4. Sınıf Fen Bilimleri Ders Kitabı Cevapları Sözcü Yayınları Sayfa 105

Harika bir etkinlik! Hadi bakalım bu deneyin sonuçlarını birlikte inceleyelim ve soruları cevaplayalım. Ben de size bir öğretmeniniz olarak adım adım yardımcı olacağım.

1. Demir tozu-kum karışımını mıknatıs kullanarak ayırabildik mi? Nedenleriyle açıklayınız.

Evet, sevgili çocuklar, demir tozu ve kum karışımını mıknatıs kullanarak başarılı bir şekilde ayırabildik. Gelin bunun nedenini adım adım anlayalım.

Adım 1: İlk olarak demir tozlarını ve kumu bir araya getirerek bir karışım oluşturduk. Bu iki madde birbirine karışsa da kendi özelliklerini kaybetmedi.

Adım 2: Sonra U şeklindeki güçlü mıknatısımızı bu karışıma yaklaştırdık. Ne gördük? Karışımın içindeki tüm demir tozları sanki sihirli bir güçle çekilmiş gibi zıplayarak mıknatısa yapıştı!

Adım 3: Kum taneleri ise kapta olduğu gibi kaldı, çünkü mıknatıs kumu çekmez.

Sonuç: Bunun nedeni, mıknatısların demiri çekme özelliğine sahip olmasıdır. Demir, mıknatıstan etkilenen bir maddedir. Kum ise mıknatıstan etkilenmez. Bu özellik sayesinde, demir tozlarını karışımdan kolayca ayırıp kumdan temizlemiş olduk. Bu yönteme de mıknatısla ayırma yöntemi diyoruz.

2. Alüminyum parçaları-kum karışımını mıknatıs kullanarak ayırabildik mi? Nedenleriyle açıklayınız.

Hayır, bu sefer alüminyum parçaları ile kum karışımını mıknatıs kullanarak ayıramadık. Peki, neden ilk deneydeki gibi işe yaramadı? Hadi bunu da inceleyelim.

Adım 1: Alüminyum folyoyu küçük parçalara ayırıp kum ile karıştırdık.

Adım 2: Mıknatısımızı bu yeni karışıma yaklaştırdığımızda hiçbir şeyin hareket etmediğini gördük. Ne alüminyum parçaları ne de kum mıknatısa doğru hareket etti.

Sonuç: Bunun sebebi çok önemli bir kurala dayanıyor: Mıknatıslar bütün metalleri çekmez! Mıknatıslar sadece demir, nikel ve kobalt gibi belirli maddeleri çeker. Alüminyum bir metal olmasına rağmen mıknatıs tarafından çekilmez. Kum da zaten mıknatıstan etkilenmiyordu. İki madde de mıknatıstan etkilenmediği için onları bu yöntemle ayırmamız imkânsızdı. Unutmayın, bir karışımı mıknatısla ayırabilmemiz için karışımdaki maddelerden en az birinin mıknatıs tarafından çekilmesi gerekir.