Harika bir Fen Bilimleri dersine hoş geldiniz sevgili öğrencilerim!
Bugün sizlerle kitabımızın 5. Ünitesi’nde yer alan çok önemli bir konu olan **”Işık Kirliliği”** konusuna giriş yapacağız. Öncelikle “Hazırlanalım” bölümündeki sorulara birlikte bakalım ve üzerinde düşünelim. Bu sorular, konuyu daha iyi anlamamıza yardımcı olacak.
Soru 1: Yanda verilen görseldeki gibi ışık kaynakları çevremizi nasıl aydınlatıyor?
Çözüm:
Adım 1: Görsele baktığımızda ne görüyoruz çocuklar? Gece olmuş, pırıl pırıl bir şehir manzarası var. Bu ışıklar; sokakları aydınlatan lambalardan, evlerin ve iş yerlerinin pencerelerinden yansıyan ışıklardan, arabaların farlarından ve dükkanların renkli tabelalarından geliyor.
Adım 2: Bütün bu yapay ışık kaynakları bir araya gelerek, Güneş battıktan sonra bile şehrin aydınlık kalmasını sağlıyor. Bu sayede geceleri dışarıda yürüyebiliyor, etrafımızı görebiliyor ve kendimizi güvende hissediyoruz. Kısacası, bu ışıklar geceleri hayatımızı kolaylaştırıyor.
Soru 2: Görseldeki ışıkların hepsi gerekli mi?
Çözüm:
Adım 1: Şimdi biraz daha dikkatli düşünelim. Elbette yolları aydınlatan sokak lambaları gerekli. Peki ya kimsenin olmadığı bir ofis binasının bütün ışıklarının gece boyunca yanması? Veya gökyüzünü bile aydınlatan o çok parlak reklam panoları? Bunların hepsi gerçekten gerekli mi?
Adım 2: Cevabımız, hayır, hepsi gerekli değil. Bazen ışık, gereğinden fazla, yanlış yere doğru veya hiç gerek olmayan bir zamanda kullanılıyor. İşte bu şekilde boşa harcanan, yanlış kullanılan ışıklara biz ışık kirliliği diyoruz. Tıpkı çöpün çevre kirliliği yapması gibi, gereksiz ışık da bir kirliliktir.
Soru 3: Uzun süre aşırı ışıklı bir ortamda bulunursanız ışıklar sizi rahatsız eder mi?
Çözüm:
Adım 1: Şöyle bir düşünün; birisi gözünüze aniden parlak bir fener tutsa ne hissedersiniz? Gözleriniz kamaşır ve hemen elinizle kapatmak istersiniz, değil mi? Ya da çok aydınlık bir odada uyumaya çalıştığınızı hayal edin. Bu pek de kolay olmaz.
Adım 2: Evet, aşırı ışık bizleri kesinlikle rahatsız eder. Gözlerimizi yorar, başımızın ağrımasına neden olabilir ve uykumuzu bölebilir. Bu durum sadece biz insanlar için değil, gece yaşayan hayvanlar için de çok zararlıdır.
Unutmayın çocuklar, ışık hayatımız için çok önemlidir ama onu doğru ve yeterli miktarda kullanmalıyız. Alttaki “Damla’nın Hayali” metnini okuduğunuzda, şehirdeki bu gereksiz ışıkların Damla’nın en büyük hayali olan yıldızları görmesini nasıl engellediğini fark edeceksiniz. Işık kirliliği, bize gökyüzünün o muhteşem güzelliğini unutturabilir.