Harika bir Fen Bilimleri konusu! Merhaba sevgili öğrencilerim, ben Fen Bilimleri öğretmeniniz. Şimdi hep birlikte kitabımızdaki bu güzel etkinliğin sorularını adım adım, anlayarak çözeceğiz. Unutmayın, Fen Bilimleri keşfetmektir ve en önemli kuralımız: Yoğun olan batar, az yoğun olan yüzer!
Hadi başlayalım!
DENEY – SONUCA VARMA BÖLÜMÜ
Önce deneydeki sorularımıza bir bakalım. Beherglasın içine nar ekşisi, zeytinyağı ve üzüm sirkesi koymuştuk ve resimdeki gibi bir görüntü oluşmuştu.
Soru 1: Beherglasa konulan sıvıların birbirinden ayırt edilebilmesinin sebebi nedir?
Çözüm:
Çocuklar, bu soruyu cevaplamak için iki sihirli kelimemiz var: Çözünmeme ve Yoğunluk.
Adım 1: Gördüğünüz gibi bu sıvılar birbirine karışmamış, yani birbiri içinde çözünmemişler. Tıpkı su ve zeytinyağı gibi ayrı ayrı duruyorlar. Eğer çözünselerdi, tek bir renk ve tek bir sıvı gibi görünürlerdi.
Adım 2: Bu sıvıların ayrı katmanlar halinde durmasının asıl sebebi ise yoğunluklarının birbirinden farklı olmasıdır. Her sıvının kendine özgü bir “ağırlığı” gibi düşünebilirsiniz bu yoğunluğu. Bu yüzden bazıları dibe çökerken, bazıları üstte kalıyor.
Sonuç:
Bu sıvıların birbirinden ayırt edilebilmesinin sebebi, birbiri içinde çözünmemeleri ve yoğunluklarının farklı olmasıdır.
Soru 2: Beherglastaki sıvıların yoğunlukları arasındaki ilişki nedir?
Çözüm:
Bu soruda en temel kuralımızı hatırlıyoruz: Yoğun olan sıvı her zaman en alta gider, yoğunluğu en az olan ise en üste çıkar.
Adım 1: Beherglastaki katmanlara bakalım. En altta bir sıvı var, ortada başka bir sıvı ve en üstte de üçüncü bir sıvı var.
Adım 2: Kuralımıza göre, en alttaki sıvı en “ağır” yani yoğunluğu en büyük olandır. En üstteki sıvı ise en “hafif” yani yoğunluğu en küçük olandır. Ortadaki sıvının yoğunluğu ise bu ikisinin arasındadır.
Sonuç:
Beherglastaki sıvıların yoğunlukları arasındaki ilişki şöyledir: En alttaki sıvının yoğunluğu > Ortadaki sıvının yoğunluğu > En üstteki sıvının yoğunluğu.
BEYİN FIRTINASI BÖLÜMÜ
Şimdi de renkli sıvıların olduğu şişeye bakalım. Ne kadar güzel görünüyor değil mi? Bu şişede K, L, M, N ve O olarak adlandırılmış 5 farklı sıvı var.
Soru 1: Yoğunluğu en büyük olan sıvı hangisidir?
Çözüm:
Adım 1: Yine kuralımızı hatırlayalım. Yoğunluğu en büyük olan sıvı, kabın en dibine çöker. O, en ağır olandır ve herkesi altına alır.
Adım 2: Şişeye baktığımızda en dipte, en altta hangi sıvıyı görüyoruz? Evet, O sıvısı!
Sonuç:
Yoğunluğu en büyük olan sıvı O sıvısıdır.
Soru 2: Yoğunluğu en küçük olan sıvı hangisidir?
Çözüm:
Adım 1: Bu sefer de tam tersini düşüneceğiz. Yoğunluğu en küçük, yani en “hafif” olan sıvı, diğer tüm sıvıların üzerine çıkar ve en tepede yüzer.
Adım 2: Şişemizin en tepesinde, en üstte hangi sıvıyı görüyoruz? Harikasınız, K sıvısı!
Sonuç:
Yoğunluğu en küçük olan sıvı K sıvısıdır.
Soru 3: Sıvıların yoğunlukları arasındaki ilişki nedir?
Çözüm:
Bu soruda bizden sıvıları yoğunluklarına göre büyükten küçüğe doğru sıralamamız isteniyor. Bunu yapmak çok kolay!
Adım 1: En yoğun olanın en altta, en az yoğun olanın ise en üstte olduğunu artık biliyoruz. O zaman en alttan başlayarak yukarı doğru sıralama yapabiliriz.
Adım 2:
- En altta, yani en yoğun: O
- Onun bir üstünde: N
- Onun da üstünde: M
- Daha üstte: L
- En tepede, yani en az yoğun: K
Adım 3: Şimdi bu sıralamayı büyüktür (>) işaretini kullanarak yazalım. En büyük olanı en başa yazacağız.
Sonuç:
Sıvıların yoğunlukları arasındaki ilişki (büyükten küçüğe): O > N > M > L > K şeklindedir.
Umarım hepiniz konuyu çok iyi anlamışsınızdır. Gördüğünüz gibi yoğunluk konusu hem çok eğlenceli hem de çok kolay! Bir sonraki dersimizde görüşmek üzere!