Merhaba sevgili öğrencim,
Harika sorular göndermişsin! Ben 6. Sınıf Fen Bilimleri öğretmenin olarak bu soruları senin için keyifle, adım adım çözeceğim. Anlamadığın bir yer olursa hiç çekinme, tekrar sorabilirsin. Hadi başlayalım!
7. Soru:
I. Sobanın içine fazla yakıt koymamak
II. Sobadaki yakıtın üstten yanmasını sağlamak
III. Soba borularını belirli aralıklarla temizlemek
Yukarıdaki ifadelerden hangileri soba zehirlenmelerinden korunmak için alınması gereken tedbirlerdendir?
A) I ve II
B) I ve III
C) II ve III
D) I, II ve III
Çözüm:
Soba zehirlenmeleri, kömür veya odun gibi yakıtların tam olarak yanmaması sonucu ortaya çıkan, kokusuz ve çok tehlikeli bir gaz olan karbonmonoksit yüzünden olur. Bu zehirlenmelerden korunmak için almamız gereken önlemleri tek tek inceleyelim.
- Adım 1:I. ifadeyi inceleyelim. “Sobanın içine fazla yakıt koymamak”. Eğer sobayı ağzına kadar doldurursak, içeride yeterince hava kalmaz ve yakıt tam olarak yanamaz. Bu da zehirli gazların oluşmasına neden olur. Dolayısıyla bu, alınması gereken doğru bir tedbirdir.
- Adım 2:II. ifadeyi inceleyelim. “Sobadaki yakıtın üstten yanmasını sağlamak”. Sobayı alttan yakmak yerine üstten yakmak, dumanın ve gazların daha iyi yanmasını sağlar. Bu sayede hem soba daha verimli yanar hem de zehirli gaz çıkışı azalır. Bu yüzden bu da alınması gereken doğru bir tedbirdir.
- Adım 3:III. ifadeyi inceleyelim. “Soba borularını belirli aralıklarla temizlemek”. Zamanla soba boruları kurumla tıkanabilir. Tıkanmış bir boru, zehirli gazların bacadan dışarı atılmasını engeller ve gazın evin içine sızmasına neden olur. Bu çok tehlikelidir. Bu nedenle boruları düzenli temizlemek hayati önem taşır. Bu da doğru bir tedbirdir.
Sonuç:
Gördüğümüz gibi verilen üç önlem de soba zehirlenmelerinden korunmak için çok önemlidir. Bu nedenle doğru cevabımız D) I, II ve III seçeneğidir.
8. Soru:
Birbiri içinde çözünmeyen üç sıvının görünümü yandaki şekilde verilmiştir. Buna göre aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
A) Sıvıların yoğunlukları birbirlerinden farklıdır.
B) M sıvısının yoğunluğu, K sıvısının yoğunluğundan azdır.
C) K sıvısının yoğunluğu, L sıvısının yoğunluğundan fazladır.
D) Eşit hacimli K ve M sıvılarından M sıvısının kütlesi en azdır.
Çözüm:
Bu soruyu çözmek için “yoğunluk” kavramını hatırlamalıyız. Birbirine karışmayan sıvıları aynı kaba koyduğumuzda, yoğunluğu en büyük olan sıvı en alta çöker, yoğunluğu en küçük olan ise en üstte kalır. Tıpkı zeytinyağının suyun üzerinde yüzmesi gibi!
- Adım 1: Şekli inceleyelim. Kapta en altta M sıvısı, ortada L sıvısı ve en üstte K sıvısı var. Bu durum bize yoğunluk sıralamasını verir: En yoğun olan M, en az yoğun olan K’dir. Yani: Yoğunluk (M) > Yoğunluk (L) > Yoğunluk (K)
- Adım 2: Şimdi şıkları bu bilgiye göre değerlendirelim.
- a) Sıvıların yoğunlukları birbirlerinden farklıdır. Evet, eğer yoğunlukları aynı olsaydı bu şekilde ayrı katmanlar halinde durmazlardı, birbirine karışırlardı (eğer çözünüyorlarsa) veya tek bir katman gibi dururlardı. Bu ifade doğrudur.
- b) M sıvısının yoğunluğu, K sıvısının yoğunluğundan azdır. Hayır, M en altta olduğu için en yoğundur. Bu ifade yanlıştır.
- c) K sıvısının yoğunluğu, L sıvısının yoğunluğundan fazladır. Hayır, K en üstte olduğu için yoğunluğu L’den daha azdır. Bu ifade yanlıştır.
- d) Eşit hacimli K ve M sıvılarından M sıvısının kütlesi en azdır. Yoğunluk, kütlenin hacme bölünmesiyle bulunur. M’nin yoğunluğu K’den çok daha fazla olduğuna göre, aynı hacimde M’nin kütlesi de K’den çok daha fazla olmalıdır. Bu ifade yanlıştır.
Sonuç:
İncelemelerimiz sonucunda sadece A şıkkının doğru olduğunu görüyoruz. Doğru cevap A seçeneğidir.
9. Soru:
Suda çözünmeyen ve düzgün geometrik şekli olmayan K cisminin kütlesi, L cisminin kütlesinden fazladır. Bu cisimler, bir kısmı su dolu dereceli silindirlere konuluyor. K ve L cisimlerinin dereceli silindirlerde değiştirdiği sıvı miktarları aşağıdaki gibidir:
Buna göre,
I. L’nin hacmi, K’nin hacminden büyüktür.
II. K’nin yoğunluğu, L’nin yoğunluğundan büyüktür.
III. K cisminin yoğunluğu 20 g/cm³ tür.
ifadelerinden hangileri doğrudur?
A) Yalnız II
B) I ve II
C) I ve III
D) I, II ve III
Çözüm:
Bu soruda taş gibi şekli düzgün olmayan cisimlerin hacmini ve yoğunluğunu bulacağız. Bir cismi su dolu bir kaba attığımızda su seviyesini ne kadar yükseltiyorsa, cismin hacmi de o kadardır. Hadi hesaplayalım!
- Adım 1: Cisimlerin Hacimlerini Bulalım
- K cisminin hacmi: Su başlangıçta 50 ml iken, K cismi atılınca 70 ml’ye çıkmış. Aradaki fark K’nin hacmidir.
70 ml - 50 ml = 20 ml
Biliyoruz ki 1 ml, 1 cm³’e eşittir. O zaman K’nin hacmi 20 cm³‘tür. - L cisminin hacmi: Su başlangıçta 40 ml iken, L cismi atılınca 80 ml’ye çıkmış.
80 ml - 40 ml = 40 ml
O zaman L’nin hacmi 40 cm³‘tür.
- K cisminin hacmi: Su başlangıçta 50 ml iken, K cismi atılınca 70 ml’ye çıkmış. Aradaki fark K’nin hacmidir.
- Adım 2: İfadeleri Tek Tek Değerlendirelim
- I. L’nin hacmi, K’nin hacminden büyüktür.
L’nin hacmini 40 cm³, K’nin hacmini 20 cm³ bulduk. 40 > 20 olduğuna göre bu ifade doğrudur. - II. K’nin yoğunluğu, L’nin yoğunluğundan büyüktür.
Yoğunluk formülümüz:Yoğunluk = Kütle / Hacim. Soruda bize “K cisminin kütlesi, L cisminin kütlesinden fazladır” bilgisi verilmiş. Yani: Kütle(K) > Kütle(L). Hacimlerini de biz bulmuştuk: Hacim(K) < Hacim(L). K cisminin hem kütlesi daha büyük hem de kapladığı yer (hacmi) daha küçük. Bu durumda K’nin L’den çok daha yoğun bir madde olduğunu anlarız. Bu ifade de doğrudur. - III. K cisminin yoğunluğu 20 g/cm³ tür.
K’nin hacmini 20 cm³ bulduk. Ama yoğunluğunu hesaplamak için kütlesini bilmemiz gerekiyor. Soruda K’nin kütlesinin kaç gram olduğu söylenmemiş. Bu yüzden yoğunluğunu tam olarak hesaplayamayız. Bu ifade hakkında kesin bir şey söyleyemediğimiz için yanlış kabul ederiz.
- I. L’nin hacmi, K’nin hacminden büyüktür.
Sonuç:
Yaptığımız hesaplamalar ve değerlendirmeler sonucunda I ve II numaralı ifadelerin doğru olduğunu gördük. Bu yüzden doğru cevabımız B) I ve II seçeneğidir.