Merhaba sevgili 4. sınıfın çalışkan öğrencileri!
Ben Fen Bilimleri öğretmeniniz. Bugün sizlerle birlikte kitabımızdaki “Kim Daha Çok Susamış?” etkinliğinin sorularını çözeceğiz. Bu etkinlikte maddelerin suyu emip emmediğini, yani suyu çekip çekmediğini gözlemleyeceğiz. Hazırsanız, haydi başlayalım!
Soru 1: Aşağıdaki tabloyu defterimize çizelim ve gözlem sonuçlarımıza göre örnekte verildiği gibi dolduralım.
Çözüm:
Sevgili çocuklar, bu soruyu cevaplamak için deneyimizi aklımıza getirelim. Hangi malzemeler suyu bir sünger gibi içine çekti, hangileri ise suyu hiç umursamadı, üzerinde tutmadı? Şimdi tek tek inceleyelim ve tablomuzu dolduralım.
Adım 1: Önce suyu emen maddeleri düşünelim. Bir madde suyu emiyorsa, ıslandığında suyu içine hapseder ve ağırlaşır. Tıpkı yağmurda ıslanan kazağımız gibi!
- Temizlik bezi: Kitabımızda zaten işaretlenmiş. Temizlik bezleri, dökülen sıvıları toplamak için yapılmıştır, bu yüzden suyu emer.
- Kâğıt mendil: Kâğıt mendil ve havlular da suyu hemen çeker. Yapıları sünger gibidir. O zaman bu da suyu emer.
- Pamuklu kumaş: Giydiğimiz tişörtler pamukludur. Terlediğimizde veya ıslandığında nemi çekerler. Demek ki pamuklu kumaş da suyu emer.
- Tahta kaşık: Tahta, ilk başta suyu emmez gibi görünse de aslında içinde minik boşluklar vardır. Suda bir süre bekletirseniz suyu yavaş yavaş içine çektiğini ve renginin koyulaştığını görürsünüz. Bu yüzden tahta kaşığı da suyu emen maddelere yazabiliriz.
Adım 2: Şimdi de suyu emmeyen, yani suyu sevmeyen maddelere bakalım. Bu maddeler su geçirmezdir. Üzerine su döktüğünüzde, su damlacıklar halinde üzerinden akıp gider. Tıpkı bir yağmurluk gibi!
- Plastik poşet: Kitabımızda bu da işaretlenmiş. Plastik, suyu asla içine almaz. Bu yüzden suyu emmez.
- Metal kaşık: Metal kaşığı suya batırıp çıkardığımızda sadece üzeri ıslak kalır ama suyu içine çekmez. Su üzerinden kayıp gider. Demek ki metal kaşık da suyu emmez.
Sonuç:
İşte doldurulmuş tablomuz:
Varlıklar Suyu emdi Suyu emmedi
Temizlik bezi ✓
Kâğıt mendil ✓
Pamuklu kumaş ✓
Plastik poşet ✓
Metal kaşık ✓
Tahta kaşık ✓
Soru 2: Çevremizdeki suyu emen ve emmeyen maddeleri defterimize listeleyelim.
Çözüm:
Harika! Şimdi de birer dedektif gibi etrafımıza bakalım ve bu özellikleri taşıyan başka maddeler bulalım. Evimizde, okulumuzda, sokağımızda neler var bir düşünelim.
Adım 1: Suyu Emen Maddeler (Suyu Sevenler)
Aklımıza gelenleri listeleyelim. Bunlar genellikle yumuşak ve boşluklu yapıdadır.
- Sünger: Bulaşık yıkarken suyu nasıl da hemen çektiğini biliyoruz!
- Havlu: Banyo sonrası bizi kurutmasının sebebi suyu çok iyi emmesidir.
- Pamuk: Yara temizlerken kullandığımız pamuklar da sıvıyı hemen çeker.
- Yün kazak: Yağmurda hemen ıslanır ve ağırlaşır.
- Karton koli: Üzerine su dökülünce hemen yumuşar ve suyu emer.
- Toprak: Bitkileri suladığımızda toprak suyu içine çeker.
Adım 2: Suyu Emmeyen Maddeler (Su Geçirmeyenler)
Şimdi de suyun üzerinden kayıp gittiği, pürüzsüz ve sert maddeleri düşünelim.
- Cam bardak: İçine su koyarız ama bardağın kendisi suyu emmez.
- Porselen tabak: Metal kaşık gibi, o da suyu emmez.
- Yağmurluk: Bizi yağmurdan korumasının sebebi su geçirmemesidir.
- Mermer tezgâh: Mutfaktaki mermer tezgâha su dökülünce üzerinde kalır.
- Naylon poşet: Plastik poşet gibi suyu geçirmez.
- Pet şişe: İçindeki suyu güvenle tutar çünkü suyu emmez.
Sonuç:
İşte çevremizden bulduğumuz örneklerle listelerimiz hazır! Siz de etrafınıza bakıp bu listelere yeni maddeler ekleyebilirsiniz.
Harika iş çıkardınız çocuklar! Gördüğünüz gibi, maddelerin suyu emme ya da emmeme özelliği günlük hayatımızda çok işimize yarıyor. Bir sonraki dersimizde görüşmek üzere!