Merhaba sevgili öğrencilerim! Ben 6. sınıf Fen Bilimleri öğretmeniniz.
Bugün, ders kitabımızda yer alan çok güzel bir etkinliği, arkadaşınız Hatice Kaya’nın yaptığı Güneş ve Ay Tutulması modelini birlikte inceleyeceğiz. Bu tür projelere “Fen Mühendislik ve Girişimcilik Uygulamaları” diyoruz çünkü hem bilim öğreniyoruz, hem de bir mühendis gibi bir şeyler tasarlayıp üretiyoruz. Haydi bakalım, Hatice bu harika modeli nasıl yapmış, adım adım görelim ve anlayalım.
Soru: 6B sınıfı öğrencisi Hatice Kaya’nın yaptığı Güneş ve Ay tutulması modelini analiz ederek yapılış aşamalarını ve bu modelin nasıl çalıştığını açıklayınız.
Çözüm:
Sevgili çocuklar, Hatice’nin projesini anlamak için önce hangi malzemeleri kullandığına, sonra da bu malzemelerle modelini nasıl yaptığına bakacağız. En sonunda da bu modelle Güneş ve Ay tutulmasını nasıl gösterebileceğimizi konuşacağız.
1. Adım: Kullanılan Malzemeleri Belirleyelim
Hatice’nin modelini yapmak için seçtiği malzemeler şunlar. Her birinin modelde neyi temsil ettiğini düşünelim:
- Kapağı çıkarılmış ayakkabı kutusu: Bu kutu, modelimizi sergileyeceğimiz uzay boşluğunu temsil ediyor. Karanlık bir ortam oluşturarak ışığın nasıl hareket ettiğini daha iyi görmemizi sağlar.
- Makas: Kutuda ve diğer cisimlerde delikler açmak için kullanılmış. Unutmayın, makas gibi kesici aletleri kullanırken mutlaka bir büyüğümüzden yardım almalıyız, tıpkı Hatice’nin yaptığı gibi!
- 20 cm uzunluğunda iki adet bakır tel: Bu teller, gök cisimlerini kutunun içinde sabitlemek ve hareket ettirmek için kullanılmış.
- Pinpon topu: Küçük olduğu için modelimizdeki Ay‘ı temsil ediyor.
- Pinpon topundan büyük küresel cisim: Bu da modelimizdeki Dünya‘yı temsil ediyor. Ay’dan daha büyük olması önemli.
- El feneri: Güçlü bir ışık kaynağı olduğu için elbette bizim Güneş‘imiz olacak!
- İki adet mandal: Telleri ve diğer malzemeleri kutuya sabitlemek için pratik bir çözüm.
2. Adım: Modelin Yapılış Aşamalarını İnceleyelim
Şimdi de Hatice’nin bu malzemeleri kullanarak modeli nasıl kurduğuna bakalım.
Adım 1: Hatice ilk olarak ayakkabı kutusunun üst kısmına, yani gökyüzüne bakacağımız yere, yan yana iki tane delik açmış. Soldaki deliği ise el fenerinin sığabileceği kadar büyütmüş. Bu delik, Güneş’imizin (el feneri) ışığını sisteme göndereceği yer olacak.
Adım 2: Daha sonra, Dünya’yı temsil eden büyük küresel cismin üstüne bir delik açmış. Bakır tellerden birini bu deliğe sabitleyerek Dünya’yı hazır hale getirmiş. Bu aşamada öğretmeninden yardım alması çok doğru bir davranış!
Adım 3: Hatice, Ay’ı temsil eden pinpon topunu ve Dünya’yı temsil eden büyük küreyi, bakır teller yardımıyla kutunun içine, açtığı deliklerden geçirerek yerleştirmiş olabilir. El fenerini de kendi deliğine yerleştirerek modelini tamamlamış.
3. Adım: Bu Modelle Tutulmalar Nasıl Gösterilir? (Sonuç ve Açıklama)
İşte en heyecanlı kısım! Hatice’nin bu harika modeliyle hem Güneş hem de Ay tutulmasını canlandırabiliriz.
Ay Tutulmasını Göstermek İçin:
Ay tutulmasında sıralama Güneş – Dünya – Ay şeklindedir. Yani Dünya, Güneş ile Ay’ın arasına girer ve Dünya’nın gölgesi Ay’ın üzerine düşer.
Modelde bunu yapmak için;
El fenerini (Güneş) açarız. Ortaya büyük küreyi (Dünya) koyarız. En sona da pinpon topunu (Ay) yerleştiririz. Böylece el fenerinden gelen ışık Dünya’ya çarpar ve Dünya’nın gölgesi arkasındaki pinpon topunun üzerine düşer. İşte size Ay Tutulması!
Güneş Tutulmasını Göstermek İçin:
Güneş tutulmasında ise sıralama Güneş – Ay – Dünya şeklindedir. Yani Ay, Güneş ile Dünya’nın arasına girer ve Ay’ın gölgesi Dünya’nın üzerine düşer.
Modelde bunu yapmak için;
El fenerini (Güneş) yine açarız. Bu sefer ortaya pinpon topunu (Ay) koyarız. En sona da büyük küreyi (Dünya) yerleştiririz. Bu durumda pinpon topunun gölgesinin, büyük kürenin (Dünya) üzerine düştüğünü görürüz. İşte bu da Güneş Tutulması!
Gördüğünüz gibi, Hatice’nin projesi sayesinde gökyüzünde gerçekleşen bu muhteşem olayları kendi sınıfımızda, basit malzemelerle canlandırabiliyoruz. Bu, bilimi yaparak ve yaşayarak öğrenmenin en güzel yollarından biridir. Tebrikler Hatice!