Harika bir soru! Merhaba sevgili öğrencim, ben Fen Bilimleri öğretmenin. Bu sindirim sistemi şemasını birlikte inceleyip boşlukları dolduralım. Vücudumuzdaki bu harika yolculuğun duraklarını ve görevlerini öğrenmek çok keyifli olacak. Haydi başlayalım!
B. Aşağıda modelde sindirimde görevli yapı ve organlar numaralandırılarak gösterilmiştir. Bu yapı ve organların isimleri ile görevlerini okların ucundaki kutucuklara örnekteki gibi yazınız.
1. Ağız: Besinlerin fiziksel sindiriminin başladığı organdır. Dişler sayesinde besinlerin koparılmasını ve çiğnenmesini sağlar.
2. Yutak:
Ağızdan gelen besinleri yemek borusuna ileten kısımdır. Yutkunma sırasında soluk borusunu kapatarak besinlerin soluk borusuna kaçmasını engeller. Yani bir nevi trafik polisi gibidir.
3. Yemek Borusu:
Yutak ile mide arasında yer alan boru şeklinde bir yapıdır. Kasılıp gevşeme hareketleriyle (buna peristaltik hareketler diyoruz) besinleri mideye doğru iter. Burada sindirim gerçekleşmez, sadece bir geçiş yoludur.
4. Mide:
Kaslı bir yapıya sahip, J harfine benzeyen bir torbadır. Kasılıp gevşeyerek besinleri bulamaç haline getirir (bu fiziksel sindirimdir). Ayrıca salgıladığı mide öz suyu ve asit ile proteinlerin kimyasal sindirimini başlatır.
5. Karaciğer:
Vücudumuzun en büyük organlarından biridir ve sindirime yardımcı olur. Safra adı verilen bir sıvı salgılar. Safra, yağların daha küçük parçalara ayrılmasını sağlayarak onların fiziksel sindirimini yapar. Bu sayede yağların kimyasal sindirimi kolaylaşır.
6. Pankreas:
Midenin alt kısmında bulunan yaprak şeklinde bir organdır. Pankreas öz suyu salgılar. Bu suyun içinde karbonhidratların, proteinlerin ve yağların kimyasal sindirimini tamamlayan çok önemli enzimler bulunur. Bu sıvıyı ince bağırsağa gönderir.
7. İnce Bağırsak:
Sindirim sistemimizin en uzun bölümüdür. Karaciğerden gelen safra ve pankreastan gelen pankreas öz suyu buraya dökülür. Yağların, karbonhidratların ve proteinlerin kimyasal sindirimi burada tamamlanır. Sindirilmiş besinler, villus adı verilen parmaksı çıkıntılar sayesinde emilerek kana karışır.
8. Kalın Bağırsak:
İnce bağırsaktan sonra gelen bölümdür. Burada sindirim olmaz. Besin atıklarının içindeki su, vitamin ve mineraller emilerek kana geri kazandırılır. Geriye kalan posa, yani atık maddeler bir süre burada depolanır.
9. Anüs:
Sindirim sisteminin son kısmıdır. Kalın bağırsakta biriken atık maddelerin (dışkının) vücuttan atıldığı açıklıktır.
Umarım sindirim sistemindeki bu harika yolculuk senin için anlaşılır olmuştur. Unutma, yediğimiz her lokma vücudumuzda böyle önemli bir maceraya atılıyor! Başka sorun olursa çekinme, sorabilirsin.