4. Sınıf Fen Bilimleri Ders Kitabı Cevapları Sözcü Yayınları Sayfa 29
Harika bir soru! Merhaba sevgili öğrencim, ben Fen Bilimleri öğretmenin. Gel şimdi bu güzel kavram haritasını birlikte adım adım dolduralım ve Dünya’mızın o muhteşem hareketlerini daha iyi anlayalım.
Soru: Aşağıda kavram haritasında verilen boşlukları kutudaki uygun kelimelerle dolduralım.
Öncelikle haritaya baktığımızda, ortada “DÜNYA” yazıyor ve ondan iki ok çıkıyor. Biri “döner”, diğeri ise “dolanır” diyor. Bu iki kelime aslında bize en büyük ipucunu veriyor. Dünya’nın iki temel hareketi vardır: Kendi etrafında dönmesi ve Güneş’in etrafında dolanması. Şimdi bu hareketlerin sonuçlarını ve ne kadar sürdüklerini bulalım.
Unutma, “dönmek” bir cismin kendi merkezi etrafında yaptığı harekettir, tıpkı bir topacın olduğu yerde fırıl fırıl dönmesi gibi. “Dolanmak” ise bir cismin başka bir cismin etrafında yörüngede yaptığı harekettir, tıpkı senin bir ağacın etrafında yürümen gibi.
Kavram Haritasının Sol Tarafı (Dönme Hareketi)
Bu bölüm Dünya’nın “döner” hareketi ile ilgili. Hadi boşlukları dolduralım.
-
Adım 1: İlk Boşluk
Ok “DÜNYA” kutusundan çıkıyor ve “döner.” diyor. Sorumuz şu: Dünya neyin etrafında döner? Dünya, kendi ekseni etrafında döner. Kutudaki kelimelerden buna en uygun olanı “kendi etrafında” ifadesidir.
-
Adım 2: İkinci Boşluk
Dünya’nın kendi etrafında dönmesi ne kadar “sürede” tamamlanır? Bu dönüş, bir günü oluşturur. Bir gün ise “24 saat” sürer. O halde bu kutuya “24 saat” yazmalıyız.
-
Adım 3: Üçüncü Boşluk
Dünya’nın kendi etrafında 24 saatte dönmesi sonucunda ne “oluşur”? Dünya dönerken bir yüzü Güneş’e dönük olur ve aydınlanır (gündüz), diğer yüzü ise Güneş’i görmez ve karanlıkta kalır (gece). Yani bu hareketin sonucunda “gece ve gündüz” oluşur.
Kavram Haritasının Sağ Tarafı (Dolanma Hareketi)
Bu bölüm ise Dünya’nın “dolanır” hareketi ile ilgili. Şimdi de buradaki boşlukları tamamlayalım.
-
Adım 1: İlk Boşluk
Ok “DÜNYA” kutusundan çıkıyor ve “dolanır.” diyor. Peki, Dünya neyin etrafında dolanır? Dünya, bizim ısı ve ışık kaynağımız olan “Güneş’in etrafında” dolanır.
-
Adım 2: İkinci Boşluk
Dünya’nın Güneş etrafındaki bu dolanma hareketi ne kadar “sürede” tamamlanır? Bu hareket tam bir yıl sürer. Kutudaki kelimelerden en doğru ve bilimsel olanı “365 gün 6 saat” ifadesidir. İşte bu 6 saatler birikip 4 yılda bir fazladan bir gün oluşturur ve o yıla “artık yıl” deriz.
-
Adım 3: Üçüncü Boşluk
Dünya’nın Güneş etrafında bir yıl boyunca dolanması sonucunda ne “oluşur”? Dünya’nın bu hareketi ve ekseninin biraz eğik olması sayesinde o çok sevdiğimiz “mevsimler” oluşur. İlkbahar, yaz, sonbahar ve kış bu sayede yaşanır.
Sonuç olarak kavram haritamızın tamamlanmış hali şöyledir:
Sol Taraf: DÜNYA kendi etrafında döner. Bu hareket 24 saat sürede tamamlanır ve sonucunda gece ve gündüz oluşur.
Sağ Taraf: DÜNYA Güneş’in etrafında dolanır. Bu hareket 365 gün 6 saat sürede tamamlanır ve sonucunda mevsimler oluşur.