Merhaba sevgili öğrencim, gönderdiğin görseldeki Fen Bilimleri sorularını senin için adım adım çözeceğim. Bu konular, maddenin özelliklerini anlamamız için çok önemli. Haydi başlayalım!
A. X ve Y sıvıları 100 g kütleli özdeş kaplara konuluyor. Eşit kollu teraziler kullanılarak X ve Y sıvılarının kütleleri aşağıdaki gibi ölçülüyor. Buna göre X ve Y sıvılarıyla ilgili aşağıdaki tabloyu doldurunuz.
Bu soruyu çözmek için önce X ve Y sıvılarının ayrı ayrı kütlelerini ve hacimlerini bulmalı, sonra da yoğunluklarını hesaplamalıyız. Unutma, yoğunluk formülümüz Yoğunluk = Kütle / Hacim idi.
X Sıvısı için Hesaplamalar:
Adım 1: X sıvısının hacmini bulalım.
Görseldeki dereceli silindire baktığımızda, X sıvısının hacminin 100 mL olduğunu görüyoruz. Biliyorsun ki 1 mL, 1 cm³’e eşittir. Bu yüzden sıvının hacmi 100 cm³‘tür.
Adım 2: X sıvısının kütlesini bulalım.
Terazi dengede olduğuna göre, sol kefedeki toplam kütle sağ kefedeki toplam kütleye eşittir.
- Sağ kefedeki ağırlıklar: 250 g + 50 g = 300 g.
- Sol kefede ise 100 g’lık boş kap ve X sıvısı var.
- Toplam kütle 300 g olduğuna göre, sıvının kütlesini bulmak için toplam kütleden kabın kütlesini çıkarmalıyız.
- X sıvısının kütlesi = 300 g – 100 g = 200 g.
Adım 3: X sıvısının yoğunluğunu hesaplayalım.
Yoğunluk = Kütle / Hacim
Yoğunluk = 200 g / 100 cm³ = 2 g/cm³.
Y Sıvısı için Hesaplamalar:
Adım 1: Y sıvısının hacmini bulalım.
Görseldeki dereceli silindire baktığımızda, Y sıvısının hacminin 150 mL olduğunu görüyoruz. Yani sıvımızın hacmi 150 cm³‘tür.
Adım 2: Y sıvısının kütlesini bulalım.
Yine terazi dengede.
- Sağ kefedeki ağırlıklar: 250 g + 250 g + 50 g = 550 g.
- Sol kefede yine 100 g’lık boş kap ve bu kez Y sıvısı var.
- Sıvının kütlesini bulmak için toplam kütleden kabın kütlesini çıkaralım.
- Y sıvısının kütlesi = 550 g – 100 g = 450 g.
Adım 3: Y sıvısının yoğunluğunu hesaplayalım.
Yoğunluk = Kütle / Hacim
Yoğunluk = 450 g / 150 cm³ = 3 g/cm³.
Sonuç olarak tabloyu dolduralım:
- Sıvılar: X
- Kütle (g): 200
- Hacim (cm³): 100
- Yoğunluk (g/cm³): 2
- Sıvılar: Y
- Kütle (g): 450
- Hacim (cm³): 150
- Yoğunluk (g/cm³): 3
B. Aşağıdaki soruların cevaplarını defterinize yazınız.
1. Aşağıdaki kaplarda farklı miktarlarda saf su vardır. Kaplardaki suların yoğunlukları arasındaki ilişki nedir?
Çözüm:
Sevgili öğrencim, bu soru çok önemli bir bilgiyi hatırlamanı istiyor. Yoğunluk, maddenin ayırt edici bir özelliğidir. Bu ne demek? Yani bir maddenin miktarı (az ya da çok olması) onun yoğunluğunu değiştirmez. Bir damla suyun yoğunluğu ile bir okyanus dolusu suyun yoğunluğu aynıdır.
Soruda K, L ve M kaplarının üçünde de saf su var. Miktarları farklı olabilir (100 mL, 50 mL, 200 mL) ama hepsi aynı madde olduğu için yoğunlukları da aynıdır.
Sonuç:
Kaplardaki suların yoğunlukları eşittir.
Yoğunluk(K) = Yoğunluk(L) = Yoğunluk(M)
2. Birbiri içinde çözünmeyen K, L ve M sıvılarının aynı kap içerisindeki görünümü yanda verilmiştir. Kabın içindeki K, L ve M sıvıları eşit hacimli olduğuna göre aşağıdaki soruları cevaplayınız.
a. Sıvıların yoğunlukları arasındaki ilişki nedir?
Çözüm:
Birbiriyle karışmayan sıvıları bir kaba koyduğumuzda, her zaman yoğunluğu en büyük olan sıvı en alta çöker, yoğunluğu en küçük olan sıvı ise en üstte kalır. Diğerleri de yoğunluklarına göre arada sıralanır.
Görsele baktığımızda:
- En altta K sıvısı var. Demek ki en yoğun olan o.
- Ortada L sıvısı var.
- En üstte ise M sıvısı var. Demek ki en az yoğun olan da M sıvısı.
Sonuç:
Sıvıların yoğunlukları arasındaki ilişki: Yoğunluk(K) > Yoğunluk(L) > Yoğunluk(M)
b. Sıvıların kütleleri arasındaki ilişki nedir?
Çözüm:
Bu soruyu çözmek için yine yoğunluk formülümüzden yardım alacağız: Yoğunluk = Kütle / Hacim.
Formülü kütleyi bulacak şekilde düzenlersek: Kütle = Yoğunluk x Hacim olur.
Soruda bize çok önemli bir ipucu verilmiş: “K, L ve M sıvıları eşit hacimli“.
Bu durumda, hacimleri aynı olduğu için, yoğunluğu büyük olan sıvının kütlesi de büyük olacaktır.
Bir önceki soruda yoğunluklarını K > L > M şeklinde sıralamıştık. Hacimleri de eşit olduğuna göre, kütleleri de aynı şekilde sıralanır.
Sonuç:
Sıvıların kütleleri arasındaki ilişki: Kütle(K) > Kütle(L) > Kütle(M)
Umarım açıklamalarım anlaşılır olmuştur. Anlamadığın bir yer olursa çekinmeden sorabilirsin. Başarılar dilerim!