Merhaba sevgili öğrencim! Ben 6. Sınıf Fen Bilimleri öğretmenin. Gönderdiğin bu güzel soruları senin için analiz ettim ve şimdi birlikte adım adım çözeceğiz. Takıldığın bir yer olursa hiç çekinme, her zaman sorabilirsin. Hazırsan, haydi başlayalım!
12. Yanda görseli verilen organla ilgili,
I. Safra sıvısı üretir.
II. Proteinlerin kimyasal sindirimini sağlar.
III. Sindirilmiş besin içeriklerinin emilimini sağlar.
ifadelerinden hangileri doğrudur?
A) Yalnız I
B) I ve II
C) I ve III
D) II ve III
Çözüm:
Sevgili öğrencim, bu soruyu çözmek için önce görseldeki organı tanımamız gerekiyor. Bu organ, vücudumuzun en büyük organlarından biri olan karaciğerdir. Şimdi karaciğerin görevlerini hatırlayarak öncülleri tek tek inceleyelim.
Adım 1:I. Safra sıvısı üretir.
Karaciğerin en önemli görevlerinden biri, yağların fiziksel (mekanik) sindirimini sağlayan safra sıvısını üretmektir. Üretilen bu safra, safra kesesinde depolanır. Yani bu ifade doğrudur.Adım 2:II. Proteinlerin kimyasal sindirimini sağlar.
Proteinlerin kimyasal sindirimi midede başlar ve ince bağırsakta tamamlanır. Karaciğer, sindirime yardımcı bir organ olsa da proteinlerin kimyasal sindirimini doğrudan yapmaz. Bu yüzden bu ifade yanlıştır.Adım 3:III. Sindirilmiş besin içeriklerinin emilimini sağlar.
Sindirilmiş besinlerin kana geçtiği yer, yani emilimin gerçekleştiği ana organımız ince bağırsaktır. İnce bağırsağın içindeki villus adı verilen yapılar bu işi yapar. Karaciğer emilim yapmaz. Bu yüzden bu ifade de yanlıştır.
Sonuç olarak, verilen ifadelerden sadece birincisi doğrudur.
Doğru Cevap: A) Yalnız I
13. Aşağıdaki olaylardan hangisi soluk alma anında gerçekleşmez?
A) Oksijence zengin havanın akciğerlere girmesi
B) Akciğerlerin iç hacminin azalması
C) Göğüs boşluğunun genişlemesi
D) Diyafram kasının kasılarak düzleşmesi
Çözüm:
Bu soruda soluk alma sırasında neler olduğunu düşünmemiz gerekiyor. Derin bir nefes alarak vücudunda neler olduğunu hissedebilirsin. Haydi şimdi şıkları bu bilgiyle değerlendirelim. Sorunun bizden gerçekleşmeyeni istediğini unutmayalım!
Adım 1:A) Oksijence zengin havanın akciğerlere girmesi
Soluk almanın amacı zaten vücudumuza oksijen almaktır. Dolayısıyla nefes aldığımızda oksijence zengin hava akciğerlerimize dolar. Bu olay gerçekleşir.Adım 2:B) Akciğerlerin iç hacminin azalması
Nefes aldığımızda akciğerlerimiz tıpkı bir balon gibi hava ile dolar. İçi hava ile dolan bir şeyin hacmi, yani kapladığı alan ne olur? Tabii ki artar! Azalmaz. Bu ifade soluk alma ile çelişiyor. Bu yüzden bu olay gerçekleşmez.Adım 3:C) Göğüs boşluğunun genişlemesi
Akciğerlerin hava ile dolup genişlemesi için bir alana ihtiyacı vardır. Bu yüzden kaburgalarımız yukarı ve dışa doğru hareket ederek göğüs boşluğunu genişletir. Bu olay gerçekleşir.Adım 4:D) Diyafram kasının kasılarak düzleşmesi
Diyafram, göğüs boşluğumuzun altında bulunan kubbe şeklinde bir kastır. Nefes aldığımızda bu kas kasılır ve aşağı doğru inerek düzleşir. Bu hareket de göğüs boşluğunu genişleterek akciğerlere yer açar. Bu olay gerçekleşir.
Gördüğün gibi, soluk alma sırasında akciğerlerin hacmi azalmaz, tam tersine artar.
Doğru Cevap: B) Akciğerlerin iç hacminin azalması
14. Kanda yapı ve görevlerine göre farklılaşmış, üç çeşit kan hücresi bulunur. Aşağıdaki tabloda kan hücreleri K, L ve M harfleriyle gösterilmiş ve bu kan hücrelerinin görevleri verilmiştir.
(Tabloda K: Kanın pıhtılaşmasını sağlar, L: Vücudu mikroplara karşı korur, M: Vücuttaki yapı ve organlara oksijen taşınmasını sağlar, bilgileri yer alıyor.)
Buna göre kan hücreleriyle ilgili,
I. K çok küçük kan hücreleridir.
II. L kanda en fazla bulunan kan hücresidir.
III. M beyaz kan hücreleridir.
ifadelerinden hangileri yanlıştır?
A) Yalnız I
B) Yalnız III
C) I ve II
D) II ve III
Çözüm:
Harika bir soru daha! Bu soruyu çözmek için önce tablodaki harflerin hangi kan hücrelerine karşılık geldiğini bulmalıyız.
Adım 1: Kan Hücrelerini Tanıyalım
- K: Kanın pıhtılaşmasını sağlar. Bu görevi yapan kan pulcuklarıdır, yani trombositlerdir.
- L: Vücudu mikroplara karşı korur. Vücudumuzun askerleri olan bu hücreler akyuvarlardır, yani beyaz kan hücreleridir.
- M: Vücuttaki yapı ve organlara oksijen taşınmasını sağlar. Bu önemli görevi yapan, kana kırmızı rengini veren hücreler ise alyuvarlardır, yani kırmızı kan hücreleridir.
Adım 2: Öncülleri Değerlendirelim
Şimdi bulduğumuz bu bilgilerle öncüllerin doğru mu yanlış mı olduğuna bakalım.I. K çok küçük kan hücreleridir.
K’nin kan pulcukları (trombositler) olduğunu bulmuştuk. Kan pulcukları tam bir hücre bile sayılmazlar, hücre parçacıklarıdır ve diğer kan hücrelerinden çok daha küçüktürler. Bu ifade doğrudur.II. L kanda en fazla bulunan kan hücresidir.
L’nin akyuvarlar (beyaz kan hücreleri) olduğunu bulduk. Ancak unutma ki, kanımızda sayıca en fazla bulunan hücreler, oksijen taşıyan ve kana kırmızı rengini veren alyuvarlardır (M). Bu yüzden bu ifade yanlıştır.III. M beyaz kan hücreleridir.
M’nin oksijen taşıdığını ve bu hücrelerin alyuvarlar (kırmızı kan hücreleri) olduğunu belirlemiştik. Beyaz kan hücreleri (akyuvarlar) ise L ile gösterilmişti. Bu yüzden bu ifade de yanlıştır.
Soru bizden yanlış olan ifadeleri bulmamızı istiyordu. II. ve III. ifadelerin yanlış olduğunu gördük.
Doğru Cevap: D) II ve III
Umarım açıklamalarım anlaşılır olmuştur. Başarılar dilerim!