Harika bir çalışma kağıdı! Merhaba sevgili öğrencim, ben Fen Bilimleri öğretmenin. Şimdi bu soruları birlikte, adım adım ve anlayarak çözeceğiz. Hazırsan başlayalım!
Ç. Aşağıda verilen ifadeler doğru ise ifadelerin başındaki kutucuklara “D”, yanlış ise “Y” yazınız. Yanlış olduğunu düşündüğünüz ifadelerin doğrularını defterinize yazınız.
1. Güneş sistemindeki en küçük gezegen Dünya’dır.
Çözüm:Y (Yanlış)
Adım 1: Güneş sistemimizdeki gezegenleri büyüklüklerine göre hatırlayalım. En küçük gezegen hangisiydi? Evet, Merkür!
Adım 2: Dünya ise büyüklük olarak 8 gezegen arasında 5. sırada yer alır. Yani oldukça büyük sayılır.
Doğrusu: Güneş sistemindeki en küçük gezegen Merkür‘dür.
2. Güneş tutulması esnasında Ay, yeni ay evresindedir.
Çözüm:D (Doğru)
Adım 1: Güneş tutulmasını hatırlayalım. Bu olayda Ay, Güneş ile Dünya’nın arasına girer ve Güneş’in ışığını keser.
Adım 2: Ay’ın Güneş ile Dünya arasında olduğu evreye biz yeni ay evresi diyoruz. Bu yüzden bu ifade tamamen doğrudur.
3. Ay tutulması esnasında Ay, dolunay evresindedir.
Çözüm:D (Doğru)
Adım 1: Ay tutulmasında ise Dünya, Güneş ile Ay’ın arasına girer ve Dünya’nın gölgesi Ay’ın üzerine düşer.
Adım 2: Ay’ın bu konumda olabilmesi için Dünya’dan bakıldığında tamamen aydınlık göründüğü dolunay evresinde olması gerekir. Bu ifade de doğrudur.
4. Mars ve Venüs’ün doğal uydusu vardır.
Çözüm:Y (Yanlış)
Adım 1: Mars’ın Phobos (Fobos) ve Deimos (Deimos) adında iki tane küçük doğal uydusu vardır. Bu kısmı doğru.
Adım 2: Ancak Venüs’ün ve Merkür’ün hiç doğal uydusu yoktur. Cümle her ikisi için de geçerli olduğunu söylediği için yanlış oluyor.
Doğrusu: Mars’ın doğal uydusu vardır ancak Venüs’ün yoktur.
5. Dünya’nın tek doğal uydusu Ay’dır.
Çözüm:D (Doğru)
Adım 1: Geceleri gökyüzünü aydınlatan, bize en yakın gök cismi olan ve etrafımızda dönen tek bir doğal uydumuz var.
Adım 2: Onun adı da bildiğin gibi Ay‘dır. Bu bilgi doğrudur.
6. Atmosfere girerek yeryüzüne ulaşan meteor parçalarına “meteorit” denir.
Çözüm:D (Doğru)
Adım 1: Uzayda dolaşan kaya parçalarına meteoroid denir.
Adım 2: Atmosfere girdiklerinde yanarak ışık saçarlar, buna halk arasında “yıldız kayması” denir ve bilimsel adı meteor‘dur.
Adım 3: Eğer bu parça yanarak tükenmez ve yeryüzüne düşmeyi başarırsa, ona meteorit veya gök taşı deriz. Bu ifade doğrudur.
7. Meteorların yeryüzünde oluşturduğu çukurlara gök taşı çukuru denir.
Çözüm:D (Doğru)
Adım 1: Yeryüzüne düşen gök taşları (meteoritler) çok hızlı oldukları için çarptıkları yerde büyük çukurlar açabilirler.
Adım 2: Bu çukurlara da gök taşı çukuru veya meteor çukuru denir. Bu bilgi de doğrudur.
8. Mars, görünümünden dolayı “Kızıl Gezegen” olarak bilinir.
Çözüm:D (Doğru)
Adım 1: Mars gezegeninin yüzeyi demir açısından çok zengin bir tozla kaplıdır. Bu demir, paslandığı zaman kırmızımsı bir renk alır.
Adım 2: Bu yüzden Mars’a baktığımızda kırmızı renkte görünür ve ona “Kızıl Gezegen” adı verilir. Bu ifade doğrudur.
9. Uranüs Güneş’e en uzak gezegendir.
Çözüm:Y (Yanlış)
Adım 1: Gezegenlerin Güneş’e olan uzaklık sırasını hatırlayalım: Merkür, Venüs, Dünya, Mars, Jüpiter, Satürn, Uranüs ve Neptün.
Adım 2: Gördüğün gibi sıralamanın en sonunda Neptün var. Yani Güneş’e en uzak gezegen Uranüs değil, Neptün’dür.
Doğrusu: Güneş’e en uzak gezegen Neptün‘dür.
10. Satürn karasal bir gezegendir.
Çözüm:Y (Yanlış)
Adım 1: Gezegenleri iki gruba ayırırız: Karasal (iç) gezegenler ve Gazsal (dış) gezegenler.
Adım 2: Karasal gezegenler; Merkür, Venüs, Dünya ve Mars’tır. Yüzeyleri katıdır.
Adım 3: Gazsal gezegenler ise; Jüpiter, Satürn, Uranüs ve Neptün’dür. Bunlar dev gaz kütleleridir. Satürn de onlardan biridir.
Doğrusu: Satürn gazsal bir gezegendir.
D. Aşağıdaki tabloya Güneş ve Ay tutulmalarının özelliklerini yazınız.
Şimdi de bu iki muhteşem gök olayını karşılaştıralım. İşte en önemli özellikleri:
Güneş Tutulması
- 1. Sıralama: Cisimlerin dizilimi Güneş – Ay – Dünya şeklindedir. Yani Ay, Güneş ile Dünya’nın arasına girer.
- 2. Ay’ın Evresi: Bu olay gerçekleştiğinde Ay, yeni ay evresindedir.
- 3. Gözlem: Gündüz saatlerinde gerçekleşir. Ay’ın gölgesi Dünya’nın küçük bir bölgesine düştüğü için sadece o bölgeden gözlemlenebilir. Çıplak gözle bakmak çok tehlikelidir, özel gözlükler gerekir.
Ay Tutulması
- 1. Sıralama: Cisimlerin dizilimi Güneş – Dünya – Ay şeklindedir. Yani Dünya, Güneş ile Ay’ın arasına girer.
- 2. Ay’ın Evresi: Bu olay gerçekleştiğinde Ay, dolunay evresindedir.
- 3. Gözlem: Gece saatlerinde gerçekleşir. O anda Dünya’nın geceyi yaşayan tüm bölgelerinden gözlemlenebilir. Çıplak gözle izlemek güvenlidir.
Umarım tüm açıklamalar anlaşılır olmuştur. Harika iş çıkardın! Unutma, fen bilimleri evreni anlamanın en eğlenceli yoludur. Başarılar dilerim!