Harika bir etkinlik! Merhaba sevgili öğrencim, ben Fen Bilimleri öğretmenin. Şimdi birlikte bu sorulara göz atalım ve “Maddenin Özellikleri” konusunu ne kadar iyi öğrendiğimizi görelim. Haydi başlayalım!
1. Soru: Aşağıdaki şekli inceleyelim. Şekilde “D” harfi doğru sözcüğünü, “Y” harfi yanlış sözcüğünü ifade etmektedir. Cümlelerin doğru olduğunu düşünüyorsak “D” yönüne, yanlış olduğunu düşünüyorsak “Y” yönüne doğru ilerleyelim. Girişten çıkışa kadar izlediğimiz yolu ve çıkışımızı renkli bir kalemle işaretleyelim ve doğru çıkışı bulalım.
Harika bir bulmaca gibi, değil mi? Gel şimdi ifadeleri tek tek değerlendirerek doğru çıkışı bulalım.
Adım 1: 1 numaralı kutucuk
“Kütle birimleri g ve kg’dır.”
Bu ifade DOĞRU. Markete gittiğimizde meyve ve sebzeleri kilogram (kg) veya gram (g) ile tartarız. Kütleyi ölçmek için bu birimleri kullanırız. Bu yüzden “D” yolundan ilerlememiz gerekiyor. Bu yol bizi 2 numaralı kutucuğa götürüyor.
Adım 2: 2 numaralı kutucuk
“Havanın kütlesi yoktur.”
Bu ifade YANLIŞ. Etrafımızı saran hava da bir maddedir ve bütün maddelerin kütlesi ve hacmi vardır. Örneğin, şişirilmiş bir top, havası alınmış bir toptan daha ağırdır. Bu da havanın bir kütlesi olduğunu kanıtlar. Bu yüzden “Y” yolundan ilerlemeliyiz. Bu yol da bizi 5 numaralı kutucuğa ulaştırıyor.
Adım 3: 5 numaralı kutucuk
“Katıların hacmi ölçülemez.”
Bu ifade de YANLIŞ. Katı maddelerin hacmini pekâlâ ölçebiliriz! Eğer katı cisim küp veya dikdörtgenler prizması gibi düzgün bir şekle sahipse, kenarlarını ölçüp formülle hesaplarız. Eğer taş gibi düzgün bir şekli yoksa, ikinci soruda olduğu gibi dereceli silindir kullanarak hacmini bulabiliriz. Bu yüzden yine “Y” yolundan devam ediyoruz.
Sonuç:
Tüm adımları takip ettiğimizde ulaştığımız çıkış 4. çıkış oluyor. Harikasın!
2. Soru: Dereceli silindirde 300 mL su vardır. Su dolu dereceli silindire bir bilye atıldığında dereceli silindirdeki su seviyesinin 350 mL olarak değiştiği gözlenmektedir. Buna göre bilyenin hacmi kaç mL’dir?
Bu soru, katı bir cismin hacmini su kullanarak nasıl bulacağımızı gösteren çok güzel bir örnek. Hadi birlikte çözelim.
Adım 1: Problemi Anlayalım
Elimizde içinde 300 mL su olan bir kap (dereceli silindir) var. İçine bir bilye atıyoruz ve su seviyesi yükselerek 350 mL oluyor. Bizden istenen şey, bilyenin hacmi. Unutma, bir sıvının içine atılan ve batan bir cisim, kendi hacmi kadar sıvının yerini değiştirir, yani sıvıyı yükseltir.
Adım 2: Çözümü Yapalım
Bilyenin hacmini bulmak için, suyun son seviyesinden ilk seviyesini çıkarmamız yeterlidir. Aradaki fark, bize bilyenin hacmini verecektir.
Bilye atıldıktan sonraki su seviyesi: 350 mL
Bilye atılmadan önceki su seviyesi: – 300 mL
Bilyenin hacmi: 50 mL
Sonuç:
Yaptığımız çıkarma işlemine göre bilyenin hacmi 50 mL‘dir. İşte bu kadar basit!
Umarım tüm açıklamalar anlaşılır olmuştur. Konuları ne kadar güzel öğrendiğini görmek beni çok mutlu etti. Başarılar dilerim!