Merhaba sevgili öğrencilerim, ben Fen Bilimleri öğretmeniniz.
Bugün sizlerle birlikte kitabımızdaki “4. Ünite Ölçme ve Değerlendirme Çalışmaları” bölümündeki kelime bulmaca etkinliğini çözeceğiz. Bu etkinlik, ünitemizde öğrendiğimiz önemli kavramları ne kadar iyi anladığımızı görmek için harika bir fırsat. Soruları dikkatlice okuyup, karışık halde verilen harflerden doğru kelimeyi birlikte bulalım. Haydi başlayalım!
Soru 1: Maddelerin birim hacminin kütlesine ne denir?
Adım 1: Öncelikle sorunun bizden ne istediğini anlayalım. Soru, bir maddenin belirli bir alanda (hacimde) ne kadar sıkışık, ne kadar dolu olduğunu ifade eden kavramı soruyor. Örneğin, bir demir bilye ile aynı büyüklükteki bir pamuk topunu düşünün. Demir bilye çok daha ağırdır, çünkü aynı hacme daha fazla kütle sığmıştır. Bu kavrama ne ad veriyorduk?
Adım 2: Şimdi bize verilen karışık harflere bakalım: U K O U Ğ L N Y. Bu harfleri kullanarak aklımıza gelen kavramı oluşturmaya çalışalım. Bu tanımın karşılığı “Yoğunluk”tur.
Adım 3: Harfleri doğru şekilde sıraladığımızda YOĞUNLUK kelimesini elde ederiz.
Sonuç: YOĞUNLUK
Soru 2: Bir maddenin başka bir madde içinde gözle görülmeyecek şekilde dağılmasına ne denir?
Adım 1: Bu soruyu düşünelim. Mesela bir bardak çayın içine bir kaşık şeker atıp karıştırdığımızda ne olur? Şeker tanecikleri bir süre sonra kaybolur ve çayın her yerine eşit şekilde dağılır. Artık şekeri göremeyiz ama tadını alırız. İşte bu olayın adını bulmamız isteniyor.
Adım 2: Bize verilen harfler şunlar: Ö N Ü Z M E Ç. Bu harflerle bu olayı ifade eden kelimeyi oluşturalım. Bu olayın adı “Çözünme”dir.
Adım 3: Harfleri doğru sıraya koyduğumuzda ÇÖZÜNME kelimesini buluruz.
Sonuç: ÇÖZÜNME
Soru 3: Maddeler arasında ısı alışverişini engellemek için yapılan her türlü uygulamaya ne denir?
Adım 1: Kışın neden kalın giysiler giyeriz? Vücut ısımızın dışarıdaki soğuk havaya geçmesini engellemek için, değil mi? Ya da sıcak çayımızı termosun içine koyduğumuzda neden uzun süre sıcak kalır? Çünkü termos, ısının dışarı kaçmasını engeller. İşte ısının bir yerden başka bir yere geçişini zorlaştıran bu tür uygulamaların genel bir adı var.
Adım 2: Karışık harflerimiz: Y I S A L I T I M I. Bu harfleri bir araya getirdiğimizde aklımıza ilk olarak “Yalıtım” kelimesi gelebilir. Ama harflere dikkatli bakarsak daha uzun bir kelime grubu olduğunu görürüz. Bu, özellikle ısı ile ilgili olduğu için “Isı Yalıtımı” olmalıdır.
Adım 3: Harfleri doğru şekilde düzenlediğimizde ISI YALITIMI kelime grubunu elde ederiz.
Sonuç: ISI YALITIMI
Soru 4: Isıyı iyi iletmeyen maddelere ne denir?
Adım 1: Bir önceki soruda ısı alışverişini engellemekten bahsetmiştik. İşte bu işi yapan, yani ısının kendi üzerinden kolayca geçmesine izin vermeyen maddelere özel bir isim verilir. Mesela tencere saplarının plastikten veya tahtadan yapılması bu yüzdendir. Çünkü metal olan tencere gövdesi çok ısınırken, tahta veya plastik sap o kadar ısınmaz.
Adım 2: Harflerimize bakalım: K S T L Y I A I I A I N. Yine harf sayısı fazla olduğu için tek kelime değil, bir tamlama düşünmeliyiz. Isıyı iyi iletmeyen maddelere “Isı Yalıtkanı” denir.
Adım 3: Harfleri doğru sıraya koyarsak ISI YALITKANI kelime grubunu buluruz.
Sonuç: ISI YALITKANI
Soru 5: Yandığında çevresine ısı veren maddelere ne denir?
Adım 1: Sobada yanan odun veya kömürü, ocakta yanan doğal gazı düşünelim. Bu maddeler yandıkları zaman etraflarına ısı ve ışık yayarlar. Biz de bu ısıyı ısınmak veya yemek pişirmek için kullanırız. İşte bu özelliğe sahip maddelerin genel adını bulacağız.
Adım 2: Bize verilen harfler: T A K Y I. Bu harfleri birleştirdiğimizde aklımıza hemen ısınma amaçlı kullandığımız maddelerin genel adı olan “Yakıt” gelmeli.
Adım 3: Harfleri düzenlediğimizde YAKIT kelimesini oluştururuz.
Sonuç: YAKIT
Umarım tüm soruların çözümleri anlaşılmıştır. Gördüğünüz gibi, öğrendiğimiz kavramları günlük hayattaki örneklerle düşündüğümüzde cevapları bulmak çok daha kolay oluyor. Hepiniz harika bir iş çıkardınız! Bir sonraki dersimizde görüşmek üzere.