Merhaba sevgili öğrencilerim!
Bugün sizlerle birlikte çok keyifli bir etkinlik yapacağız. Aşağıdaki tabloda her satırda üç tane kavram veya organ verilmiş. Bizim görevimiz ise bu üçlüden hangisinin diğerlerinden farklı olduğunu bulmak ve neden farklı olduğunu açıklamak. Tıpkı bir dedektif gibi ipuçlarını takip edip, aralarındaki bağlantıyı kurarak farklı olanı ortaya çıkaracağız.
Hazırsanız, haydi başlayalım!
Soru 1: Mide öz suyu, Pankreas öz suyu, Safra sıvısı
Çözüm:
Bu soru zaten örnek olarak çözülmüş, ama üzerinden geçelim. Bu üç sıvı da sindirimde görevli. Peki aralarındaki temel fark ne olabilir?
Adım 1:Mide öz suyu ve pankreas öz suyu, içlerinde besinleri kimyasal olarak parçalayan özel maddeler, yani enzimler, bulundurur.
Adım 2:Safra sıvısı ise karaciğerde üretilir ve yağların fiziksel olarak daha küçük parçalara ayrılmasına yardımcı olur. Ancak içerisinde sindirim enzimi bulunmaz.
Bu yüzden farklı olan kelime Safra sıvısı‘dır.
Açıklama: Mide öz suyu ve pankreas öz suyu enzim içeren sıvılardır. Safra sıvısı ise enzim içermez.
Soru 2: Böbrekler, Üreter, Mide
Çözüm:
Vücudumuzdaki sistemleri bir hatırlayalım. Bu organlar hangi sistemlere aitti acaba?
Adım 1:Böbrekler ve üreter (idrar borusu), vücudumuzdaki atık maddeleri uzaklaştıran boşaltım sisteminin parçalarıdır.
Adım 2:Mide ise yediğimiz besinleri sindirmemizi sağlayan sindirim sisteminin bir organıdır.
Bu yüzden farklı olan kelime Mide‘dir.
Açıklama: Böbrekler ve üreter boşaltım sistemi organlarıyken, mide sindirim sistemi organıdır.
Soru 3: Karaciğer, İnce bağırsak, Pankreas
Çözüm:
Bu üç yapı da sindirim sistemimizle ilgili. Ama görevlerinde küçük bir fark var. Besinler hangisinin içinden geçiyor, hangisi sadece yardımcı oluyor?
Adım 1:Karaciğer ve pankreas, sindirime yardımcı olan organlardır. Salgıladıkları sıvılarla (safra ve pankreas öz suyu) sindirime destek olurlar ama besinler bu organların içinden geçmez.
Adım 2:İnce bağırsak ise besinlerin içinden geçtiği, sindirimin tamamlandığı ve emilimin gerçekleştiği ana sindirim organlarından biridir.
Bu yüzden farklı olan kelime İnce bağırsak‘tır.
Açıklama: Karaciğer ve pankreas sindirime yardımcı organlarken, ince bağırsak besinlerin içinden geçtiği bir sindirim kanalı organıdır.
Soru 4: Çizgili, Oynar, Düz
Çözüm:
Bu kavramlar vücudumuzun hangi yapılarıyla ilgili? Kaslarımız mı, kemiklerimiz mi, eklemlerimiz mi?
Adım 1:Çizgili kaslar (kol ve bacaklarımızdaki gibi) ve düz kaslar (iç organlarımızdaki gibi) vücudumuzdaki kas çeşitleridir.
Adım 2:Oynar eklem ise kemiklerin birbirine bağlandığı yerlerdeki eklem çeşitlerinden biridir.
Bu yüzden farklı olan kelime Oynar‘dır.
Açıklama: Çizgili ve düz birer kas çeşidiyken, oynar bir eklem çeşididir.
Soru 5: Üretra, Mide, Yemek borusu
Çözüm:
Yine organlar ve sistemler sorusu! Hangi organ hangi işi yapıyordu, bir düşünelim.
Adım 1:Mide ve yemek borusu, besinlerin vücudumuzdaki yolculuğunda görev alan sindirim sistemi organlarıdır.
Adım 2:Üretra ise idrarın vücuttan dışarı atıldığı boşaltım sisteminin son kısmıdır.
Bu yüzden farklı olan kelime Üretra‘dır.
Açıklama: Mide ve yemek borusu sindirim sistemi organlarıyken, üretra boşaltım sistemi organıdır.
Soru 6: Kan plazması, Akyuvarlar, Alyuvarlar
Çözüm:
Damarlarımızda dolaşan kanın içinde neler vardı? Kanı oluşturan temel kısımları hatırlayalım.
Adım 1:Akyuvarlar (vücudumuzu mikroplara karşı koruyan savaşçılar) ve alyuvarlar (oksijen taşıyan kırmızı hücreler) kan hücreleridir.
Adım 2:Kan plazması ise kan hücrelerinin içinde yüzdüğü, kanın sıvı olan kısmıdır. Büyük bir kısmı sudan oluşur.
Bu yüzden farklı olan kelime Kan plazması‘dır.
Açıklama: Akyuvarlar ve alyuvarlar kan hücreleriyken, kan plazması kanın sıvı kısmıdır.
Soru 7: Yutak, Burun, Kalp
Çözüm:
Nefes alıp verirken hava hangi yollardan geçiyordu? Peki kanımızı vücuda pompalayan organ hangisiydi?
Adım 1:Burun ve yutak, nefes alıp vermemizi sağlayan solunum sistemi yapılarıdır.
Adım 2:Kalp ise kanı tüm vücudumuza pompalayan dolaşım sisteminin merkez organıdır.
Bu yüzden farklı olan kelime Kalp‘tir.
Açıklama: Yutak ve burun solunum sistemi yapılarıyken, kalp dolaşım sistemi organıdır.
Soru 8: Mide, Böbrekler, Deri
Çözüm:
Vücudumuzdaki atık maddeleri hangi organlarımızla dışarı atarız? Bu soru biraz dikkat istiyor!
Adım 1:Böbrekler (idrar ile) ve deri (terleme ile) vücudumuzdaki zararlı ve fazla maddeleri dışarı atan boşaltım organlarıdır.
Adım 2:Mide ise besinlerin kimyasal ve fiziksel olarak sindirildiği bir sindirim organıdır.
Bu yüzden farklı olan kelime Mide‘dir.
Açıklama: Böbrekler ve deri boşaltım organlarıyken, mide bir sindirim organıdır.
Soru 9: Uzun, Oynamaz, Yassı
Çözüm:
İskelet sistemimizi düşünelim. Kemiklerimizi ve eklemlerimizi sınıflandırmıştık, hatırladınız mı?
Adım 1:Uzun kemikler (kol ve bacak kemikleri gibi) ve yassı kemikler (kafatası kemikleri gibi) şekillerine göre kemik çeşitleridir.
Adım 2:Oynamaz eklem ise hareket yeteneğine göre bir eklem çeşididir.
Bu yüzden farklı olan kelime Oynamaz‘dır.
Açıklama: Uzun ve yassı, kemik çeşitleriyken; oynamaz bir eklem çeşididir.
Umarım bu etkinlik hoşunuza gitmiştir. Gördüğünüz gibi, bildiğimiz konuları farklı bir açıdan düşünerek ne kadar kolay çözüme ulaşabiliyoruz. Hepinize iyi çalışmalar dilerim