Merhaba sevgili öğrencilerim,
Bugün sizlerle birlikte tarihte keyifli bir yolculuğa çıkacağız. Önümüzdeki bu etkinlik, öğrendiğimiz konuları pekiştirmek için harika bir fırsat. Kutucuklarda verilen devletler ile ilgili soruları adım adım, tane tane çözeceğiz. Unutmayın, önemli olan sadece doğru cevabı bulmak değil, aynı zamanda neden o cevabın doğru olduğunu anlamaktır.
Haydi, kalemlerimizi hazırlayalım ve başlayalım!
1. Hangileri Orta Asya’da kurulan ilk Türk devletlerindendir?
Cevap: a, c, d
Açıklama:
Adım 1: Sevgili arkadaşlar, bu soruda bizden İslamiyet öncesi dönemde, ana yurdumuz olan Orta Asya‘da kurulan Türk devletlerini bulmamız isteniyor.
Adım 2: Listeye baktığımızda a) Asya Hun Devleti, c) Uygurlar ve d) Kök Türk Devleti‘nin bu tanıma uyduğunu görüyoruz. Bu devletler, İslamiyet’i kabul etmeden önce Orta Asya’da hüküm sürmüş büyük Türk devletleridir. Diğer devletler ya daha sonra kurulmuş ya da farklı coğrafyalardadır.
2. Hangileri İslamiyet’i kabul eden Türk devletlerindendir?
Cevap: b, ç, f, g
Açıklama:
Adım 1: Bu soruda ise Türklerin İslamiyet ile tanıştıktan sonra kurdukları veya İslamiyet’i resmi din olarak kabul eden devletleri bulacağız.
Adım 2: Seçenekleri incelediğimizde; ç) Karahanlılar, Orta Asya’da İslamiyet’i kabul eden ilk büyük Türk devletidir. Onları b) Gazneliler, f) Büyük Selçuklu Devleti ve g) Anadolu Selçuklu Devleti takip etmiştir. Bu devletler Türk-İslam devletleri olarak anılır.
3. Hangileri Arap Yarımadası’nda kurulmuştur?
Cevap: e, ğ
Açıklama:
Adım 1: Dikkat edelim, bu soruda Türk devletleri değil, Arap Yarımadası‘nda kurulmuş olan devletler soruluyor.
Adım 2: Listemizdeki e) Emevi Devleti ve ğ) Abbasi Devleti, İslamiyet’in yayılma dönemlerinde Arap Yarımadası ve çevresinde kurulmuş büyük İslam devletleridir. Bu devletler Türk değildir, Araptır.
4. Hangisi bilinen ilk Türk devletidir?
Cevap: a
Açıklama:
Adım 1: Tarih sahnesine çıkan ve hakkında bilgi sahibi olduğumuz ilk Türk devletini hatırlamamız gerekiyor.
Adım 2: Bu devlet, Teoman tarafından kurulan ve en parlak dönemini Mete Han zamanında yaşayan a) Asya Hun Devleti‘dir. Bu bilgiyi asla unutmayalım!
5. Hangisi yerleşik hayata geçen ilk Türk devletidir?
Cevap: c
Açıklama:
Adım 1: Türkler genellikle göçebe bir yaşam tarzı sürerlerdi. Ancak bir devlet, bu yaşam tarzını bırakıp şehirler kurarak tarım ve ticaretle uğraşmaya başlamıştır. İşte o devleti bulacağız.
Adım 2: Yerleşik hayata geçen ilk Türk devleti c) Uygurlar‘dır. Maniheizm dininin etkisiyle savaşçılık özelliklerini bir kenara bırakıp sanat, tarım ve ticaret gibi alanlarda gelişmişlerdir.
6. Hangisi ilk İslam parasını basmıştır?
Cevap: e
Açıklama:
Adım 1: Bu soruda, İslam tarihinde kendi parasını bastıran ilk devlet soruluyor. Para basmak, bir devletin bağımsızlığının en önemli sembollerinden biridir.
Adım 2: İslam dünyasında ilk altın para olan ‘dinarı’ bastıran devlet e) Emevi Devleti‘dir. Bu, onların ekonomik olarak ne kadar güçlendiğini gösterir.
7. Hangisi tarihte Türk adıyla kurulmuş olan ilk Türk devletidir?
Cevap: d
Açıklama:
Adım 1: Sorunun içinde cevabı saklı! Adında “Türk” kelimesi geçen ilk devleti bulmamız isteniyor.
Adım 2: Bumin Kağan tarafından kurulan ve tarihte ilk defa “Türk” adını bir devlet ismi olarak kullanan devlet d) Kök Türk Devleti‘dir. Bu, milliyetçilik bilincinin de bir göstergesidir.
8. Hangileri Yunan düşünürlerinin ve bilginlerinin eserlerini Arapça’ya tercüme ettirmiştir?
Cevap: ğ
Açıklama:
Adım 1: Bilim ve sanata çok önem veren, eski medeniyetlerin birikimlerinden faydalanmak isteyen bir İslam devleti düşünelim.
Adım 2: Bu devlet, ğ) Abbasi Devleti‘dir. Özellikle Bağdat’ta kurdukları “Beyt’ül-Hikme” (Bilgelik Evi) adlı bilim merkezinde, Antik Yunan filozoflarının ve bilim insanlarının eserlerini Arapça’ya çevirterek İslam medeniyetinin altın çağını yaşamasını sağlamışlardır.
9. Hangileri Türkçe’yi resmi dil olarak kabul etmiştir?
Cevap: ç
Açıklama:
Adım 1: İslamiyet’i kabul etmelerine rağmen kendi milli kimliklerini ve dillerini korumaya özen gösteren bir Türk-İslam devleti bulmalıyız.
Adım 2: Bu konuda en önemli örnek ç) Karahanlılar Devleti‘dir. İslamiyet’i kabul ettikten sonra bile Arapça veya Farsça yerine Türkçe’yi resmi dil olarak kullanmaya devam etmişler ve Türk kültürünün gelişmesine büyük katkı sağlamışlardır.
10. Hangisi Kösedağ Savaşı sonucunda yıkılmıştır?
Cevap: g
Açıklama:
Adım 1: Bu soruda, Anadolu’da yaşanan ve bir Türk devletinin yıkılış sürecini başlatan önemli bir savaşı hatırlamalıyız.
Adım 2: 1243 yılında Moğollar ile yapılan Kösedağ Savaşı’nda ağır bir yenilgi alan ve sonrasında Moğol hakimiyetine girerek yıkılış sürecine giren devlet g) Anadolu Selçuklu Devleti‘dir.
11. Hangisi Bizanslılarla Malazgirt Savaşı’nı yapmıştır?
Cevap: f
Açıklama:
Adım 1: Türk tarihinde bir dönüm noktası olan ve Anadolu’nun kapılarını Türklere açan o meşhur savaşı ve komutanını düşünelim.
Adım 2: Sultan Alparslan komutasındaki f) Büyük Selçuklu Devleti ordusu, 1071 yılında Bizans İmparatorluğu ile Malazgirt Savaşı’nı yapmış ve zafer kazanmıştır. Bu zafer, Anadolu’nun Türkleşmesi için en önemli adımdır.
12. Hangisi Dandanakan Savaşı sonucunda yıkılmıştır?
Cevap: b
Açıklama:
Adım 1: Bu soruda, iki Türk devleti arasında gerçekleşen ve birinin yıkılışına, diğerinin ise kuruluşuna zemin hazırlayan bir savaşı bulmamız gerekiyor.
Adım 2: 1040 yılında Selçuklular ile yapılan Dandanakan Savaşı’nı kaybeden ve bu yenilginin ardından gücünü yitirerek yıkılış sürecine giren devlet b) Gazneliler Devleti‘dir. Bu savaşın galibi olan Selçuklular ise Büyük Selçuklu Devleti’ni resmen kurmuşlardır.
Harikasınız çocuklar! Bütün soruları başarıyla tamamladık. Gördüğünüz gibi, her devletin tarihimizde önemli bir yeri ve özelliği var. Bu etkinlik sayesinde bilgilerimizi tazeledik. Bir sonraki dersimizde görüşmek üzere!