Harika bir etkinlik! Merhaba sevgili öğrencilerim, ben Fen Bilimleri öğretmeniniz. Şimdi bu görseldeki kuvvetleri birlikte çizeceğiz ve ne anlama geldiklerini adım adım anlayacağız. Unutmayın, fizikte kuvveti oklarla gösteririz ve bu okların hem yönü hem de uzunluğu bizim için çok önemlidir.
Haydi başlayalım!
Soru 1: Görsel 3.1.2’deki topa doğu-batı doğrultusunda, doğu yönünde ve 15 N büyüklüğünde kuvvet etki etmektedir. Topa etki eden kuvveti çizerek gösteriniz.
Bu soruyu çözmek için bize verilen bilgileri dikkatlice inceleyelim. Kuvveti çizebilmemiz için üç şeye ihtiyacımız var: doğrultu, yön ve büyüklük. Soruda hepsi verilmiş! Bir de en başta bize çok önemli bir kural verilmiş: Okların her bir bölmesi 5 N (Newton) büyüklüğünde olmalı.
- Adım 1: Kuvvetin yönü ne tarafaymış? Soru bize doğu yönünde diyor. Şemaya baktığımızda doğu yönü sağ tarafı gösteriyor. Demek ki okumuzun ucu sağa bakacak.
- Adım 2: Kuvvetin büyüklüğü ne kadarmış? 15 N. Bize verilen kurala göre her bir kare (bölme) 5 N olduğuna göre, 15 N’luk bir kuvveti kaç kare ile göstereceğimizi bulalım. Bunun için basit bir bölme işlemi yaparız: 15 / 5 = 3. Demek ki okumuz 3 birim (3 kare) uzunluğunda olmalı.
- Adım 3: Şimdi çizim zamanı! Topun tam ortasından başlayarak, sağa (doğuya) doğru, 3 kare uzunluğunda bir ok çizmeliyiz. İşte bu kadar basit!
Sonuç: Toptan başlayıp doğuya (sağa) doğru 3 birim uzunluğunda bir ok çizilir.
Soru 2: Görsel 3.1.3’teki oyuncak arabaya kuzey-güney doğrultusunda, kuzey yönünde ve 10 N büyüklüğünde kuvvet etki etmektedir. Oyuncak arabaya etki eden kuvveti çizerek gösteriniz.
Sıradaki sorumuz oyuncak araba. Yine aynı adımları takip edeceğiz. Unutmayalım, kuralımız hala geçerli: Her bir bölme 5 N.
- Adım 1: Kuvvetin yönü ne tarafaymış? Soru bize kuzey yönünde diyor. Şemaya göre kuzey yönü yukarıyı gösteriyor. Okumuzun ucu yukarı bakacak.
- Adım 2: Kuvvetin büyüklüğü 10 N olarak verilmiş. Okumuzun kaç birim uzunluğunda olacağını bulalım: 10 / 5 = 2. Harika! Okumuz 2 birim (2 kare) uzunluğunda olacak.
- Adım 3: Arabanın ortasından başlayarak, yukarıya (kuzeye) doğru, 2 kare uzunluğunda bir ok çiziyoruz.
Sonuç: Oyuncak arabadan başlayıp kuzeye (yukarı) doğru 2 birim uzunluğunda bir ok çizilir.
Soru 3: Görsel 3.1.4’teki market arabasına doğu-batı doğrultusunda, batı yönünde ve 10 N büyüklüğünde kuvvet etki etmektedir. Market arabasına etki eden kuvveti çizerek gösteriniz.
Market arabasını itmeye hazır mısınız? Haydi bu kuvveti de gösterelim.
- Adım 1: Kuvvetin yönü bu sefer batı yönünde. Batı yönü şemada sol tarafı gösteriyor. Okumuzun ucu sola bakacak.
- Adım 2: Kuvvetin büyüklüğü 10 N. Az önceki soruda da aynı büyüklük vardı. Hemen hesaplayalım: 10 / 5 = 2. Okumuz yine 2 birim (2 kare) uzunluğunda olacak.
- Adım 3: Market arabasının ortasından başlayarak, sola (batıya) doğru, 2 kare uzunluğunda bir ok çiziyoruz.
Sonuç: Market arabasından başlayıp batıya (sola) doğru 2 birim uzunluğunda bir ok çizilir.
Soru 4: Görsel 3.1.5’teki oyuncak bebeğe kuzey-güney doğrultusunda, güney yönünde ve 5 N büyüklüğünde kuvvet etki etmektedir. Oyuncak bebeğe etki eden kuvveti çizerek gösteriniz.
Geldik son sorumuza. Bu sevimli oyuncak bebeğe etki eden kuvveti bulalım.
- Adım 1: Kuvvetin yönü güney yönünde. Şemamıza göre güney yönü aşağıyı gösteriyor. Demek ki okumuzun ucu aşağıya bakacak.
- Adım 2: Kuvvetin büyüklüğü 5 N. Kuralımız neydi? Her bir bölme 5 N idi. O zaman kaç birimlik bir ok çizeceğiz? 5 / 5 = 1. Evet, sadece 1 birim (1 kare) uzunluğunda olacak.
- Adım 3: Oyuncak bebeğin ortasından başlayarak, aşağıya (güneye) doğru, 1 kare uzunluğunda bir ok çiziyoruz.
Sonuç: Oyuncak bebekten başlayıp güneye (aşağı) doğru 1 birim uzunluğunda bir ok çizilir.
Umarım hepsi anlaşılmıştır çocuklar. Gördüğünüz gibi kuvvetleri oklarla göstermek hem çok kolay hem de çok eğlenceli. Bir okun yönü kuvvetin yönünü, uzunluğu ise kuvvetin büyüklüğünü temsil eder. Harika iş çıkardınız!