Merhaba sevgili öğrencilerim! Ben Sosyal Bilgiler öğretmeniniz. Bugün birlikte bu testteki soruları çözeceğiz ve konuları daha iyi pekiştireceğiz. Haydi başlayalım!
Soru 6: Bitkiler kendi besinlerini üretirken havadaki karbondioksidi kullanarak havaya oksijen verirler. Bu nedenle ormanlar dünyanın oksijen kaynağı olarak nitelendirilebilir. Ormanlık alanlar insanların hatalı davranışları sonucu her geçen gün küçülmektedir. Buna göre aşağıdakilerden hangisi hatalı insan davranışlarından biri değildir?
Bu soruyu çözmek için şıkları tek tek inceleyelim ve hangisinin ormanlarımıza zarar vermediğini bulalım.
- A) Piknik yapıldıktan sonra piknik ateşinin söndürülmemesi
- B) Tarım alanı açmak için ormanların kesilmesi
- C) Ormanlık alanlara kırık cam parçaları bırakılması
- D) Kendiliğinden yıkılmış ağaçların odun olarak kullanılması
Adım 1: A şıkkına bakalım. Söndürülmeyen bir piknik ateşi, rüzgarın da etkisiyle çok büyük orman yangınlarına sebep olabilir. Bu kesinlikle hatalı bir davranıştır.
Adım 2: B şıkkında tarım alanı açmak için ormanların kesilmesinden bahsediyor. Bu da ormanlarımızın yok olmasına neden olan hatalı bir davranıştır.
Adım 3: C şıkkında ormana kırık cam parçaları bırakmak diyor. Kırık cam parçaları, güneş ışığını bir noktada toplayarak (mercek gibi davranarak) kuru otları tutuşturabilir ve yangın çıkarabilir. Bu da çok tehlikeli ve hatalı bir davranıştır.
Adım 4: D şıkkında ise kendiliğinden, yani fırtına, yaşlılık gibi sebeplerle zaten yıkılmış olan ağaçları odun olarak kullanmaktan bahsediyor. Bu durumda ormana zarar verilmiyor, zaten devrilmiş olan bir ağaç değerlendiriliyor. Bu nedenle bu davranış, diğerleri gibi hatalı bir davranış olarak kabul edilemez.
Sonuç:
Doğru Cevap: D
Soru 7: Aşağıda verilenlerden hangisi doğal kaynaklara örnek olamaz?
Sevgili çocuklar, doğal kaynak demek, doğada kendiliğinden bulunan ve insanlar tarafından oluşturulmamış kaynaklar demektir. Şimdi şıklara bu gözle bakalım.
- A) Kara yolu
- B) Maden
- C) Su
- D) Toprak
Adım 1: Madenler (altın, bakır, demir vb.), su ve toprak doğada kendiliğinden var olan unsurlardır. İnsanlar bunları üretmez, sadece doğadan çıkarır veya kullanır. Yani B, C ve D şıkları birer doğal kaynaktır.
Adım 2: Kara yolu ise insanlar tarafından yapılan, ulaşımı sağlamak için oluşturulmuş yapılardır. Yani doğada kendiliğinden bulunmaz. Bu yüzden kara yolu bir doğal kaynak değil, beşerî (insan yapımı) bir unsurdur.
Sonuç:
Doğru Cevap: A
Soru 8: Aşağıda ülkemiz kaynakları kullanılarak yapılan üretim faaliyetlerinden bazıları verilmiştir.
- Ayçiçeği kullanılarak yağ elde edilmesi
- Antalya’da yaz aylarında turizm yapılması
- Elektrik kablosu üretimi
Buna göre yukarıda verilenlerle seçenekler eşleştirildiğinde hangisi dışarıda kalır?
Haydi verilen üretim faaliyetlerinin hangi kaynaklarla ilgili olduğunu bulalım ve eşleştirelim.
- A) Maden
- B) Orman
- C) Su
- D) Toprak
Adım 1:“Ayçiçeği kullanılarak yağ elde edilmesi” faaliyeti tarımla ilgilidir. Tarım yapmak için neye ihtiyacımız var? Tabii ki toprağa. O zaman bu faaliyeti D) Toprak ile eşleştirebiliriz.
Adım 2:“Antalya’da yaz aylarında turizm yapılması” denince aklımıza hemen deniz, kum, güneş geliyor değil mi? Deniz turizmi için en önemli kaynak sudur. Bu faaliyeti de C) Su ile eşleştirelim.
Adım 3:“Elektrik kablosu üretimi” için iletken bir malzeme gerekir. Elektrik kablolarının içinde genellikle bakır kullanılır. Bakır ise toprağın altından çıkarılan bir madendir. O zaman bu faaliyeti de A) Maden ile eşleştirebiliriz.
Adım 4: Gördüğünüz gibi Toprak, Su ve Maden kaynaklarını kullandık. Peki hangi kaynağımız boşta kaldı? Evet, Orman kaynağı ile ilgili bir üretim faaliyeti verilmemiş.
Sonuç:
Doğru Cevap: B
Soru 9: Devletimizin mali kaynaklarından biri vergidir. Devletimiz topladığı vergilerle vatandaşlarına çeşitli hizmetler sunar. Bilinçli her vatandaş vergisini zamanında öder. Bunu yapmak her vatandaşın görevi ve sorumluluğudur. Verilen paragrafta aşağıdakilerden hangisine değinilmemiştir?
Bu soruyu cevaplamak için paragrafı dikkatlice okuyup şıklarda verilen bilgilerin paragrafta olup olmadığını kontrol etmeliyiz.
- A) Bilinçli bir vatandaşın vergisini zamanında ödediği
- B) Vergi sayesinde devletin yatırım yapabildiği
- C) Vergi vermenin önemi
- D) Verginin herkesten eşit olarak alındığı
Adım 1: Paragrafta “Bilinçli her vatandaş vergisini zamanında öder.” cümlesi geçiyor. Demek ki A şıkkına değinilmiş.
Adım 2: Paragrafta “Devletimiz topladığı vergilerle vatandaşlarına çeşitli hizmetler sunar.” deniyor. Yol, okul, hastane gibi hizmetler birer yatırımdır. Dolayısıyla B şıkkına da değinilmiş.
Adım 3: Paragrafın sonunda vergi vermenin “her vatandaşın görevi ve sorumluluğu” olduğu belirtiliyor. Bu da vergi vermenin önemli olduğunu gösterir. Yani C şıkkına da değinilmiş.
Adım 4: Paragrafı tekrar okuduğumuzda, verginin herkesten eşit mi, yoksa gelirine göre mi alındığı konusunda hiçbir bilgi bulunmuyor. Sadece verilmesi gerektiğinden bahsediyor. Bu yüzden D şıkkına değinilmemiştir.
Sonuç:
Doğru Cevap: D
Soru 10: Yer şekilleri, iklim, su kaynakları gibi doğal faktörler; nüfus ve ulaşım gibi beşerî faktörler ülkemizde bir yere yatırım yapılmasında belirleyici olan özelliklerdir. Bir yatırımcı nüfusun fazla olduğu yerlerde yaşayan insanların et ve yumurta ihtiyacını karşılamak için kümes hayvancılığı yapmak istemektedir. Bu yatırımcının aşağıdaki illerden hangisine yakın bir yerde tesisini kurması daha uygundur?
Bu soruda bir girişimcinin nereye yatırım yapması gerektiğini bulacağız. Girişimcinin amacı neymiş? Et ve yumurta satmak. Kime satacak? “Nüfusun fazla olduğu yerlerde yaşayan insanlara”. O zaman yapmamız gereken, şıklardaki şehirlerden hangisinin nüfusunun en kalabalık olduğunu bulmak.
- A) Bursa
- B) Gümüşhane
- C) Hakkari
- D) Muğla
Adım 1: Şıklarda verilen illeri düşünelim. Bursa, Türkiye’nin en büyük ve en kalabalık şehirlerinden biridir. Sanayisi ve tarımı çok gelişmiştir.
Adım 2: Gümüşhane, Hakkari ve Muğla ise nüfus olarak Bursa’dan çok daha küçük şehirlerdir. Muğla yazın turizmle kalabalıklaşsa da, yıl boyunca sabit ve yoğun nüfus denince aklımıza Bursa gelir.
Adım 3: Yatırımcı, ürünlerini satabileceği büyük bir pazar, yani kalabalık bir nüfus aradığı için, bu şehirler arasında en mantıklı tercih Bursa olacaktır. Tesisini Bursa’ya yakın kurarsa, milyonlarca insana kolayca ulaşabilir ve ürünlerini satabilir.
Sonuç:
Doğru Cevap: A
H. Aşağıda verilen soruların cevaplarını defterinize yazınız.
Sevgili öğrencilerim, bu bölümdeki sorular sizin konuları ne kadar anladığınızı görmek için hazırlanmış açık uçlu sorulardır. Bu sorular üzerine düşünmenizi ve kendi cümlelerinizle cevaplar yazmanızı istiyorum. Size yol göstermesi için küçük ipuçları vereyim:
1. Soru için: Ülkemizdeki doğal kaynakları (örneğin verimli topraklar, akarsular, madenler) düşünün. Bu kaynaklar sayesinde hangi ekonomik faaliyetlerin (tarım, sanayi, turizm gibi) yapıldığını eşleştirerek bir ilişki kurun.
2. Soru için: Yenilenebilir enerji kaynakları nelerdi bir hatırlayın (Güneş, rüzgar, su gibi). Bu kaynaklar neden çevreyi daha az kirletir? Bu kaynakları kullanarak çevre kirliliğini nasıl azaltabiliriz? Bunları düşünerek yazın.
3. Soru için: Bir yere fabrika veya dükkan açacak olsanız nelere dikkat edersiniz? Ulaşımın kolay olmasına mı, satacağınız ürünün hammaddesine yakın olmaya mı, yoksa müşterilerin çok olduğu bir yer olmasına mı? İşte bu özellikler coğrafi özelliklerdir.
4. Soru için: 9. soruda da konuştuğumuz gibi, verdiğimiz vergilerle devlet bize hangi hizmetleri sunuyor? (yol, okul, hastane, güvenlik vb.). Vergilerimizi vermezsek bu hizmetler nasıl etkilenir? Bu açıdan vergi vermenin önemini açıklayın.
5. Soru için: Nitelikli insan ne demekti? Eğitimli, işini iyi yapan, kendini geliştirmiş insan demekti değil mi? Peki bir doktor, bir mühendis, bir öğretmen ülkemizin ekonomisine nasıl katkılar sağlar? Bunları düşünün.
6. Soru için: Siz gelecekte hangi mesleği seçmek istersiniz? Bu kararı verirken neleri düşünürsünüz? İlgi alanlarınızı mı, yeteneklerinizi mi, yoksa o mesleğin getireceği kazancı mı? Bu unsurları düşünerek cevabınızı oluşturun.
Umarım bu açıklamalar faydalı olmuştur. Anlamadığınız bir yer olursa derste tekrar sorabilirsiniz. Hepinize iyi çalışmalar dilerim!