Merhaba sevgili öğrencilerim, ben 6. Sınıf Sosyal Bilgiler öğretmeniniz.
Bugün sizlerle birlikte kitabımızdaki “Düşünelim Tartışalım” etkinliğini yapacağız. Gökçe ve annesinin alışverişte aldığı ürünlerin hangi ekonomik faaliyetler sayesinde soframıza veya evimize geldiğini inceleyeceğiz. Tıpkı bir dedektif gibi iz süreceğiz ve ürünlerin kaynağını bulacağız. Hazırsanız, haydi başlayalım!
Düşünelim Tartışalım Etkinliği Çözümü
Gökçe ve annesi, ev ihtiyaçları için alışverişe çıkarak aşağıdaki görsellerde verilen ürünleri satın almışlardır. Görselleri inceleyerek bu ürünlerin hangi ekonomik faaliyetler sonucunda üretilmiş olabileceğini tahmin etmeye çalışınız. Düşüncelerinizi arkadaşlarınızla paylaşınız.
Görsel 5.6: Domates
Adım 1: Görselde ne görüyoruz? Evet, salkım domatesler! Peki, domatesler nerede yetişir? Tabii ki tarlada veya seralarda, yani toprakta yetişir.
Adım 2: Toprağı ekip biçerek ürün elde etme işine biz ne diyorduk? Harikasınız! Tarım diyorduk.
Sonuç: Domates, tarım faaliyeti sonucunda üretilen bir üründür.
Görsel 5.7: Peynir
Adım 1: Bu görselde lezzetli beyaz peynirler var. Peynirin ana maddesi, yani ham maddesi nedir? Elbette süttür.
Adım 2: Sütü hangi canlılardan elde ederiz? İnek, keçi, koyun gibi hayvanlardan, değil mi? İşte bu hayvanları yetiştirme faaliyetine Hayvancılık diyoruz.
Adım 3: Ancak süt, tek başına peynire dönüşmez. Sütün fabrikalarda işlenerek peynire dönüştürülmesi gerekir. Fabrikada yapılan bu üretim faaliyetine ise Sanayi diyoruz.
Sonuç: Peynir, hayvancılık ile elde edilen sütün, sanayi tesislerinde işlenmesiyle soframıza gelir. Yani iki aşamalı bir üretim süreci var.
Görsel 5.8: Ekmek
Adım 1: Dilimlenmiş mis gibi ekmekler! Ekmeğin ham maddesi un, unun ham maddesi ise buğdaydır. Buğday, domates gibi nerede yetişir? Evet, tarlalarda!
Adım 2: Buğday yetiştirmek bir Tarım faaliyetidir.
Adım 3: Tarladan toplanan buğdaylar fabrikalarda una, un ise fırınlarda veya fabrikalarda ekmeğe dönüştürülür. Bu fabrikasyon üretim sürecine ne diyorduk? Evet, Sanayi!
Sonuç: Ekmek, tarım ile üretilen buğdayın, sanayi tesislerinde işlenmesiyle üretilir.
Görsel 5.9: Bal
Adım 1: Kavanozda şifa dolu bal görüyoruz. Balı kimler yapar? Çalışkan arılar!
Adım 2: Arıları besleyip onların ürettiği bal, polen gibi ürünleri elde etme işine arıcılık denir. Arıcılık da bir Hayvancılık faaliyetidir.
Sonuç: Bal, hayvancılık (arıcılık) faaliyeti ile elde edilen doğal bir üründür.
Görsel 5.10: Tornavidalar
Adım 1: Bu resimde çeşitli boyutlarda tornavidalar var. Tornavidaların metal (demir, çelik) ve plastik kısımları bulunur.
Adım 2: Metal ve plastik doğada bu şekilde bulunmaz. Demirin ham maddesi olan demir cevheri toprağın altından, yani madenlerden çıkarılır. Bu faaliyete Madencilik denir. Plastik ise petrol gibi maddelerden elde edilir.
Adım 3: Madenlerden çıkarılan ham maddeler ve petrol, fabrikalarda işlenerek tornavida haline getirilir. Bu üretim faaliyeti Sanayi alanına girer.
Sonuç: Tornavidalar, madencilik ile elde edilen ham maddelerin sanayi tesislerinde işlenmesiyle üretilir.
Görsel 5.11: Temizlik Malzemeleri
Adım 1: Görselde çamaşır suyu, bulaşık deterjanı gibi çeşitli temizlik ürünleri görüyoruz.
Adım 2: Bu ürünler, çeşitli kimyasal maddelerin fabrikalarda bir araya getirilmesiyle üretilir. Doğada hazır olarak bulunmazlar.
Sonuç: Temizlik malzemeleri, doğrudan bir Sanayi faaliyetidir.
Görsel 5.12: Ahşap Mutfak Gereçleri
Adım 1: Resimde ahşap, yani tahtadan yapılmış kaşık ve spatulalar var.
Adım 2: Bu gereçlerin ham maddesi olan ahşap, ağaçlardan elde edilir. Ağaçların kesilip işlenmek üzere hazır hale getirilmesi faaliyetine Ormancılık diyoruz.
Adım 3: Elde edilen ahşap, atölyelerde veya fabrikalarda işlenerek kaşık gibi ürünlere dönüştürülür. Bu da Sanayi faaliyetidir.
Sonuç: Ahşap mutfak gereçleri, ormancılık ile elde edilen ham maddenin, sanayi faaliyeti ile işlenmesi sonucu ortaya çıkar.
Görsel 5.13: Kitaplar
Adım 1: Üst üste dizilmiş kitaplar görüyoruz. Kitaplar neden yapılır? Kağıttan!
Adım 2: Kağıdın ham maddesi ise ağaçlardır. Az önceki örnekten hatırlayalım, ağaç elde etme faaliyeti neydi? Evet, Ormancılık!
Adım 3: Ağaçlar fabrikalarda kağıda, kağıtlar da matbaalarda (bu da bir sanayi koludur) basılarak kitaba dönüştürülür. Bu süreç de Sanayi faaliyetidir.
Sonuç: Kitaplar, ormancılık faaliyetleri ile başlayan ve sanayi tesislerinde devam eden bir üretim sürecinin ürünüdür.
Görsel 5.14: Alüminyum Folyo
Adım 1: Mutfakta sıkça kullandığımız bir rulo alüminyum folyo.
Adım 2: Alüminyum bir metaldir ve ham maddesi olan “boksit” toprağın altından çıkarılır. Toprak altından değerli mineralleri ve metalleri çıkarma işine ne diyorduk? Harikasınız, Madencilik!
Adım 3: Çıkarılan bu maden, fabrikalarda işlenir, eritilir ve incecik bir folyo haline getirilir. Bu işlem de bir Sanayi faaliyetidir.
Sonuç: Alüminyum folyo, madencilik ile elde edilen ham maddenin sanayi tesislerinde işlenmesiyle üretilir.
Gördüğünüz gibi çocuklar, satın aldığımız her ürünün arkasında büyük bir emek ve farklı ekonomik faaliyetler var. Bir ürün soframıza gelene kadar birçok aşamadan geçebiliyor. Bu etkinlik sayesinde ürünlerin yolculuğunu daha iyi anlamış olduk. Hepinize katılımlarınız için teşekkür ederim!