Merhaba sevgili öğrencim, ben 6. Sınıf Sosyal Bilgiler öğretmeniniz. Gönderdiğin görseldeki “Coğrafi Konumu Öğreniyorum” konusunu birlikte inceleyip, içerisindeki soruları ve alıştırmaları adım adım çözeceğiz. Hazırsan, haydi başlayalım!
Görselde ilk olarak bir Hazırlık Çalışması bulunuyor. Bu, konuya giriş yapmamızı sağlayan bir düşünme sorusudur.
Soru: Okulunuzun bulunduğu yeri bilmeyen birine okulunuzu bulabilmesi için nasıl yardımcı olursunuz? Düşüncelerinizi arkadaşlarınızla paylaşınız.
Çözüm:
Bu soru, bir yerin konumunu nasıl tarif ettiğimizi düşünmemizi istiyor. Birine okulumuzun yerini tarif ederken aslında coğrafi konum bilgilerini kullanırız. Gelin, bunu nasıl yapabileceğimize bakalım.
Adım 1: Öncelikle aklımıza gelen en kolay yol, okulumuzun açık adresini vermektir. Tıpkı görseldeki Hasan’ın, arkadaşı Mehmet’e evinin adresini verdiği gibi. Okulun mahallesi, caddesi, sokağı ve numarası gibi bilgileri içeren tam adresi, kişinin okulu en net şekilde bulmasını sağlar.
Adım 2: Eğer adresi tam olarak bilmiyorsak veya adres karmaşık geliyorsa, çevresindeki bilinen yerlerden faydalanabiliriz. Buna göreceli konum ya da tarif ile konum belirtme diyebiliriz. Örneğin şöyle cümleler kurabiliriz:
“Merkezdeki büyük caminin hemen arkasında.”
“Şehir parkının karşısındaki caddeden dümdüz ilerle, ikinci sağdaki büyük bina.”
“Belediye binasının iki sokak ilerisinde.”Burada cami, park, belediye binası gibi herkes tarafından bilinen yerleri referans noktası olarak kullanmış oluruz.
Adım 3: Günümüzde teknolojiden de faydalanabiliriz, değil mi? Akıllı telefonlarımızdaki harita uygulamalarından okulumuzun konumunu paylaşabiliriz. Bu, en kesin ve kolay yöntemlerden biridir.
Sonuç olarak, bir yeri tarif ederken ya kesin adresini (mutlak konum) ya da çevresindeki bilinen yerlere göre (göreceli konum) tarif ederiz.
Şimdi de görseldeki metnin ikinci kısmında anlatılan sinema salonu örneğini inceleyelim. Bu da farklı bir konum bulma sistemidir.
Konu: Sinema salonunda koordinat sistemi kullanarak yer bulma.
Açıklama:
Görselde, sinema, tiyatro veya konser gibi yerlerde biletlerimizin üzerinde yazan harf ve rakamların ne anlama geldiği anlatılıyor. Bu, bir adres gibi bizim yerimizi belirten özel bir koddur ve buna koordinat sistemi denir. Tıpkı harita üzerinde bir yeri bulmak gibi!
Gelin, görseldeki örneklerden biri olan B5 koltuğunu nasıl bulacağımızı adım adım öğrenelim.
Adım 1: Elimizdeki bilette B5 yazdığını düşünelim. Bu ifadedeki harf (B), bize hangi sırada oturacağımızı gösterir. Sinema salonunun planına (Görsel 3.4) baktığımızda, sıraların A, B, C, D… gibi harflerle isimlendirildiğini görüyoruz. O zaman ilk işimiz ‘B’ harfinin olduğu sırayı bulmaktır.
Adım 2: Sıramızı bulduktan sonra ifadedeki rakama (5) bakarız. Bu rakam da bize o sırada oturacağımız koltuğun numarasını gösterir. Yani ‘B’ sırasına gidip 1, 2, 3, 4, 5 numaralı koltuğu bulur ve oraya otururuz.
Özetle:
Bilette yazan E8 koltuğunu bulmak için:
Önce E sırasını buluruz.
Sonra o sırada 8 numaralı koltuğa otururuz.
Bilette yazan G1 koltuğunu bulmak için:
Önce G sırasını buluruz.
Sonra o sırada 1 numaralı koltuğa otururuz.
Gördüğün gibi, adresler ve koordinat sistemleri, karışıklık yaşamadan aradığımız yeri kolayca bulmamızı sağlayan harika sistemlerdir. Bu sistemler sayesinde hayatımız daha düzenli ve kolay hale gelir.