Merhaba sevgili öğrencilerim, ben Sosyal Bilgiler Öğretmeniniz.
Bugün sizlerle ders kitabımızın 246. sayfasında yer alan “Sıra Sizde” etkinliğini birlikte analiz edip nasıl yapacağımızı öğreneceğiz. Bu etkinlik, ülkemizin komşularıyla ve diğer Türk Cumhuriyetleri ile olan ilişkilerini daha iyi anlamamızı sağlayacak harika bir alıştırma. Haydi başlayalım!
Soru Metni: Ülkemizin, Türk Cumhuriyetleri ve komşu devletlerle kültürel, sosyal, siyasal ve ekonomik ilişkileri açısından önemini tablo hâlinde defterinize yazarak sınıfta arkadaşlarınızla paylaşınız.
Bu soruyu çözmek için aşağıdaki adımları takip edelim. Bu bir araştırma ve öğrendiklerimizi düzenleme ödevi, bu yüzden dikkatlice okuyalım ve birlikte bir örnek hazırlayalım.
Adım 1: Soruyu Anlamak
Öncelikle soru bizden ne istiyor, onu anlayalım. Soru, Türkiye’nin komşularıyla ve Türk Cumhuriyetleri ile olan ilişkilerini dört ana başlıkta incelememizi ve bunları bir tabloya dökmemizi istiyor. Bu başlıklar şunlar:
- Kültürel İlişkiler: İki ülke arasındaki sanat, tarih, turizm, ortak gelenekler ve görenekler gibi bağları ifade eder. Mesela, başka bir ülkedeki tarihi bir camimizi veya atalarımızdan kalma bir evi ziyaret etmek kültürel bir ilişkidir.
- Sosyal İlişkiler: İki ülke halklarının birbiriyle olan ilişkisidir. Örneğin, komşu ülkede yaşayan akrabalarımız, bir ülkeden diğerine göçler veya zor zamanlarda birbirine yardım etmek (mültecilere kucak açmak gibi) sosyal ilişkilere girer.
- Siyasal İlişkiler: Bu, devletlerin birbiriyle olan resmi ilişkisidir. Anlaşmalar yapmak, birbirlerinin bağımsızlığını tanımak veya uluslararası konularda birbirini desteklemek siyasal ilişkilere örnektir.
- Ekonomik İlişkiler: Bu da tamamen ticaret ve parayla ilgili. İki ülkenin birbirinden mal alıp satması (ithalat-ihracat), boru hatları döşemesi, fabrikalar kurması gibi konular ekonomik ilişkilerdir.
Adım 2: Tabloyu Hazırlamak
Defterimize aşağıdaki gibi bir tablo çizerek işe başlayabiliriz. Başlıkları yazarken yukarıda açıkladığımız dört ana başlığı kullanacağız.
ÜLKEMİZİN KOMŞULARI VE TÜRK CUMHURİYETLERİ İLE İLİŞKİLERİ TABLOSU
Ülke Adı | Kültürel İlişki | Sosyal İlişki | Siyasal İlişki | Ekonomik İlişki
———————————————————————————————————————-
Yunanistan | … | … | … | …
Gürcistan | … | … | … | …
Suriye | … | … | … | …
Irak | … | … | … | …
Azerbaycan | … | … | … | …
Adım 3: Metinden Bilgileri Bulup Tabloya Yerleştirmek
Şimdi de kitabımızdaki metinlerden yararlanarak bu tabloyu dolduralım. Ben sizin için birkaç tanesini örnek olarak yapacağım, gerisini sizler tamamlayacaksınız.
- Yunanistan için bakalım:
- Metinde, “Selanik’te bulunan Atatürk Evi (Görsel 7.15) her yıl çok sayıda Türk vatandaşını ağırlamaktadır.” diyor. Bu, insanlarımızın orayı ziyaret etmesi anlamına geldiği için kültürel bir ilişkidir.
- Ayrıca “ticaret, ulaştırma ve turizm alanlarında ilerlemeler olmuştur.” cümlesi de hem kültürel (turizm) hem de ekonomik (ticaret, ulaştırma) ilişkiyi gösterir.
- Suriye için bakalım:
- Metinde, “…ülkemiz, Suriye halkının her zaman yanında yer almıştır. Devletimiz, Suriye’de yaşanan karışıklık ortamından ülkemize sığınan mültecilere kucak açmıştır.” yazıyor. Bu durum, insanlara yardım ettiğimizi gösterdiği için güçlü bir sosyal ilişkidir.
- Ayrıca Suriye halkının yanında yer almamız siyasal bir duruşu da ifade eder.
- Irak için bakalım:
- Metinde, “Türkiye her zaman Irak’ın toprak bütünlüğünü savunmuştur.” deniyor. Bu, devletler arası bir destek olduğu için siyasal bir ilişkidir.
- “Kerkük-Yumurtalık Petrol Boru Hattı sayesinde Irak’tan ülkemize ham petrol taşınmaktadır.” cümlesi ise doğrudan parayla ilgili bir konu olduğu için ekonomik bir ilişkidir.
Adım 4: Örnek Tabloyu Doldurmak
Bulduğumuz bu bilgileri şimdi tablomuzdaki ilgili yerlere yazalım.
Ülke Adı | Kültürel İlişki | Sosyal İlişki | Siyasal İlişki | Ekonomik İlişki
———————————————————————————————————————-
Yunanistan | Atatürk Evi’nin ziyaret edilmesi, turizm faaliyetleri. | | İkili ilişkilerin iyileşmesi. | Ticaret hacminin artması, hızlı tren hattı planı.
Gürcistan | | Ahıska Türklerinin ana vatanlarına dönüş süreci. | Bağımsızlığını ilk tanıyan ülkelerden olmamız. | Demir çelik, inşaat malzemesi, tıbbi ilaç ihracatı yapmamız.
Suriye | Ortak tarihi ve kültürel miras. | Ülkemize sığınan mültecilere sağlık, eğitim, barınma imkânı sağlamamız. | Suriye halkının yanında yer almamız. |
Irak | Ortak tarihi ve kültürel miras. | | Toprak bütünlüğünü savunmamız. | Kerkük-Yumurtalık Petrol Boru Hattı.
Sonuç ve Açıklama
Sevgili çocuklar, gördüğünüz gibi kitabımızdaki metinler bize komşularımızla olan ilişkilerimiz hakkında pek çok ipucu veriyor. Sizden istediğim, bu tabloyu defterinize çizmeniz ve kitaptaki bilgilerden yararlanarak tüm komşu ülkeler için doldurmanız. Hatta daha da ileri giderek Azerbaycan, Kazakistan gibi diğer Türk Cumhuriyetleri hakkında da küçük bir araştırma yapıp tablonuza ekleyebilirsiniz.
Bu etkinlik sayesinde, Türkiye’nin sadece kendi sınırları içinde değil, çevresindeki ülkelerle de ne kadar güçlü ve çok yönlü bağları olduğunu göreceksiniz. Unutmayın, komşuluk ilişkileri hem insanlar hem de ülkeler için çok önemlidir.
Hazırladığınız tabloları sınıfta arkadaşlarınızla paylaşmayı unutmayın. Harika bir iş çıkaracağınıza eminim! Anlamadığınız bir yer olursa derste bana sormaktan çekinmeyin.