6. Sınıf Fen Bilimleri Ders Kitabı Cevapları Adım Adım Yayınları Sayfa 185

Merhaba sevgili öğrencilerim, ben Fen Bilimleri öğretmeniniz.

Bugün bana gönderdiğiniz ders kitabı sayfasındaki konuyu ve soruyu birlikte inceleyeceğiz. Bu konu, vücudumuzun ne kadar harika bir makine olduğunu gösteren reflekslerle ilgili. Gelin, bu sayfayı dikkatlice analiz edelim ve soruyu adım adım çözelim.

Soru: Yüksek seste irkilmek ve bisiklete binmek ne tür reflekslere örnektir? Düşüncelerinizi arkadaşlarınızla tartışınız.

Çözüm:

Harika bir soru! Bu soruyu cevaplamak için önce metinde anlatılan iki önemli refleks türünü hatırlamamız gerekiyor. Unutmayın, refleksler bizim düşünmeden, aniden ve istemsiz olarak yaptığımız hareketlerdir.

Metnimiz bize iki tür refleks olduğunu söylüyor:

• Doğuştan Gelen Refleksler: Bunlar, doğduğumuz andan itibaren sahip olduğumuz, öğrenmediğimiz hareketlerdir. Mesela yeni doğan bir bebeğin annesini emmesi ya da sıcak bir şeye dokununca elimizi anında çekmemiz gibi.
• Sonradan Kazanılan Refleksler: Bunlar ise yaşayarak, tekrar ederek öğrendiğimiz ve zamanla otomatik hale gelen hareketlerdir. Beynimiz önce bu hareketi öğrenir, sonra omuriliğimiz bu işi devralır ve biz artık düşünmeden yapmaya başlarız. Limon görünce ağzımızın sulanması, araba sürmek, dans etmek veya örgü örmek gibi.

Şimdi bu bilgileri kullanarak sorumuzu adım adım cevaplayalım.

Adım 1: “Yüksek seste irkilmek” davranışını inceleyelim.

Şimdi düşünelim, yanımızda aniden çok gürültülü bir ses çıksa (mesela bir balon patlasa) ne yaparız? Hemen irkiliriz, değil mi? Peki bunu yapmak için özel bir eğitim aldık mı? Hayır. Yeni doğmuş bir bebek de yüksek seste aynı tepkiyi verir. Bu, vücudumuzun tehlikelere karşı kendini korumak için doğuştan sahip olduğu bir savunma mekanizmasıdır. Yani bu hareketi öğrenmeyiz, doğuştan biliriz.

Bu yüzden, yüksek seste irkilmek, doğuştan gelen bir reflekstir.

Adım 2: “Bisiklete binmek” davranışını inceleyelim.

Peki, bisiklete binmeyi doğar doğmaz biliyor muyduk? Tabii ki hayır. Bisiklete binmeyi öğrenirken önce çok düşündük, dengede kalmaya çalıştık, pedalları nasıl çevireceğimizi, freni nasıl sıkacağımızı beynimizle kontrol ettik. Defalarca denedik, belki düştük, kalktık. Ama yeterince tekrar ettikten sonra ne oldu? Artık bisiklete binerken “şimdi sağ ayağımla pedalı çevireyim, şimdi gidonu düzelteyim” diye düşünmüyoruz. Vücudumuz bunu otomatik olarak yapıyor. Yani bu davranış, sonradan öğrenilmiş ve tekrarla otomatikleşmiştir.

Bu yüzden, bisiklete binmek, sonradan kazanılan bir reflekstir.

Sonuç

Toparlayacak olursak;

• Yüksek seste irkilmek: Öğrenilmeyen, doğuştan gelen bir tepki olduğu için doğuştan gelen (kalıtsal) reflekse örnektir.
• Bisiklete binmek: Öğrenme ve tekrar sonucu otomatikleşen bir davranış olduğu için sonradan kazanılan (şartlı) reflekse örnektir.

Umarım açıklamam faydalı olmuştur. Aklınıza takılan başka bir şey olursa çekinmeden sorun lütfen. İyi çalışmalar dilerim!