Harika bir çalışma! Merhaba sevgili öğrencilerim, ben Fen Bilimleri öğretmeniniz. Şimdi bu etkinlikteki soruları birlikte, adım adım çözeceğiz ve solunum sistemimizi daha iyi anlayacağız. Haydi başlayalım!
Sonuca Varma
1. Yaptığınız modelde kullandığınız malzemelerin solunum sisteminde hangi yapı ve organları temsil ettiğini aşağıdaki tabloya yazınız.
Sevgili çocuklar, bu yaptığımız model aslında bizim solunum sistemimizin nasıl çalıştığını gösteren harika bir örnek. Şimdi hangi malzemenin hangi organımızı temsil ettiğine bakalım.
Adım 1: Modeldeki malzemeleri ve solunum sistemimizdeki organları düşünelim.
Adım 2: Bu malzemeleri görevlerine göre organlarla eşleştirelim.
- Modelde Kullanılan Araç Gereç: Y borusu
Malzemenin Solunum Sisteminde Temsil Ettiği Yapı veya Organ:Soluk borusu ve bronşlar
Açıklama: Y borusunun tek olan üst kısmı soluk borusunu, ikiye ayrılan kolları ise akciğerlerimize giden bronşları temsil eder.- Modelde Kullanılan Araç Gereç: Y borusunun iki ucuna bağlanan balonlar
Malzemenin Solunum Sisteminde Temsil Ettiği Yapı veya Organ:Akciğerler
Açıklama: Hava ile dolup boşalan bu balonlar, tıpkı nefes alıp verdiğimizde şişip inen akciğerlerimiz gibidir.- Modelde Kullanılan Araç Gereç: Plastik şişenin altına paket lastiğiyle bağlanan balon
Malzemenin Solunum Sisteminde Temsil Ettiği Yapı veya Organ:Diyafram
Açıklama: Bu balon, göğüs boşluğumuzun altında bulunan ve nefes alıp vermemizde çok önemli bir rolü olan diyafram kasını temsil eder.- Modelde Kullanılan Araç Gereç: Pet şişe
Malzemenin Solunum Sisteminde Temsil Ettiği Yapı veya Organ:Göğüs kafesi
Açıklama: Pet şişe, akciğerlerimizi ve kalbimizi koruyan göğüs kafesimizi temsil ediyor.
2. Pet şişenin altındaki balonu çektiğinizde Y borusuna bağlı balonların şişmesinin, bıraktığınızda eski hâline dönmesinin sebebi ne olabilir?
Bu soru, nefes alıp verme olayının nasıl gerçekleştiğini model üzerinden anlamamızı istiyor. Hadi adım adım inceleyelim.
Adım 1 (Nefes Alma): Şişenin altındaki balonu (yani diyaframı) aşağı doğru çektiğimizde, pet şişenin (yani göğüs kafesinin) içindeki hacim artar. İçerideki alan genişlediği için iç basınç düşer.
Adım 2 (Hava Girişi): Dışarıdaki hava basıncı, şişenin içindeki basınçtan daha yüksek olduğu için hava, Y borusundan (soluk borusundan) içeri girerek balonları (akciğerleri) şişirir. İşte bu olay nefes almadır.
Adım 3 (Nefes Verme): Altındaki balonu (diyaframı) serbest bıraktığımızda ise balon yukarı doğru toplanır. Bu durumda pet şişenin (göğüs kafesinin) içindeki hacim azalır, yani içerisi daralır. İç basınç artar.
Adım 4 (Hava Çıkışı): İçerideki basınç dışarıdaki basınçtan daha yüksek olduğu için balonların (akciğerlerin) içindeki hava dışarı çıkar ve balonlar söner. Bu olay da nefes vermedir.
Sonuç: Balonların şişip sönmesi, şişenin içindeki basınç değişiminden kaynaklanır. Bu basınç değişimini de altaki balonu (diyaframı) hareket ettirerek sağlarız.
3. Y borusuna üflediğinizde balonların şişmesinin sebebi nedir?
Bu soru aslında oldukça basit, haydi düşünelim.
Adım 1: Y borusu neyi temsil ediyordu? Soluk borusunu ve bronşları.
Adım 2: Balonlar neyi temsil ediyordu? Akciğerleri.
Sonuç: Y borusuna üflediğimizde, dışarıdan havayı doğrudan boru yoluyla balonların içine göndermiş oluruz. İçine hava dolan balonlar da doğal olarak şişer. Bu, akciğerlerimize hava dolması olayının en basit gösterimidir.
4. BÖLÜM ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME ÇALIŞMALARI
1. Dış ortamdaki havanın solunum sistemine alındığı organdır.
Harfler: U R N U B
Çözüm: Bu harfleri doğru şekilde sıraladığımızda solunum sistemimizin başlangıç organını buluruz. Nefesi ilk olarak nereden alırız? Tabii ki burnumuzdan!
Cevap:BURUN
2. Havadaki oksijenin kana geçişi, kandaki karbondioksitin vücuttan uzaklaştırılmasını sağlayan organlardır.
Harfler: R E A L K R E C İ Ğ
Çözüm: Vücudumuz için hayati olan gaz alışverişinin yapıldığı, göğüs kafesimizde bulunan çift organımızı hatırlayalım. Bu harfler bir araya geldiğinde o organın adını oluşturuyor.
Cevap:AKCİĞERLER
3. Göğüs boşluğu ile karın boşluğu arasında bulunan, kasılıp gevşeme hareketi yaparak akciğerlerin genişleyip daralmasını sağlayan organdır.
Harfler: İ R Y D F M A A
Çözüm: Yukarıdaki modelde de pet şişenin altına taktığımız balonun temsil ettiği, nefes alıp vermemizde kilit rol oynayan güçlü kasımızı bulalım. Harfleri birleştirdiğimizde doğru cevaba ulaşacağız.
Cevap:DİYAFRAM
4. Akciğerlere giren bronşların ayrıldığı küçük kolların her biridir.
Harfler: L N Ç B B K O U Ş R R A
Çözüm: Soluk borumuz bronşlara, bronşlar da akciğerlerin içinde daha ince dallara ayrılır. Tıpkı bir ağacın dalları gibi… Bu en küçük dallara verdiğimiz ismi bu harflerle oluşturabiliriz. Soruda “her biridir” dese de harfler çoğul bir kelimeyi oluşturuyor.
Cevap:BRONŞÇUKLAR
Umarım tüm açıklamalar anlaşılır olmuştur. Harika iş çıkardınız, tebrikler!