Merhaba sevgili 6. sınıf öğrencilerim!
Bana gönderdiğiniz bu görsel aslında çözmemiz gereken soruları içeren bir test değil, tam tersine bizim soru hazırlayıp arkadaşlarımızla oynayacağımız çok keyifli bir etkinliği, yani bir oyunu anlatıyor. Oyunumuzun adı “BİL BAKALIM”.
Amacımız, Fen Bilimleri dersimizde öğrendiğimiz konuları tekrar etmek ve bilgilerimizi tazelemek. Gördüğünüz gibi, görseldeki tabloda sorular ve cevaplar boş bırakılmış. Çünkü bu oyunda soruları ve cevapları biz hazırlayacağız!
Haydi, ben size bu oyunu nasıl oynayacağımızı anlatayım ve örnek olması için 10 tane soru ve cevabını hazırlayayım. Böylece siz de kendi sorularınızı kolayca oluşturabilirsiniz.
Oyunumuzun Adımları Çok Basit:
- Adım 1: Önce, öğrendiğimiz konulardan 10 tane soru hazırlıyoruz.
- Adım 2: Bu soruları küçük kartların bir yüzüne, cevaplarını da arka yüzüne yazıyoruz.
- Adım 3: Sınıftan üç gönüllü arkadaşımızı seçiyoruz.
- Adım 4: Soruları bu üç arkadaşımıza aynı anda soruyoruz ve cevaplamaları için onlara biraz süre veriyoruz.
- Adım 5: Arkadaşlarımız cevaplarını kağıda yazıyorlar.
- Adım 6: Görseldeki gibi bir tablo hazırlayıp, doğru cevaplar için “+”, yanlış cevaplar için “-” işareti koyuyoruz. En çok doğru cevabı veren arkadaşımız oyunun galibi oluyor!
Şimdi, bu oyunda kullanabileceğimiz örnek soruları ve çözümlerini birlikte inceleyelim. Bu sorular size ilham versin!
Soru 1: Bir maddenin başka bir madde içerisinde gözle görülemeyecek şekilde dağılması olayına ne ad verilir?
Çözüm ve Açıklama:
Bu sorunun cevabı Çözünme‘dir. Tıpkı bir bardak suya attığımız şekerin bir süre sonra gözden kaybolması gibi… Şeker aslında kaybolmaz, suyun içinde çok küçük parçacıklara ayrılarak çözünür. Bu olaya çözünme, oluşan karışıma da çözelti diyoruz.
Soru 2: Yoğunluğu sudan daha büyük olan bir cisim, suyun içine bırakıldığında ne olur?
Çözüm ve Açıklama:
Cevap: Batar. Bir cismin bir sıvı içinde yüzmesi ya da batması, o cismin yoğunluğuna bağlıdır. Eğer cismin yoğunluğu sıvının yoğunluğundan büyükse, cisim dibe çöker yani batar. Örneğin, demir bir bilye suya atıldığında batar çünkü demirin yoğunluğu sudan fazladır.
Soru 3: Demir tozu ile kumdan oluşan bir karışımı ayırmak için en kolay yöntem hangisidir?
Çözüm ve Açıklama:
Bu karışımı ayırmak için en pratik yöntem mıknatıs kullanmaktır. Çünkü mıknatıs, demir gibi maddeleri çeker ama kumu çekmez. Mıknatısı karışıma yaklaştırdığımızda demir tozları mıknatısa yapışır ve geriye sadece kum kalır.
Soru 4: Vücudumuzda kanın pompalanmasını sağlayan ve dolaşım sistemimizin merkezi olan organımız hangisidir?
Çözüm ve Açıklama:
Bu hayati organımız tabii ki Kalp‘tir. Kalbimiz bir pompa gibi çalışarak kanı tüm vücudumuza gönderir ve böylece hücrelerimizin ihtiyacı olan oksijen ve besinler taşınmış olur.
Soru 5: Bir mumun yanması fiziksel bir değişim midir, yoksa kimyasal bir değişim mi?
Çözüm ve Açıklama:
Cevap: Kimyasal değişimdir. Çünkü yanma olayında maddenin yapısı tamamen değişir ve yeni maddeler (is, duman, karbondioksit gibi) oluşur. Fiziksel değişimde ise sadece maddenin dış görünüşü değişirdi, yapısı aynı kalırdı. Örneğin buzun erimesi gibi.
Soru 6: Isının, metal bir kaşık gibi katı maddeler aracılığıyla tanecikten taneciğe aktarılmasına ne denir?
Çözüm ve Açıklama:
Isının bu yayılma yoluna İletim yoluyla yayılma denir. Sıcak çayın içindeki metal kaşığın sapının bir süre sonra ısınması tam olarak bu yüzdendir. Isı, kaşığın tanecikleri arasında elden ele aktarılır.
Soru 7: Sesin yayılabilmesi için mutlaka neye ihtiyaç vardır?
Çözüm ve Açıklama:
Sesin yayılması için mutlaka maddesel bir ortama (katı, sıvı veya gaz) ihtiyaç vardır. Ses, taneciklerin titreşmesiyle ilerler. Bu yüzden uzay boşluğunda ses yayılmaz, çünkü orada tanecik yoktur.
Soru 8: Soluk alıp vermemizi sağlayan, göğüs kafesimizde bulunan süngerimsi organ çiftinin adı nedir?
Çözüm ve Açıklama:
Bu organlarımız Akciğerler‘dir. Soluk aldığımızda havayla dolarak vücudumuza oksijen alırlar, soluk verdiğimizde ise vücudumuzdaki karbondioksiti dışarı atarlar.
Soru 9: Bir maddenin katı hâlden sıvı hâle geçmeden doğrudan gaz hâle geçmesi olayına ne ad verilir?
Çözüm ve Açıklama:
Bu ilginç olayın adı Süblimleşme‘dir. Naftalin veya kuru buz (katı karbondioksit) buna en güzel örneklerdir. Odaya koyduğunuz naftalin zamanla erimeden, sıvılaşmadan küçülür ve yok olur, çünkü doğrudan gaza dönüşür.
Soru 10: Vücudumuzun dik durmasını sağlayan, organlarımızı koruyan ve hareket etmemize yardımcı olan sisteme ne denir?
Çözüm ve Açıklama:
Bu sistemimiz İskelet Sistemi‘dir. Kemiklerimizden oluşan iskeletimiz, vücudumuzun çatısı gibidir. Hem bize şekil verir hem de kalp, akciğer gibi önemli iç organlarımızı korur.
Umarım bu örnekler hoşunuza gitmiştir. Şimdi sıra sizde! Kendi yaratıcı sorularınızı hazırlayarak bu eğlenceli oyunu arkadaşlarınızla oynayabilirsiniz. Başarılar dilerim, harika bir iş çıkaracağınıza eminim!