Merhaba sevgili öğrencilerim!
Ben sizin Fen Bilimleri öğretmeniniz. Bugün birlikte 3. Ünite’deki bazı sorulara göz atacağız. Bu sorular, kuvvetin etkileri ve hareket gibi çok eğlenceli konuları içeriyor. Haydi gelin, bu soruları adım adım, anlayarak çözelim. Hazır mısınız? Başlayalım o zaman!
3. Soru: Yukarıdaki görsellerden hangisi ya da hangileri üzerinde mıknatısın çekme etkisi yoktur?
Çözüm:
Bu soruyu çözmek için önce mıknatısların hangi maddeleri çektiğini hatırlamamız gerekiyor. Mıknatıslar; demir, nikel ve kobalt gibi maddelerden yapılmış cisimleri çekerler. Şimdi görsellerdeki cisimlerin hangi maddelerden yapıldığına bakalım.
Adım 1: I numaralı görselde bir sürü çivi var. Çiviler genellikle demirden yapılır. Demir, mıknatısın çektiği bir maddedir. O zaman mıknatıs çivileri çeker.
Adım 2: II numaralı görselde bir tabak görüyoruz. Bu tabak büyük ihtimalle porselen veya seramikten yapılmıştır. Porselen ve seramik, mıknatıs tarafından çekilmeyen maddelerdir. O zaman mıknatısın bu tabak üzerinde bir çekme etkisi olmaz.
Adım 3: III numaralı görselde ise bir makas var. Makasın keskin kısımları çelikten (içinde demir bulunur), tutma yerleri ise plastikten yapılır. Metal kısmı demir içerdiği için mıknatıs tarafından çekilir. O zaman mıknatıs makası çeker.
Sonuç: Soru bizden mıknatısın çekme etkisinin olmadığı cismi bulmamızı istiyor. Bu da sadece II numaralı görseldeki tabaktır.
Doğru cevap: A) Yalnız II
4. Soru: Bir otomobilin içinde seyahat ettiğinizi düşünün. Kırmızı ışığı gören sürücü sizce ne yapmalıdır?
Çözüm:
Bu soru, günlük hayatta karşılaştığımız bir durumla ilgili ve hareket konusunu içeriyor. Trafik ışıkları, araçların hareketlerini düzenler. Kırmızı ışık “DUR!” demektir. Bu, hem bizim hem de başkalarının güvenliği için çok önemli bir kuraldır.
Adım 1: Kırmızı ışığı gören bir sürücü, aracını güvenli bir şekilde durdurmalıdır. Aniden frene basmak tehlikeli olabilir.
Adım 2: Bu yüzden sürücü önce aracını yavaşlatmalı, sonra da trafik ışığının önündeki çizgiyi geçmeden tamamen durmalıdır. Bu harekete yavaşlama ve durma hareketi diyoruz.
Adım 3: Şıklara bakalım:
- A) Yavaşlayıp durmalı. (Bu doğru ve güvenli bir davranıştır.)
- B) Aynı hızla yoluna devam etmeli. (Bu çok tehlikelidir ve kural ihlalidir.)
- C) Hızını artırmalı. (Bu daha da tehlikelidir.)
- D) Yavaşlayarak yoluna devam etmeli. (Yavaşlamak doğru ama devam etmek yanlış. Durması gerekir.)
Sonuç: Kırmızı ışıkta yapılması gereken en doğru hareket yavaşlayıp durmaktır.
Doğru cevap: A) Yavaşlayıp durmalı.
5. Soru: Aşağıdakilerden hangisi yön değiştirme hareketine örnektir?
Çözüm:
Yön değiştirme hareketi, bir varlığın ilerlediği doğrultuyu sağa, sola, yukarı, aşağı veya geriye doğru değiştirmesidir. Düz bir çizgide gitmek yön değiştirme değildir. Şimdi şıkları inceleyelim.
Adım 1:A) Yokuş yukarı çıkan adam. Adam sürekli olarak yukarı doğru, yani tek bir yönde hareket eder. Bu bir yön değiştirme hareketi değildir.
Adım 2:B) Labirentte yiyecek arayan fare. Bir labirent düşünün. Yolları karışıktır. Fare yiyeceği bulmak için sürekli sağa döner, sola döner, geri döner, ileri gider. Yani sürekli yön değiştirir. Bu, yön değiştirme hareketine harika bir örnektir.
Adım 3:C) Balkondan aşağı atılan taş. Taş, yer çekiminin etkisiyle neredeyse düz bir çizgide aşağı doğru düşer. Yön değiştirmez.
Adım 4:D) Asansörle aşağı inen çocuk. Asansör, düz bir hat üzerinde yukarı veya aşağı hareket eder. Bu da bir yön değiştirme hareketi değildir.
Sonuç: Şıklar arasında sürekli yön değiştiren tek hareket, labirentteki farenin hareketidir.
Doğru cevap: B) Labirentte yiyecek arayan fare.
6. Soru:
I. Alışveriş sepetinin hızını artırmak için sepeti hareket yönünde itmeliyiz.
II. Alışveriş sepetinin hızını azaltmak için sepeti harekete ters yönde çekmeliyiz.
Yukarıdaki ifadelerin doğruluğu için aşağıdakilerden hangisini söyleyebiliriz?
Çözüm:
Bu soru, kuvvetin cisimlerin hızı üzerindeki etkileriyle ilgili. Bir cisme uyguladığımız itme veya çekme kuvveti, onun hızını artırabilir, azaltabilir veya yönünü değiştirebilir. Haydi marketteki alışveriş sepetini düşünerek bu ifadeleri değerlendirelim.
Adım 1: Birinci ifadeyi (I) düşünelim. Alışveriş sepetini ileri doğru sürüyoruz. Eğer onu daha da hızlandırmak istersek, arkasından yine ileri doğru, yani hareket ettiği yönde bir itme kuvveti uygularız. Böylece sepet hızlanır. Demek ki birinci ifade doğrudur.
Adım 2: Şimdi de ikinci ifadeye (II) bakalım. Sepet ileri doğru giderken onu yavaşlatmak, hatta durdurmak istiyoruz. Ne yaparız? Onu kendimize doğru, yani hareketinin tersi yönde çekeriz. Bu ters yöndeki kuvvet, sepetin yavaşlamasına neden olur. Demek ki ikinci ifade de doğrudur.
Sonuç: Gördüğümüz gibi, hem I numaralı ifade hem de II numaralı ifade doğrudur.
Doğru cevap: D) Her ikisi de doğru.