Merhaba sevgili öğrencim,
Ben senin 4. Sınıf Fen Bilimleri öğretmeninim. Gönderdiğin görseldeki etkinliği ve soruları inceledim. Hadi gel, bu soruları birlikte adım adım, kolayca anlaşılır bir şekilde çözelim. Tıpkı sınıfta yaptığımız gibi!
5. Etkinlik Soruları ve Çözümleri
1. Yandaki tabloyu defterimize çizerek dolduralım.
Bu soruyu cevaplamak için deneydeki fotoğraflara bakmamız gerekiyor. Fotoğraflarda bir ölçüm yapılıyor ama tam olarak kaç gram geldiği yazmıyor. Bu yüzden biz bu deneyi yapmış gibi düşünelim ve örnek sayılar vererek tablomuzu dolduralım. Bu şekilde konuyu çok daha iyi anlayacaksın.
Adım 1: Önce boş beherglasın (yani içi boş cam bardağın) kütlesini ölçtüğümüzü hayal edelim. Diyelim ki terazide 100 gram geldi. Bu ağırlığa biz dara diyoruz, yani kabın kendi ağırlığı.
Adım 2: Sonra beherglasın içine sıvıyı (mesela suyu) doldurup tekrar tarttığımızı düşünelim. Bu sefer terazi 250 gram göstersin. Bu ağırlığa da brüt kütle diyoruz. Yani hem kabın hem de içindeki sıvının toplam ağırlığı.
Şimdi bu bilgilerle tablomuzu doldurabiliriz:
Kütlesi
Boş beherglas: 100 gram
Dolu beherglas: 250 gram
Dolu beherglas – boş beherglas: 250 gram – 100 gram = 150 gram
2. Sıvının kütlesi ne kadardır?
Sıvının kütlesini bulmak çok kolay! Yapmamız gereken tek şey, sıvıyla dolu olan beherglasın toplam kütlesinden (brüt kütle), boş beherglasın kütlesini (dara) çıkarmak.
Adım 1: Dolu beherglasın kütlesini yazalım: 250 gram.
Adım 2: Boş beherglasın kütlesini yazalım: 100 gram.
Adım 3: Şimdi çıkarma işlemini yapalım.
250 g (Dolu beherglasın kütlesi – Brüt Kütle)
– 100 g (Boş beherglasın kütlesi – Dara)
——
150 g(Sadece sıvının kütlesi – Net Kütle)
Sonuç:
Sıvının kütlesi 150 gramdır.
3. Neden sıvı dolu beherglasın kütlesinden boş beherglasın kütlesini çıkardık?
Bu çok güzel ve önemli bir soru! Bunun nedenini şöyle açıklayabilirim:
Adım 1: Bizim asıl amacımız neydi? Sadece sıvının ne kadar ağır olduğunu bulmak, değil mi? Ama sıvıları doğrudan terazinin üzerine dökemeyiz, etrafa dökülür. Bu yüzden onları bir kap içinde tartmamız gerekir.
Adım 2: Sıvıyı kabıyla birlikte tarttığımızda, terazi bize hem kabın hem de içindeki sıvının toplam ağırlığını gösterir. Yani 250 gram, sadece suyun ağırlığı değil! İçinde 100 gramlık kabın ağırlığı da var.
Adım 3: Biz sadece sıvının gerçek ağırlığını, yani net kütlesini bulmak istiyoruz. Bu yüzden toplam ağırlıktan, işimize yaramayan kabın ağırlığını (darayı) çıkarmamız gerekiyor. Tıpkı bir poşet elma aldığında, sadece elmaların kaç kilo geldiğini öğrenmek için boş poşetin ağırlığını hesaptan düşmek gibi!
Kısacası, bu çıkarma işlemini sadece sıvının kendi kütlesini (net kütle) bulabilmek için yaptık.
Umarım açıklamalarım konuyu daha iyi anlamana yardımcı olmuştur. Aklına takılan başka bir şey olursa çekinmeden sorabilirsin! Başarılar dilerim.