6. Sınıf Sosyal Bilgiler Ders Kitabı Cevapları Anadol Yayınları Sayfa 95

Merhaba sevgili öğrencilerim! Ben 6. Sınıf Sosyal Bilgiler öğretmeniniz. Bugün birlikte bu harika haritaları inceleyip, ülkemizin iklimi ve bitki örtüsü arasındaki ilişkiyi çözeceğiz. Bu bir nevi dedektiflik oyunu gibi, ipuçlarını birleştirip sonuca ulaşacağız. Hazırsanız, haydi başlayalım!

Soru 1: Aşağıda verilen iklim haritasını inceleyiniz. Edindiğiniz bilgilerden yararlanarak ülkemizde görülen iklim tiplerinin özelliklerini tahmin etmeye çalışınız.

Harika bir soru! Bu harita bize ülkemizin ne kadar çeşitli iklimlere sahip olduğunu gösteriyor. Şimdi haritadaki renklere bakarak ve daha önceki bilgilerimizi kullanarak bu iklimlerin özelliklerini birlikte tahmin edelim.

• Karadeniz İklimi (Haritada Pembe Renk):

  Haritada gördüğümüz gibi bu iklim tipi, Karadeniz kıyıları boyunca uzanıyor. Deniz kenarında olduğu için havası genellikle ılımandır. Karadeniz denince aklımıza ne gelir? Yağmur ve yeşillik! Bu yüzden Karadeniz ikliminin en önemli özelliği her mevsim yağışlı olmasıdır. Yazları çok sıcak olmaz, serin geçer. Kışları ise çok sert geçmez, ılıktır. Kısacası bol yağmurlu ve ılıman bir iklimdir.

• Akdeniz İklimi (Haritada Açık Yeşil Renk):

  Bu iklim tipi ise Ege ve Akdeniz kıyılarımızda etkili oluyor. Yaz tatillerini düşündüğümüzde aklımıza ne geliyor? Güneş, sıcak ve deniz! İşte Akdeniz iklimi tam da böyle. Yazları sıcak ve kurak, kışları ise ılık ve yağışlıdır. Kışın yağan yağmurlar sayesinde toprak suya doyar, yazın ise bol bol güneşleniriz.

• Karasal İklim (Haritada Turuncu Renk):

  Haritadaki en geniş alana yayılan iklim bu, değil mi? Ülkemizin iç kesimlerinde, deniz etkisinden uzak yerlerde görülür. “Karasal” kelimesi, denizin ılımanlaştırıcı etkisinden uzak demektir. Bu yüzden burada yazlar ile kışlar, gece ile gündüz arasındaki sıcaklık farkı çok fazladır. Yani, yazları çok sıcak ve kurak, kışları ise çok soğuk ve kar yağışlıdır. Kışın atkımızı, beremizi takmadan dışarı çıkamayız!

Soru 2: Aşağıda ülkemizin doğal bitki örtüsü haritası verilmiştir. Türkiye iklim haritasını da göz önünde bulundurarak ülkemizde görülen iklimler ve bitki örtüsü arasında nasıl bir ilişki olduğunu tahmin etmeye çalışınız. Düşüncelerinizi arkadaşlarınızla paylaşınız.

İşte şimdi en sevdiğim kısma geldik! İki haritayı karşılaştırıp aralarındaki bağlantıyı bulacağız. Unutmayın, bitkiler de insanlar gibi yaşayabilecekleri, sevdikleri hava koşullarında yetişirler. Bir bitkinin ne kadar su, ne kadar güneş istediği onun nerede yetişeceğini belirler.

Adım 1: Haritaları Karşılaştıralım

İlk haritadaki iklimlerin yayıldığı alanlarla, ikinci haritadaki bitki örtülerinin yayıldığı alanların neredeyse tamamen aynı olduğunu fark ettiniz mi? Sanki birbirlerinin kopyası gibiler!

• Karadeniz ikliminin (pembe) olduğu yerde Ormanlar (yeşil) var.
• Akdeniz ikliminin (açık yeşil) olduğu yerde Maki (mor) bitki örtüsü var.
• Karasal iklimin (turuncu) olduğu geniş iç bölgelerde ise Bozkır (sarı) var.

Adım 2: İklim ve Bitki Örtüsü Arasındaki İlişkiyi Kuralım

Bu eşleşmeler bize çok önemli bir şey anlatıyor: Bir yerin doğal bitki örtüsünü, o yerin iklimi belirler. Şimdi bu ilişkiyi daha detaylı inceleyelim:

Karadeniz İklimi ➔ Orman: Karadeniz iklimi her mevsim yağışlı olduğu için toprağı hep nemlidir. Ağaçlar da büyümek için en çok neye ihtiyaç duyar? Tabii ki suya! Bu bol su sayesinde Karadeniz kıyılarımız gür ormanlarla kaplıdır.

Akdeniz İklimi ➔ Maki: Akdeniz ikliminin yazları sıcak ve kuraktı, değil mi? Bu kuraklığa her bitki dayanamaz. İşte maki dediğimiz bodur, çalılık şeklindeki bitkiler tam da bu iklime uyum sağlamıştır. Kısa boylu ve sert yapraklı oldukları için yaz kuraklığına dayanabilirler.

Karasal İklim ➔ Bozkır: Karasal iklimin yağışları az, yazları kurak, kışları ise çok soğuktur. Bu zorlu koşullarda büyük ağaçların yetişmesi zordur. Bu nedenle burada daha çok ilkbahar yağışlarıyla yeşeren, yaz sıcaklarıyla kuruyan otlardan oluşan bozkırlar görülür.

Sonuç olarak, gördüğümüz gibi iklim ve bitki örtüsü arasında doğrudan ve çok güçlü bir ilişki vardır. Bir bölgenin iklimine bakarak orada ne tür bitkilerin yetişebileceğini kolayca tahmin edebiliriz. İklim ve bitki örtüsü, birbirinden ayrılmaz bir ikilidir!

Umarım konu iyice anlaşılmıştır çocuklar. Aklınıza takılan bir soru olursa her zaman sorabilirsiniz!