Harika bir çalışma! Sevgili öğrencilerim, gelin bu değerlendirme sorularını birlikte, adım adım çözelim ve konularımızı güzelce pekiştirelim.
A. Aşağıda verilen 1 ve 2 numaralı faaliyetlerin ortak özelliklerini noktalı yerlere yazınız.
Merhaba çocuklar! Bu soruda bize iki farklı grup halinde bazı davranışlar verilmiş. Bizden istenen, bu grupların ne anlama geldiğini bulmak. Aslında soru “ortak özellik” dese de, bizden 1. gruptaki davranışların ve 2. gruptaki davranışların ne tür davranışlar olduğunu bulmamızı istiyor. Haydi başlayalım!
Adım 1: 1 numaralı kutudaki davranışları inceleyelim.
- Araba sürmek
- Yazı yazmak
- Bisiklete binmek
- Örgü örmek
- Dans etmek
Şimdi düşünelim, bu davranışları doğduğumuz andan itibaren yapabiliyor muyuz? Tabii ki hayır! Araba sürmeyi, yazı yazmayı, bisiklete binmeyi sonradan, öğrenerek ve tekrar ederek kazanırız. Beynimiz bu hareketleri öğrenir ve zamanla otomatik olarak yapmaya başlarız. İşte bu tür, sonradan öğrenilen davranışlara biz öğrenilmiş (şartlı) refleksler diyoruz.
Adım 2: 2 numaralı kutudaki davranışları inceleyelim.
- Çok ışıklı ortamda göz bebeğinin küçülmesi
- Toplu iğne batırılan parmağın hızla geri çekilmesi
- Şiddetli sesler duyulduğunda kulakların kapatılması (veya irkilme)
- Az ışıklı ortamda göz bebeğinin büyümesi
Peki bu davranışları öğrenmemiz gerekir mi? Hayır! Bunlar tamamen istemsiz, düşünmeden yaptığımız ve bizi tehlikelerden koruyan hareketlerdir. Doğuştan sahip olduğumuz bu özelliklere ise doğuştan gelen (kalıtsal) refleksler adını veriyoruz. Vücudumuzun hayatta kalmak için geliştirdiği harika mekanizmalardır.
Sonuç:
Noktalı yerlere bu iki grubun özelliklerini şu şekilde yazabiliriz:
1 numaralı kutudaki faaliyetler öğrenme sonucu kazanılan, sonradan kazanılmış (şartlı) reflekslerdir.
2 numaralı kutudaki faaliyetler ise doğuştan sahip olduğumuz,kalıtsal (doğuştan gelen) reflekslerdir.
B. Aşağıda ergenlik döneminde kızlarda ve erkeklerde görülen bedensel değişimler verilmiştir. Bu değişimlerin başındaki numaraları Venn şemasının ilgili kısımlarına yazınız. Hem kızlarda hem erkeklerde görülebilen bedensel değişimlerin numaralarını ise kümelerin kesişim kısmına yazınız.
Şimdi de ergenlik dönemindeki değişimleri inceleyeceğiz. Bu dönem, hem kızlar hem de erkekler için önemli bir büyüme ve gelişme sürecidir. Bazı değişimler sadece kızlara, bazıları sadece erkeklere özgüdür. Bazıları ise her ikisinde de ortaktır. Venn şeması, bu ortak ve farklı özellikleri göstermek için harika bir yoldur. Haydi maddeleri tek tek yerleştirelim!
Adım 1: Maddeleri tek tek inceleyip hangi gruba ait olduğunu bulalım.
- Boy ve kütle artar: Bu, hem kızlarda hem de erkeklerde görülen bir değişimdir. O zaman bu ORTAK.
- Koltuk altı ve cinsel bölgede kıllanmalar olur: Bu da ergenlik döneminde hem kızlarda hem de erkeklerde görülür. Bu da ORTAK.
- Âdet döngüsü başlar: Bu, üreme sisteminin bir parçasıdır ve sadece kızlara özgüdür. O zaman bu SADECE KIZLARDA.
- Yüzde sivilce oluşur: Hormonların etkisiyle ciltte yağlanma artar ve bu durum hem kızlarda hem de erkeklerde sivilce oluşumuna neden olabilir. Bu da ORTAK.
- Bıyık ve sakal oluşmaya başlar: Bu, erkeklere özgü bir değişimdir. O zaman bu SADECE ERKEKLERDE.
- Yumurtalıkta yumurta hücresi üretimi gerçekleşir: Yumurtalık, dişi üreme organıdır. Bu değişim SADECE KIZLARDA görülür.
- Kol ve bacaklardaki kas kütlesi artar: Vücut gelişimi sırasında hem kızların hem erkeklerin kasları gelişir. Bu da ORTAK bir özelliktir.
- Kalçalar genişler, göğüsler büyür: Bu bedensel değişimler kızlara özgüdür. O zaman bu SADECE KIZLARDA.
- Ses kalınlaşır: Gırtlaktaki ses tellerinin gelişmesiyle erkeklerde ses belirgin bir şekilde kalınlaşır. Bu SADECE ERKEKLERDE.
- Testislerde sperm hücresi üretimi gerçekleşir: Testisler, erkek üreme organıdır. Sperm üretimi de SADECE ERKEKLERDE başlar.
Adım 2: Bulduğumuz numaraları Venn şemasına yerleştirelim.
Şimdi grupladığımız numaraları şemadaki doğru yerlere yazalım.
- Ergenlik Döneminde Kızlarda Görülen Bedensel Değişimler (Pembe Alan): Sadece kızlara özgü olanlar.
- Ergenlik Döneminde Erkeklerde Görülen Bedensel Değişimler (Mavi Alan): Sadece erkeklere özgü olanlar.
- Kesişim Alanı (Ortadaki Alan): Hem kızlarda hem de erkeklerde ortak olanlar.
Sonuç:
Venn şemasının bölümlerine yazılması gereken numaralar şunlardır:
Sadece Kızlarda Görülen Değişimler (Pembe Küme):3, 6, 8
Hem Kızlarda Hem Erkeklerde Görülen Ortak Değişimler (Kesişim Kümesi):1, 2, 4, 7
Sadece Erkeklerde Görülen Değişimler (Mavi Küme):5, 9, 10
Unutmayın çocuklar, ergenlik dönemi herkesin yaşadığı doğal bir süreçtir ve bu değişimler hepimizin sağlıklı birer yetişkin olma yolundaki adımlarıdır.