli mi, düz mü?
- Hangi ekonomik faaliyetler yapılıyor? (Tarım, sanayi, turizm, ticaret vb.)
Bu soruların cevaplarını ailenize sorarak veya internetten araştırarak bulabilir, defterinize not alabilir ve sınıfta arkadaşlarınızla paylaşabilirsiniz. Böylece yaşadığımız yeri daha iyi tanımış oluruz.
Umarım bu açıklamalarla konuyu daha iyi anlamışsınızdır. Unutmayın, bir yerin coğrafi özellikleri, o yerin kaderini belirler! Başka sorularınız olursa çekinmeden sorun. İyi çalışmalar dilerim