Merhaba sevgili öğrencim,
Harika bir etkinlik bu! Fen Bilimleri dersinde deney yapmak en sevdiğim şeylerden biridir. Gel şimdi, bu “Susayan Nohutlar” etkinliğinde neler gözlemledik ve bu gözlemlerden ne gibi sonuçlar çıkardık, birlikte bakalım. Soruları adım adım, sanki deneyi tekrar yapıyormuş gibi cevaplayalım.
1. Su dökmeden önce nohutlar kapta ne kadar yer kapladı?
Deneyimize başlarken, kuru nohutları kabımıza koymuştuk değil mi? O zaman nohutlar, kabın sadece alt kısmında bir yer kaplıyordu. Hatta nohut tanelerinin arasında bir sürü boşluk vardı. Eğer kabı sallasaydık, nohutların sesini bile duyabilirdik. Yani, kabın tamamını doldurmuyorlardı, sadece belli bir kısmını kaplıyorlardı.
2. Su döküp beklediğimiz nohutlarda ertesi gün bir değişiklik oldu mu? Neden?
Evet, hem de nasıl bir değişiklik! Ertesi sabah kaba baktığımızda nohutların adeta sihirli bir şekilde büyüdüğünü gördük. Peki, sence neden böyle oldu?
Çünkü nohutlar, tıpkı bir sünger gibi, içine suyu çektiler. Nohutlar aslında birer tohumdur ve canlanmak için suya ihtiyaç duyarlar. Suyu içlerine alınca şiştiler, büyüdüler ve daha yumuşak bir hâle geldiler. Yani o “susayan” nohutlar, bir gece boyunca bol bol su içmişler!
3. Kaba koyduğumuz nohutların ilk başta kapladığı yerle su döküp bir gece beklettikten sonra kapladığı yerleri karşılaştıralım.
Bu soruda bir karşılaştırma yapmamız isteniyor. Haydi yapalım:
Adım 1: İlk başta, nohutlar kuru iken kabın içinde daha az yer kaplıyorlardı. Biz de su seviyesini bu duruma göre işaretlemiştik.
Adım 2: Bir gece suda bekledikten sonra nohutlar suyu emerek şişti ve büyüdü. Bu yüzden kapladıkları yer, yani hacimleri arttı. Sadece nohutlar değil, kaptaki toplam su seviyesi de yükseldi. Çünkü büyüyen nohutlar suyu yukarı doğru itti.
Sonuç:
Karşılaştırdığımızda çok net bir şekilde görüyoruz ki, suda beklemiş nohutların kapladığı yer, kuru nohutların kapladığı yerden çok daha fazladır.
Bu deney bize çok önemli bir şey öğretti: Bütün maddelerin, katı da olsalar, sıvı da olsalar, boşlukta bir yer kapladığını ve bu kapladıkları yere HACİM dediğimizi öğrendik. Nohutlar şişince hacimleri de büyümüş oldu!