Merhaba sevgili öğrencilerim!
Bugün sizlerle birlikte Fen Bilimleri ders kitabımızdaki “Uygulamalı Bilim” etkinliğini yapacağız. Bu etkinlik, bir sınav ya da test değil, tam tersine sizin küçük bir bilim insanı gibi düşünüp, günlük hayattaki bir soruna çözüm bulmanızı sağlayacak harika bir proje çalışmasıdır. Adım adım ilerleyerek kendi icadımızı tasarlayacağız. Haydi başlayalım!
Belirlediğimiz problemi ya da ihtiyacı aşağıda verilen boşluğa yazalım.
Adım 1: Sorunu Bulalım!
İlk olarak, “İnsan ve Çevre” ünitemizle ilgili bir sorun düşünelim. Aklıma gelen bir sorun var: Bazen evdeki veya sınıftaki saksı çiçeklerimizi sulamayı unutuyoruz. Özellikle tatile veya bayram ziyaretine gittiğimizde onlara bakacak kimse olmuyor ve zavallı bitkiler kuruyabiliyor. Bu hem bitkiler için kötü hem de bizi üzüyor.
Problemimiz: Tatile gittiğimizde ya da unuttuğumuzda saksı bitkilerinin susuz kalması ve kuruması.
Problemin çözümüne dair alternatif çözüm yollarını araştıralım. Bulduğumuz çözüm önerilerini aşağıda verilen boşluğa yazalım.
Adım 2: Çözüm Fikirleri Üretelim!
Şimdi bu sorunu çözmek için beyin fırtınası yapalım. Aklıma gelen birkaç fikir var:
- 1. Çözüm Önerisi: Atık malzemelerden (örneğin büyük bir pet şişe) faydalanarak, bitkinin ihtiyacı olduğunda topraktan kendi kendine su çekebileceği bir “Kendi Kendini Sulayan Akıllı Saksı” yapmak.
- 2. Çözüm Önerisi: Annemizin veya babamızın telefonuna, bize belirli günlerde “Çiçeğini sula!” diye hatırlatma mesajı gönderen bir alarm kurmasını istemek ya da odamızın duvarına renkli bir “Bitki Sulama Takip Çizelgesi” asmak.
Bulduğumuz çözüm yollarını karşılaştıralım. Malzeme, zaman ve maliyet kriterleri açısından en uygun olanını belirleyelim. Seçtiğimiz çözüm önerisini aşağıdaki boşluğa yazalım.
Adım 3: En İyi Çözümü Seçelim!
Şimdi bu iki fikri karşılaştıralım. Hatırlatma kurmak veya çizelge yapmak kolay ama biz evde yoksak yine işe yaramaz. Ama akıllı saksı, biz olmasak bile bitkinin susuz kalmasını engeller. Üstelik atık malzemeleri kullanacağımız için hem çevre dostu hem de çok ucuz, yani maliyeti düşük! Yapması da çok eğlenceli olur. Bu yüzden en iyi çözüm birinci öneri gibi duruyor.
Seçilen Çözüm Önerisi
Kendi Kendini Sulayan Akıllı Saksı
Seçtiğimiz çözüme yönelik planlama yapalım. Ürünümüzün tasarımını ve sunumunu okul ortamında gerçekleştirelim. Ürün geliştirme aşamasında birçok deneme yapalım. Denemelerimiz sonucunda elde ettiğimiz verilerimiz ile gözlem sonuçlarımızı aşağıda verilen tabloya benzer bir tablo oluşturarak kaydedelim.
Adım 4: Projemizi Yapalım ve Test Edelim!
Şimdi projemizi hayata geçirme zamanı! Planımızı yapıp saksımızı tasarlayalım ve çalışıp çalışmadığını görmek için deneyler yapalım. Gözlemlerimizi de aşağıdaki gibi bir tabloya kaydedelim.
| Kaydedilen veriler ve gözlemler | 1. Deneme | 2. Deneme | 3. Deneme |
| Kullanılan Malzemeler | 5 litrelik pet şişe, toprak, bitki, ince pamuklu ip (fitil). | Aynı malzemeler, ama bu kez ip yerine kalın bir bez parçası kullandık. | İlk denemedeki gibi ince ip kullandık ama bu kez su haznesine daha fazla su koyduk. |
| Gözlemler (3 gün sonra) | Toprak nemliydi. Bitki canlı görünüyordu. Su seviyesi biraz azalmıştı. Sonuç: Sistem çalışıyor! | Toprak aşırı ıslaktı, çamur gibiydi. Sonuç: Kalın bez çok fazla su çekiyor, bu bitkinin köklerini çürütebilir. | Toprak ideal nemlilikteydi ve bitki çok sağlıklıydı. Su seviyesi 1 hafta yetecek gibi duruyordu. Sonuç: En iyi sonucu bu denemede aldık! |
Kaydettiğimiz verileri ve gözlemleri grafik oluşturarak ve bu grafikleri okuyarak değerlendirelim. Ürün tasarımımızı ve üretimimiz bittikten sonra ürünümüzü “Yıl Sonu Bilim Şenliği” etkinlikleri kapsamında sunalım.
Adım 5: Sonuçları Değerlendirelim ve Sunalım!
Harikasınız! Projemiz başarıyla çalışıyor. Şimdi bu tabloya bakarak bir grafik çizebiliriz. Mesela “Günlere Göre Su Haznesindeki Suyun Azalma Miktarı” grafiği yapabiliriz. Bu grafik, saksımızın suyunu ne kadar sürede bir tazelememiz gerektiğini bize gösterir.
Projemiz tamamen bittiğinde, onu güzelce süsleyip “Yıl Sonu Bilim Şenliği”nde arkadaşlarımıza ve ailelerimize sunabiliriz. Nasıl çalıştığını anlatır, neden böyle bir şeye ihtiyaç duyduğumuzu açıklarız. Hatta projemizi tanıtan kısa bir reklam filmi bile çekebiliriz!
İşte bu kadar! Gördüğünüz gibi, bilim sadece kitaplarda okunan bir şey değil, aynı zamanda hayatımızdaki sorunlara çözümler ürettiğimiz eğlenceli bir maceradır. Hepinizi tebrik ederim!