Merhaba sevgili öğrencilerim,
Bugün sizinle Fen Bilimleri dersimizden iki güzel soruyu birlikte çözeceğiz. Bu sorular, vücudumuzdaki sistemleri ne kadar iyi öğrendiğimizi görmek için harika bir fırsat. Hadi kağıtlarınızı, kalemlerinizi hazırlayın ve bana katılın!
10. Yandaki görselde sindirimde görev yapan organlardan bazıları K, L ve M harfleriyle gösterilmiştir.
Bir öğrenci görseldeki organlarla ilgili aşağıdaki bilgileri vermektedir:
- K karaciğerdir. Karbonhidratların kimyasal sindiriminin başladığı organdır.
- L midedir. Yağların kimyasal sindiriminin başladığı organdır.
- M ince bağırsaktır. Proteinlerin kimyasal sindiriminin başladığı organdır.
Buna göre öğrenciyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
A) Organların isimlerini doğru, görevlerini yanlış bilmektedir.
B) Organların görevlerini doğru bilmektedir.
C) K ve M organlarının hem isimlerini hem görevlerini birbirleriyle karıştırmaktadır.
D) L organının ismini yanlış, görevini doğru bilmektedir.
Çözüm:
Haydi bu soruyu adım adım birlikte inceleyelim ve öğrencimizin nerede hata yaptığını bulalım.
Adım 1: Görseldeki Organları Tanıyalım
Önce görseldeki harflerin hangi organları gösterdiğini doğru bir şekilde belirleyelim.
- K harfi: Karaciğeri gösteriyor.
- L harfi: Mideyi gösteriyor.
- M harfi: İnce bağırsağı gösteriyor.
Adım 2: Öğrencinin Verdiği Bilgileri Kontrol Edelim
Şimdi öğrencimizin verdiği bilgileri tek tek kontrol edelim.
- “K karaciğerdir. Karbonhidratların kimyasal sindiriminin başladığı organdır.”
Öğrenci, K organının karaciğer olduğunu doğru bilmiş. Ancak, karbonhidratların kimyasal sindirimi ağızda tükürük ile başlar. Karaciğerin görevi ise safra sıvısı üreterek yağların fiziksel sindirimine yardımcı olmaktır. Yani organın adı doğru, ama görevi yanlış. - “L midedir. Yağların kimyasal sindiriminin başladığı organdır.”
Öğrenci, L organının mide olduğunu da doğru bilmiş. Fakat, yağların kimyasal sindirimi ince bağırsakta başlar. Midede ise proteinlerin kimyasal sindirimi başlar. Burada da organın adı doğru, ama görevi yanlış. - “M ince bağırsaktır. Proteinlerin kimyasal sindiriminin başladığı organdır.”
Öğrenci, M organının ince bağırsak olduğunu da doğru bilmiş. Ne var ki, proteinlerin kimyasal sindirimi midede başlar. İnce bağırsakta ise tüm besinlerin (karbonhidrat, protein, yağ) sindirimi tamamlanır. Gördüğünüz gibi burada da organın adı doğru, ama görevi yanlış.
Adım 3: Sonucu Değerlendirelim
Tüm bilgilere baktığımızda, öğrencimizin sindirim sistemi organlarının yerlerini ve isimlerini çok iyi bildiğini ama bu organların görevlerini birbiriyle karıştırdığını görüyoruz.
Bu durumda şıkları incelediğimizde, “A) Organların isimlerini doğru, görevlerini yanlış bilmektedir.” ifadesinin bizim bulduğumuz sonuçla birebir aynı olduğunu görüyoruz.
Sonuç olarak doğru cevap A seçeneğidir.
11. Vücuttaki yapı ve organlardan bazıları aşağıdaki şemada görevlerine göre sınıflandırılmıştır.
Buna göre şemada “?” ile gösterilen yere aşağıdaki ifadelerden hangisi yazılmalıdır?
A) Solunumda Görevli Yapı ve Organlar
B) Kan Dolaşımında Görevli Yapı ve Organlar
C) Boşaltımda Görevli Yapı ve Organlar
D) Sindirimde Görevli Yapı ve Organlar
Çözüm:
Bu soruda bize verilen organların ortak özelliğini bularak soru işaretinin yerine ne gelmesi gerektiğini keşfedeceğiz. Çok eğlenceli bir bulmaca gibi, değil mi?
Adım 1: Şemadaki Organları ve Görevlerini Hatırlayalım
Şemada bize dört farklı yapı ve organ verilmiş. Hadi bunların ne olduğunu ve ne işe yaradığını hatırlayalım.
- Akciğerler: Soluk alıp vermemizi sağlar. Soluk verdiğimizde vücudumuzdaki atık madde olan karbondioksiti ve bir miktar suyu dışarı atarız.
- Böbrekler: Kanımızı süzen fasulye tanesi gibi organlarımızdır. Kanımızdaki zararlı maddeleri (üre gibi), fazla suyu ve tuzu süzerek idrarı oluşturur ve vücuttan atar.
- Deri: Vücudumuzu dış etkenlerden korur. Ayrıca terleme yoluyla vücudumuzdaki fazla suyun ve tuzun bir kısmını dışarı atar.
- Kalın Bağırsak: Sindirim sistemimizin son kısmıdır. Sindirilmeyen besin atıklarını dışkı şeklinde vücuttan uzaklaştırır.
Adım 2: Ortak Görevi Bulalım
Şimdi bu organların yaptığı işlere tekrar bakalım: Karbondioksit atmak, idrar oluşturmak, terlemek, dışkılamak… Gördüğünüz gibi hepsi de vücudumuzdaki atık ve zararlı maddeleri bir şekilde dışarı atmakla görevli!
Vücudumuzdaki atık maddeleri dışarı atan sisteme ne ad veriyorduk? Elbette, Boşaltım Sistemi!
Adım 3: Doğru Seçeneği İşaretleyelim
Bu organların hepsi boşaltıma yardımcı olan yapı ve organlardır. Bu durumda soru işareti (?) ile gösterilen yere “Boşaltımda Görevli Yapı ve Organlar” yazmalıyız.
Bu da bizi C seçeneğine götürüyor.
Harikasınız çocuklar! İki soruyu da başarıyla çözdük. Unutmayın, Fen Bilimleri dersi vücudumuzu ve çevremizi tanımak için en güzel derstir. Bir sonraki dersimizde görüşmek üzere!