Anlık görüntüleyici sayısı yükleniyor…
Çözümü Değerlendir
Merhaba sevgili öğrencilerim! Ben Fen Bilimleri öğretmeniniz. Bugün birlikte elektrik iletkenliği ve yalıtkanlığı ile ilgili bu güzel alıştırmaları çözeceğiz. Hazırsanız, haydi başlayalım!
B. Aşağıdaki tabloda verilen maddelerle ilgili soruları cevaplayınız.
Bu soruda bizden listedeki maddelerin elektriği iletip iletmediğini bulmamız isteniyor. Unutmayın, metaller ve bazı sıvılar (tuzlu su, maden suyu gibi) elektriği iyi iletirken; plastik, cam, porselen, kâğıt gibi maddeler elektriği iletmez. Elektriği iyi ileten maddelere iletken, iletmeyen maddelere ise yalıtkan diyoruz. Şimdi tabloyu dolduralım.
- Alüminyum tel: Elektriği iletir mi? Evet. Elektriksel İletkenlik Durumu: İletken (Çünkü alüminyum bir metaldir.)
- Plastik tabak: Elektriği iletir mi? Hayır. Elektriksel İletkenlik Durumu: Yalıtkan (Plastik elektriği geçirmez.)
- Demir çivi: Elektriği iletir mi? Evet. Elektriksel İletkenlik Durumu: İletken (Demir de bir metaldir.)
- Bakır levha: Elektriği iletir mi? Evet. Elektriksel İletkenlik Durumu: İletken (Bakır, elektriği en iyi ileten metallerden biridir ve kablolarda sıkça kullanılır.)
- Kâğıt mendil: Elektriği iletir mi? Hayır. Elektriksel İletkenlik Durumu: Yalıtkan (Kâğıt yalıtkan bir maddedir.)
- Seramik fincan: Elektriği iletir mi? Hayır. Elektriksel İletkenlik Durumu: Yalıtkan (Seramik ve porselen yalıtkandır.)
- Filaman: Elektriği iletir mi? Evet. Elektriksel İletkenlik Durumu: İletken (Ampulün içindeki o ince tel, yani filaman, elektriği ileterek ışık verir. Genellikle tungsten metalinden yapılır.)
- Şekerli su: Elektriği iletir mi? Hayır. Elektriksel İletkenlik Durumu: Yalıtkan (Saf su ve şekerli su elektriği çok çok az iletir, bu yüzden yalıtkan kabul edilir.)
- Metal toplu iğne: Elektriği iletir mi? Evet. Elektriksel İletkenlik Durumu: İletken (Sonuçta metalden yapılmıştır.)
- Maden suyu: Elektriği iletir mi? Evet. Elektriksel İletkenlik Durumu: İletken (İçindeki mineraller, yani iyonlar sayesinde elektriği iletir.)
- Cam bardak: Elektriği iletir mi? Hayır. Elektriksel İletkenlik Durumu: Yalıtkan (Cam iyi bir yalıtkandır.)
- Tuzlu su: Elektriği iletir mi? Evet. Elektriksel İletkenlik Durumu: İletken (Tuz, suyun içinde çözündüğünde iyonlarına ayrılır ve bu iyonlar elektriğin iletilmesini sağlar.)
- Yün kumaş: Elektriği iletir mi? Hayır. Elektriksel İletkenlik Durumu: Yalıtkan (Yün yalıtkan bir malzemedir.)
- Bakalit: Elektriği iletir mi? Hayır. Elektriksel İletkenlik Durumu: Yalıtkan (Bakalit bir plastik türüdür, bu yüzden yalıtkandır. Eski prizlerde ve elektrik düğmelerinde kullanılırdı.)
C. Aşağıda verilen ifadeler doğru ise ifadelerin başındaki kutucuklara “D”, yanlış ise “Y” yazınız. Yanlış olduğunu düşündüğünüz ifadelerin doğrularını defterinize yazınız.
Şimdi de doğru-yanlış sorularına bakalım. Her ifadenin neden doğru veya neden yanlış olduğunu açıklayacağım.
1. İletkenlerin direnci yalıtkanların direncinden azdır.
Bu ifade Doğru (D)‘dur.
Açıklama: Direnç, elektriğin bir madde üzerinden geçişine karşı gösterilen zorluktur. İletkenler elektriği kolayca geçirdiği için dirençleri düşüktür. Yalıtkanlar ise elektriği geçirmediği için dirençleri çok yüksektir.
2. Ampulün duyla bağlantı kısmı yalıtkandır.
Bu ifade Yanlış (Y)‘tır.
Açıklama: Ampulün duya takılan metal vidalı kısmı ve en altındaki metal nokta, elektriği alıp filamana iletmek zorundadır. Bu yüzden bu kısımlar iletkendir. Eğer yalıtkan olsaydı, ampul hiç yanmazdı!
Doğrusu: Ampulün duyla bağlantı kısmı iletkendir.
3. Alüminyum folyo yalıtkandır.
Bu ifade Yanlış (Y)‘tır.
Açıklama: Alüminyum bir metaldir. Metallerin hepsi iletkendir. Alüminyum folyo da bu yüzden elektriği çok iyi iletir.
Doğrusu: Alüminyum folyo iletkendir.
4. Bir iletkenin uzunluğu arttıkça elektriksel direnci artar.
Bu ifade Doğru (D)‘dur.
Açıklama: Elektrik akımını, bir borudan akan su gibi düşünebilirsiniz. Boru ne kadar uzun olursa, su o kadar zor ilerler. Aynı şekilde, iletken tel ne kadar uzun olursa, elektronların içinden geçmesi o kadar zorlaşır ve direnç artar.
5. Bağlantı kablolarının dış kısmındaki plastik yalıtkandır.
Bu ifade Doğru (D)‘dur.
Açıklama: Kabloların içindeki metal teller (genellikle bakır) elektriği taşır. Dışındaki plastik kaplama ise yalıtkandır. Bu kaplama sayesinde elektriğe kapılmadan kablolara dokunabiliriz ve kabloların birbirine değip kısa devre yapması engellenir. Bu bir güvenlik önlemidir.
6. Bir iletkenin direnci dik kesit alanına, uzunluğuna ve cinsine bağlıdır.
Bu ifade Doğru (D)‘dur.
Açıklama: Bir telin direncini etkileyen üç önemli faktör vardır:
- Uzunluk: Tel uzadıkça direnç artar.
- Kesit Alanı (Kalınlık): Tel kalınlaştıkça direnç azalır. (Geniş bir borudan su daha kolay akar.)
- Cinsi: Maddenin türü de önemlidir. Örneğin, bakırın direnci demirin direncinden daha düşüktür.
7. Ampulün yapısındaki filaman bakırdan yapılmıştır.
Bu ifade Yanlış (Y)‘tır.
Açıklama: Ampulün ışık vermesi için filamanın çok ısınıp akkor haline gelmesi gerekir. Bunun için de direncinin çok yüksek olması lazımdır. Bakırın direnci çok düşüktür, bu yüzden filaman için uygun değildir. Filaman, hem direnci yüksek hem de çok yüksek sıcaklıklara dayanabilen Tungsten adı verilen bir metalden yapılır.
Doğrusu: Ampulün yapısındaki filaman tungsten metalinden yapılmıştır.
Umarım açıklamalarım anlaşılır olmuştur. Anlamadığınız bir yer olursa çekinmeden sorun. Başarılar dilerim!
Henüz onaylanmış öğrenci çözümü yok.
İlk çözümü sen paylaşabilirsin. Aşağıdaki formdan fotoğrafını yükle.
1 takipçi