Harika bir etkinlik! Sevgili öğrencilerim, gelin bu soruları birlikte adım adım çözelim ve ülkemizin zenginliklerini daha yakından tanıyalım.
E. Ülkemizde çıkarılan madenler ve bu madenlerin çıkarıldıkları yerler aşağıda verilmiştir. Madenleri ve çıkarıldıkları yerleri oklarla eşleştiriniz.
Bu soruda bizden, sol tarafta verilen yerleşim yerleriyle sağ tarafta verilen madenleri ve enerji kaynaklarını doğru bir şekilde eşleştirmemiz isteniyor. Ülkemizin hangi bölgesinde hangi yeraltı zenginliğinin çıktığını hatırlayarak bu eşleştirmeyi kolayca yapabiliriz. Hadi başlayalım!
Çözüm:
- 1. Sivas Divriği → e. Demir
- 2. Artvin Murgul → c. Bakır
- 3. Elazığ Guleman → f. Krom
- 4. Konya Seydişehir → g. Boksit
- 5. Zonguldak → a. Taş kömürü
- 6. Batman ve Diyarbakır → d. Petrol
- 7. Muğla Yatağan → b. Linyit
- 8. Kırklareli Hamitabat → ç. Doğal gaz
Açıklama:
Şimdi bu eşleştirmeleri neden böyle yaptığımızı tek tek açıklayalım, böylece bilgilerimiz daha kalıcı olur.
Adım 1:Sivas Divriği, ülkemizin en zengin Demir yataklarına sahip olan yerdir. Bu yüzden demir-çelik fabrikalarımız için çok önemlidir. Bu nedenle 1’i e ile eşleştirdik.
Adım 2:Artvin Murgul ve çevresi, Bakır madeni açısından oldukça zengindir. Ülkemizdeki bakır üretiminin önemli bir kısmı buradan sağlanır. Bu nedenle 2’yi c ile eşleştirdik.
Adım 3:Elazığ Guleman denince aklımıza hemen Krom madeni gelmelidir. Krom, özellikle paslanmaz çelik yapımında kullanılır ve Elazığ bu konuda liderdir. Bu nedenle 3’ü f ile eşleştirdik.
Adım 4:Konya Seydişehir‘de alüminyumun ham maddesi olan Boksit çıkarılır ve burada işlenerek alüminyuma dönüştürülür. Bu nedenle 4’ü g ile eşleştirdik.
Adım 5:Zonguldak ve çevresi, ülkemizde Taş kömürü yataklarının bulunduğu tek yerdir. Bu kömür, özellikle demir-çelik sanayisinde yüksek enerjisi nedeniyle kullanılır. Bu nedenle 5’i a ile eşleştirdik.
Adım 6: Ülkemizde Petrol ilk olarak Batman‘da bulunmuştur. Günümüzde de Batman ve Diyarbakır çevresi, petrol çıkarılan en önemli bölgemizdir. Bu nedenle 6’yı d ile eşleştirdik.
Adım 7:Muğla Yatağan, termik santraliyle ünlüdür. Bu santralde elektrik üretmek için yakıt olarak Linyit kömürü kullanılır. Bölge, zengin linyit yataklarına sahiptir. Bu nedenle 7’yi b ile eşleştirdik.
Adım 8:Kırklareli Hamitabat, Trakya bölgemizde bulunan en önemli Doğal gaz sahasıdır. Burada çıkarılan doğal gaz hem elektrik üretiminde hem de ısınmada kullanılır. Bu nedenle 8’i ç ile eşleştirdik.
F. Kaynakların bilinçsiz kullanımının canlı yaşamına etkileriyle ilgili bir metin yazınız. Metni yazarken aşağıda verilen ifadelerden yararlanabilirsiniz.
(Verilen ifadeler: evsel atıklar, kimyasal gübre, atık yağlar, doğal kaynaklar, hava kirliliği, su kirliliği, toprak kirliliği)
Bu soruda ise bizden, verilen anahtar kelimeleri kullanarak doğal kaynakları bilinçsizce tüketmenin canlılar üzerindeki olumsuz etkilerini anlatan kısa bir yazı yazmamız isteniyor. Bu kelimeleri birbiriyle mantıklı bir şekilde bağlayarak güzel bir metin oluşturalım.
Çözüm ve Örnek Metin:
Biz insanların ve diğer tüm canlıların yaşamını sürdürebilmesi için doğal kaynaklar hayati bir öneme sahiptir. Ancak bu kaynakları bilinçsizce ve sorumsuzca kullanmak, yaşadığımız gezegene büyük zararlar vermektedir. Örneğin, fabrikalardan çıkan zehirli gazlar ve arabaların egzoz dumanları hava kirliliği yaratarak solunum yolu hastalıklarına neden olur. Tarlalarda verimi artırmak için kullanılan aşırı kimyasal gübre, toprağın yapısını bozarak toprak kirliliği meydana getirir ve bu kirlilik yağmur sularıyla nehirlere, göllere taşınarak su kirliliği yaratır. Aynı şekilde, lavabolara dökülen atık yağlar ve çevreye rastgele atılan evsel atıklar da sularımızı ve toprağımızı kirletir. Bu kirlilikler sadece bizim sağlığımızı değil, hayvanların ve bitkilerin de yaşamını tehdit eder. Unutmamalıyız ki, doğayı korumak aslında kendi geleceğimizi korumaktır.