Sevgili öğrencilerim, merhabalar!
Ben Sosyal Bilgiler öğretmeniniz. Gönderdiğiniz görseldeki soruları sizin için inceledim ve şimdi hep birlikte, adım adım çözeceğiz. Bu konuları derste işlemiştik, şimdi bilgilerimizi pekiştirme zamanı! Hazırsanız, başlayalım.
G. Türklerin Anadolu’yu yurt edinme süreciyle ilgili bazı bilgiler aşağıda karışık olarak verilmiştir. Bunları inceleyerek olayların gerçekleşme sırasına göre doğru sıralamayı yapınız.
Bu soruda bizden, tarihimiz için çok önemli olan bazı olayları kronolojik, yani oluş sırasına göre dizmemiz isteniyor. Tıpkı bir yapbozun parçalarını doğru yerlere koymak gibi, biz de bu tarihi olayları doğru sıraya koyacağız.
Unutma ki, büyük olaylar bir anda olmaz. Her olayın bir öncesi ve bir sonrası vardır. Bizim görevimiz bu bağlantıyı kurmak.
Adım 1: Olayları ve Anlamlarını Tekrar Hatırlayalım
Önce verilen olayların ne anlama geldiğini kısaca hatırlayalım:
- c) Tuğrul Bey ve Çağrı Bey tarafından Anadolu’ya Türk akınları yapıldı. Bu, Selçukluların Anadolu’yu tanımak için yaptıkları ilk keşif gezileriydi. Henüz bir savaş veya yerleşme amacı yoktu, sadece “Burası nasıl bir yer?” diye bakıyorlardı.
- b) Gazneliler ile yapılan Dandanakan Savaşı kazanılarak Büyük Selçuklu Devleti resmen kuruldu. Bu savaş, Selçukluların artık büyük ve bağımsız bir devlet olduğunun ilanıydı. Tarihi 1040’tır.
- ç) Bizans Devleti ile yapılan Pasinler Savaşı kazanılarak Doğu Anadolu ele geçirildi. Bu, Selçuklular ile Bizans arasındaki ilk büyük savaştı. Tarihi 1048’dir.
- a) Bizans Devleti ile yapılan Malazgirt Savaşı kazanılarak Anadolu’nun kapıları Türklere açıldı. Bu, Sultan Alp Arslan’ın büyük zaferidir. Bu zaferden sonra Türkler kitleler halinde Anadolu’ya gelmeye başladı. Tarihi 1071’dir.
- e) Anadolu’da ilk Türk beylikleri kuruldu. Malazgirt Zaferi’nden sonra Sultan Alp Arslan komutanlarına “Gidin, fethettiğiniz yerler sizindir.” dedi. Böylece Anadolu’da ilk beylikler (Saltuklular, Danişmentliler, Mengücekliler gibi) kurulmaya başlandı.
- d) Bizans Devleti ile yapılan Miryokefalon Savaşı kazanılarak Anadolu kesin olarak Türk yurdu hâline geldi. Bu savaşla Bizans, artık Türkleri Anadolu’dan atamayacağını kesin olarak anladı. Anadolu’nun tapusunu aldığımız savaş diyebiliriz. Tarihi 1176’dır.
Adım 2: Olayları Mantık Sırasına Koyalım
Şimdi bu olayları bir düşünelim:
- Önce bir yeri tanımak için keşif yapılır. (c)
- Sonra o işi yapacak güçte olmak için devlet kurulur. (b)
- Devlet kurulduktan sonra Anadolu’daki en büyük güç olan Bizans ile ilk büyük savaş yapılır. (ç)
- Daha sonra Anadolu’ya girmek için en önemli savaş yapılır ve kapılar açılır. (a)
- Kapılar açıldıktan sonra içeri girilir ve yerleşmeye başlanır (beylikler kurulur). (e)
- En sonunda da “Burası artık bizim, kimse bizi çıkaramaz!” denilen son büyük savaş yapılır. (d)
Sonuç:
Bu mantık ve tarih sıralamasına göre doğru diziliş şöyledir:
- 1. sıraya c) Tuğrul Bey ve Çağrı Bey’in akınları
- 2. sıraya b) Dandanakan Savaşı
- 3. sıraya ç) Pasinler Savaşı
- 4. sıraya a) Malazgirt Savaşı
- 5. sıraya e) İlk Türk beyliklerinin kurulması
- 6. sıraya d) Miryokefalon Savaşı
Yani kutucukları doldurursak:
1 -> c
2 -> b
3 -> ç
4 -> a
5 -> e
6 -> d
Ğ. Aşağıda verilen kavramları ve ifadeleri kullanarak ünitede öğrendiğiniz konularla ilgili cümleler kurunuz ve noktalı yerlere yazınız.
Bu etkinlikte ise bize verilen anahtar kelimelerle anlamlı ve doğru tarihi cümleler kurmamız isteniyor. Kelimeler arasındaki bağlantıyı bulup hikayeyi oluşturacağız.
1. Orta Asya, hayvancılık, Türkler
Çözüm: Eski Türkler, anayurtları olan Orta Asya‘da göçebe yaşadıkları için temel geçim kaynakları hayvancılık idi.
2. Kavimler Göçü, Avrupa Hun Devleti, Balamir
Çözüm:Balamir komutasındaki Hunların başlattığı Kavimler Göçü sonucunda Avrupa Hun Devleti kurulmuştur.
3. Müslümanlar, Bedir Savaşı, Mekkeli müşrikler
Çözüm:Müslümanlar ile Mekkeli müşrikler arasında yapılan ilk büyük savaş olan Bedir Savaşı, Müslümanların zaferiyle sonuçlanmıştır.
4. Türkler, müslümanlık, Talas Savaşı
Çözüm:Türkler, 751 yılındaki Talas Savaşı‘nda Abbasilere yardım ettikten sonra kitleler halinde müslümanlık dinini benimsemeye başlamıştır.
5. Gazneliler, Büyük Selçuklu Devleti, Dandanakan Savaşı
Çözüm: 1040 yılında yapılan Dandanakan Savaşı sonucunda Büyük Selçuklu Devleti resmen kurulurken, Gazneliler Devleti yıkılma sürecine girmiştir.
6. Alp Arslan, Malazgirt Savaşı, Anadolu
Çözüm: Büyük Selçuklu Sultanı Alp Arslan, 1071 yılında kazandığı Malazgirt Savaşı ile Anadolu‘nun kapılarını Türklere açmıştır.
Umarım açıklamalarım anlaşılır olmuştur. Unutmayın, tarih birbiriyle bağlantılı olaylar zinciridir. Bu bağlantıları anladığınızda konular çok daha kolay ve zevkli hale gelecektir. Başarılar dilerim!