Harika bir çalışma sayfası! Merhaba sevgili öğrencilerim, ben Fen Bilimleri öğretmeniniz. Şimdi hep birlikte bu sayfadaki etkinlikleri ve bulmacayı adım adım çözeceğiz. Anlamadığınız bir yer olursa hiç çekinmeyin, en basit şekilde anlatacağım.
Öncelikle sayfanın üst kısmındaki “Fen Mühendislik ve Girişimcilik Uygulamaları” bölümüne bir göz atalım. Burası aslında çözmemiz gereken bir soru değil, sizin için hazırlanmış harika bir proje görevi!
Bu projede sizden bir duyu organı seçmeniz isteniyor. Örneğin, gözü, kulağı, burnu, dili veya deriyi seçebilirsiniz. Sonra bu organın yapısını ve özelliklerini kitaplardan, ansiklopedilerden veya güvenilir internet sitelerinden araştırmanız gerekiyor. Araştırmalarınız bittiğinde ise elinizdeki malzemelerle bu duyu organının bir modelini, yani maketini yapacaksınız. Mesela oyun hamuru, karton, renkli ipler gibi basit malzemeler kullanabilirsiniz. Bu, öğrendiklerinizi pekiştirmek için çok eğlenceli bir yoldur. Yıl sonunda da bu harika modelinizi bilim şenliğinde sergileyebilirsiniz!
Şimdi de gelelim asıl eğlenceli kısma, yani 6. Ünite Ölçme ve Değerlendirme Çalışmaları‘ndaki bulmacamıza! Haydi, soruları okuyup cevapları bulalım ve bulmacaya yerleştirelim.
A. Bu ünitede öğrendiğiniz kavramlarla ilgili aşağıda verilen bulmacayı çözünüz.
1. Dişilerde bulunan eşeysel bezler.
Çözüm: Sevgili çocuklar, dişilerde üreme hücreleri olan yumurtanın üretildiği ve dişi eşey hormonlarının salgılandığı bezlere ne ad veriyorduk? Hatırlayalım… Evet, doğru bildiniz! Bu bezin adı YUMURTALIK‘tır. Bulmacamızda 1 numaralı dikey (yukarıdan aşağı) kutucuklara bu kelimeyi yazacağız.
2. Büyüme hormonu salgılayan iç salgı bezi.
Çözüm: Vücudumuzdaki iç salgı bezlerini denetleyen ve aynı zamanda kemiklerimizin, kaslarımızın gelişimini sağlayan büyüme hormonunu salgılayan çok önemli bir bezimiz vardı. Beynimizin alt kısmında yer alan bu nohut tanesi büyüklüğündeki bezin adı HİPOFİZ bezidir. Bulmacada 2 numaralı dikey kutucuklara bu cevabı yerleştiriyoruz.
3. İsteğimiz dışında çalışan iç organların kontrol merkezi.
Çözüm: Nefes alıp verme, kalbimizin atması, yutkunma, hapşırma gibi biz farkında olmadan, isteğimiz dışında gerçekleşen olayları yöneten bir merkezimiz vardı. Bu merkez, beynimizin arkasında, omuriliğin hemen üstünde bulunur. Bu önemli yapının adı OMURİLİK SOĞANI‘dır. Bulmacamızdaki en uzun cevap bu! 3 numaralı yatay (soldan sağa) satıra bu kelimeyi yazalım.
4. Vücudumuzda ısı, ışık, ses, basınç, koku vb. uyarıları algılayan özel yapıların her biri.
Çözüm: Çevremizdeki değişiklikleri, yani uyarıları almamızı sağlayan özel hücreler veya sinir uçları vardır. Örneğin gözümüzde ışığı, derimizde sıcaklığı algılayan yapılar gibi… Bu alıcı yapıların genel adına ALMAÇ diyoruz. 4 numaralı yatay satıra bu kısa kelimeyi yerleştirelim.
5. Salgıladığı insülin ve glukagon hormonlarıyla kan şekerinin ayarlanmasında etkili olan iç salgı bezi.
Çözüm: Yemek yediğimizde kan şekerimiz yükselir, acıktığımızda ise düşer. Vücudumuzdaki bu şeker dengesini ayarlayan iki önemli hormon vardır: insülin ve glukagon. Bu hormonları salgılayan ve midemizin arkasında bulunan iç salgı bezimizin adı ise PANKREAS‘tır. 5 numaralı yatay satıra bu cevabı yazıyoruz.
6. Vücudumuzun dış ortamdan gelen ısı, ışık, ses vb. uyarıları gösterdiği ani ve istemsiz tepki.
Çözüm: Elimiz sıcak bir cisme değdiğinde aniden çekmemiz, dizimize vurulduğunda bacağımızın ileri doğru hareket etmesi gibi düşünmeden, aniden ve istemsizce yaptığımız hareketler vardır. Vücudumuzu korumaya yönelik bu hareketlere REFLEKS adını veriyoruz. Bulmacamızın son sorusu olan 6 numaralı yatay satıra da bu kelimeyi yazarak bulmacamızı tamamlıyoruz.
İşte bu kadar! Gördüğünüz gibi tüm soruları kolayca çözdük. Bu konuları tekrar etmeyi unutmayın. Anlamadığınız bir yer olursa her zaman sorabilirsiniz. Başarılar dilerim!