Merhaba sevgili öğrencilerim,
Bugün sizlerle birlikte önümüzdeki bu güzel kavram haritasını dolduracağız. İklim konusunu ne kadar iyi anladığımızı görmek için harika bir etkinlik! Haydi, adım adım bu bulmacayı çözelim ve iklimin sırlarını birlikte keşfedelim.
D. Aşağıdaki kavram haritasındaki numaralandırılmış kutucukları, verilen kavramlardan uygun olanıyla tamamlayınız.
Önce bize verilen kavramlara bir göz atalım: Karadeniz iklimi, Akdeniz iklimi, Karasal iklim, Ulaşım, Giyilen kıyafetler, Ekvatoral iklim, Rüzgârlar, Bakı.
1 ve 2 numaralı kutucukların çözümü
Haritanın üst kısmında “ülkemizdeki tipleridir” yazıyor. Yani Türkiye’de görülen iklim tiplerini bulmamız gerekiyor. Bize bir ipucu olarak “Akdeniz iklimi” zaten verilmiş.
Adım 1: Türkiye’de görülen başlıca iklim tiplerini hatırlayalım. Bunlar; Akdeniz iklimi, Karadeniz iklimi ve Karasal iklimdir.
Adım 2: Haritada “Akdeniz iklimi” zaten yazılı. Geriye kalan iki iklim tipini bulup boşluklara yerleştireceğiz.
Adım 3: Verilen kelimeler arasından Karasal iklim ve Karadeniz iklimi‘ni seçip 1 ve 2 numaralı kutucuklara yerleştiriyoruz. (Sırası önemli değil, ikisi de doğru olur.)
Sonuç:
1. Karasal iklim
2. Karadeniz iklimi
3 ve 5 numaralı kutucukların çözümü
Haritanın sağ tarafında iklimi “etkileyen faktörler” soruluyor. Yani, bir yerin ikliminin nasıl olacağını belirleyen etkenleri bulacağız. “Yükselti” ve “Ekvatora uzaklık” bize ipucu olarak verilmiş.
Adım 1: İklimi etkileyen diğer faktörleri düşünelim. Dağların konumu, rüzgârlar, denizellik, karasallık gibi birçok etken vardı, değil mi?
Adım 2: Bize verilen kelime listesine bakalım. Bu list_e_de iklimi etkileyen hangi faktörler var? Bakı ve Rüzgârlar‘ı görüyoruz.
Adım 3:Bakı, bir dağ yamacının Güneş’e dönük olma durumudur ve sıcaklığı doğrudan etkiler. Rüzgârlar ise sıcak veya soğuk hava taşıyarak iklimi değiştirir. Bu yüzden bu iki kavramı boşluklara yerleştiriyoruz.
Sonuç:
3. Bakı
5. Rüzgârlar
4 ve 6 numaralı kutucukların çözümü
Haritanın sol tarafında ise iklimin “etkilediği faktörler” soruluyor. Yani iklim, bizim yaşamımızda neleri etkiliyor, onu bulacağız. “Konut tipi” ve “Bitki örtüsü” örnek olarak verilmiş.
Adım 1: İklimin hayatımızı nasıl şekillendirdiğini düşünelim. Yediğimiz yiyeceklerden giydiğimiz kıyafetlere, hatta seyahatlerimize kadar her şeyi etkiler.
Adım 2: Kelime listemize tekrar bakalım. İklimin etkilediği hangi kavramlar var? Giyilen kıyafetler ve Ulaşım‘ı hemen fark ediyoruz.
Adım 3: Soğuk bir iklimde kalın giysiler giyeriz, sıcak bir iklimde ince. Yoğun kar yağan bir yerde ulaşım aksayabilir. Demek ki bu iki kavram, iklimden etkileniyor. Kutucuklara bunları yazalım.
Sonuç:
4. Giyilen kıyafetler
6. Ulaşım
7 ve 8 numaralı kutucukların çözümü
Haritanın en alt kısmında ise “Dünya’daki tipleridir” denilerek Dünya’da görülen büyük iklim kuşakları soruluyor. “Muson iklimi” ve “Kutup iklimi” bize örnek olarak verilmiş.
Adım 1: Dünya’da görülen diğer büyük iklim tiplerini hatırlayalım. Ekvatoral iklim, Çöl iklimi gibi…
Adım 2: Kelime listemizde kalan son kavrama bakalım. Geriye sadece Ekvatoral iklim kaldı. Bu, Dünya’da görülen büyük bir iklim tipidir. O zaman onu 7 numaralı kutucuğa yazabiliriz.
Adım 3: Peki 8 numaralı kutucuğa ne yazacağız? Listemizde başka kelime kalmadı. İşte burada dikkatli olmalıyız! Bize verilen kelimelerden “Akdeniz iklimi” sadece ülkemize özgü bir iklim değildir, aynı zamanda Dünya’da Kaliforniya, Orta Şili, Güney Afrika gibi yerlerde de görülen büyük bir iklim tipidir. Bu yüzden 8 numaralı kutucuğa da Akdeniz iklimi yazabiliriz.
Sonuç:
7. Ekvatoral iklim
8. Akdeniz iklimi
Harikasınız çocuklar! Birlikte tüm haritayı başarıyla tamamladık. Gördüğünüz gibi iklim, hem doğayı hem de biz insanların yaşamını derinden etkileyen çok önemli bir konu. Aklınıza takılan bir şey olursa sormaktan çekinmeyin!