Merhaba sevgili öğrencilerim,
Ben 6. Sınıf Fen Bilimleri öğretmeniniz. Gönderdiğiniz bu güzel etkinlik sayfasını şimdi birlikte adım adım inceleyelim ve soruları cevaplayalım. Unutmayın, Fen Bilimleri dersi merak etmek ve keşfetmekle ilgilidir!
***
### Fen Mühendislik ve Girişimcilik Uygulamaları
Bu bölüm aslında bir proje görevi. Sizden birer mühendis ve girişimci gibi düşünmenizi istiyor. Yani burada tek bir doğru cevap yok, sizin yaratıcılığınız ve araştırmanız ön planda. Gelin bu adımları birlikte yorumlayalım.
Adım 1: Bir müzik aleti belirleme ve araştırma
Öncelikle aklınıza gelen ya da sevdiğiniz bir müzik aletini seçmelisiniz. Mesela gitar, davul, flüt, keman olabilir. Sonra bu müzik aletinin sesini nasıl çıkardığını araştırmalısınız. Unutmayın, ses maddelerin titreşmesiyle oluşur! Sizin seçeceğiniz alette neyin titreştiğini bulmanız gerekiyor. Teller mi, üzerindeki deri mi, yoksa içindeki hava mı?
Adım 2: Model tasarlama
Araştırmanızdan sonra, seçtiğiniz müzik aletinin basit bir modelini yapmanız isteniyor. Örneğin; bir ayakkabı kutusu ve lastiklerle gitar yapabilir, bir konserve kutusu ve balonu kullanarak davul yapabilirsiniz. Önemli olan, kolay bulabileceğiniz malzemeleri kullanmak.
Adım 3: Bilgilerden yararlanma
Bu proje için kitabınızın 13-15. sayfalarındaki bilgilerden de yardım alabilirsiniz.
Adım 4: Sergileme ve tabloyu doldurma
Yaptığınız müzik aleti modelini okulda sergilemeniz ve aşağıdaki tabloyu doldurmanız gerekiyor. Ben size örnek olması için bir tane dolduruyorum:
Seçtiğim müzik aleti
El Yapımı Davul (Konserve kutusu ve balondan yapılmış)
Seçtiğim müzik aletinin özellikleri
Üzerindeki gergin yüzeye (balona) bir çubukla vurulduğunda tok bir ses çıkarır. Vurma şiddetine göre sesin yüksekliği de değişir.
Müzik aletinde ses hangi maddelerin titreşimi sonucunda oluşur?
Ses, davulun üzerine gerilen balonun ve kutunun içindeki havanın titreşmesi sonucunda oluşur.
Siz de bu örnekten yola çıkarak kendi projenizi yapabilir ve tablonuzu doldurabilirsiniz.
***
### 5. ÜNİTE ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME ÇALIŞMALARI
A. Aşağıda verilen üçlü kelime gruplarından noktalı yerlere bilimsel olarak doğru cümleler yazınız.
Bu bölümde, bize verilen kelimeleri kullanarak anlamlı ve doğru fen cümleleri kuracağız. Haydi başlayalım!
Soru 1: Engel, yansıma, yankı
Çözüm:
Ses dalgalarının bir engele çarpıp geri dönmesi olayına sesin yansıması denir. Sesin yansıdıktan bir süre sonra tekrar duyulması olayına ise yankı denir. (Boş bir odada ya da bir vadide bağırdığınızda sesinizin size geri gelmesi gibi!)
Soru 2: Sonar, radar, yansıma
Çözüm:
Sonar cihazları sesin, radar cihazları ise radyo dalgalarının yansıma özelliğinden faydalanılarak geliştirilmiştir. (Örneğin, balıkçılar balıkların yerini bulmak için sonar cihazı kullanır.)
Soru 3: Akustik, ses, bilim dalı
Çözüm:
Ses olaylarını inceleyen bilim dalınaakustik denir. (Konser salonları, sinemalar ve camiler gibi yerlerde sesin daha net duyulması için akustik biliminden yararlanılır.)
Soru 4: Ses, işitilme, farklı ortam
Çözüm:
Sesin yayılma hızı ve işitilmesi, bulunduğu farklı ortama (katı, sıvı, gaz) göre değişiklik gösterir. (Örneğin, ses en hızlı katılarda, en yavaş gazlarda yayılır.)
Soru 5: Ses, yayılma, maddesel ortam
Çözüm:
Sesinyayılması için mutlaka katı, sıvı veya gaz gibi maddesel bir ortama ihtiyaç vardır; ses boşlukta yayılmaz. (Bu yüzden uzayda meydana gelen patlamaların sesini duyamayız!)
Soru 6: Ses, titreşim, tanecik
Çözüm:
Ses, bir kaynaktan çıkan titreşimlerin ortamdaki tanecikleri titreştirmesiyle dalgalar halinde yayılır. (Boğazınıza elinizi koyup konuştuğunuzda hissettiğiniz o hareket, ses tellerinizin titreşimidir.)
Umarım açıklamalarım anlaşılır olmuştur. Aklınıza takılan bir yer olursa çekinmeden sorun. Başarılar dilerim!