Harika bir Fen Bilimleri dersine hoş geldiniz sevgili öğrencilerim! Bugün mıknatısların gizemli dünyasına bir yolculuk yapacağız. Önümüzdeki etkinlik sayfasını inceleyerek mıknatısların hangi maddeleri sevdiğini, hangilerini sevmediğini birlikte keşfedeceğiz. Haydi başlayalım!
Öncelikle etkinlikteki tablomuzu, deneyi yapmış gibi dolduralım. Mıknatısımızı elimize alıp listedeki bütün cisimlere tek tek yaklaştırdığımızı hayal edelim.
Çektiği Cisimler
- Çelik makas
- Toplu iğne
Çekmediği Cisimler
- Altın ya da gümüş yüzük
- Plastik bardak
- Paket lastiği
- Porselen kap
- Tahta çubuk
- Cam bardak
- Alüminyum folyo
- Tebeşir parçası
- Taş
Şimdi de bu gözlemlerimize göre etkinlikteki soruları adım adım cevaplayalım.
1. Mıknatıs tarafından hangi cisimler çekilmiştir? Sizce nedeni ne olabilir?
Adım 1
Etkinliğimizde mıknatısın çelik makas ve toplu iğneyi çektiğini gözlemledik.
Adım 2
Peki, neden sadece bu ikisini çekti? Çünkü mıknatıslar her maddeyi çekmezler. Mıknatıslar, yapısında demir, nikel ve kobalt gibi özel maddeler bulunan cisimleri çekerler. Çelik makas ve toplu iğne, demir karışımından yapıldığı için mıknatıs tarafından çekilir. Diğer malzemeler (plastik, tahta, cam, alüminyum, altın vb.) bu maddeleri içermediği için mıknatıs onlara bir kuvvet uygulamaz.
Sonuç:
Mıknatıs, yapısında demir, nikel veya kobalt bulunan maddeleri çeker.
2. Mıknatısın cisimleri çekmesi için onlara temas etmesi gerekti mi?
Adım 1
Bu soruya cevabımız kesinlikle HAYIR! Mıknatısın bir cismi çekmesi için ona dokunması, yani temas etmesi gerekmez.
Adım 2
Mıknatısı toplu iğneye biraz yaklaştırdığınızda, iğnenin birden zıplayarak mıknatısa yapıştığını görürsünüz. Bu sihir gibi değil mi? Aslında bu, mıknatısın etrafında bizim göremediğimiz bir etki alanı olmasından kaynaklanır. Bu alana manyetik alan diyoruz. Bir cisim bu alanın içine girdiğinde, mıknatıs ona dokunmadan bile çekme kuvveti uygulayabilir. Bu tür kuvvetlere biz “temas gerektirmeyen kuvvetler” adını veririz.
Sonuç:
Mıknatısın uyguladığı kuvvet temas gerektirmeyen bir kuvvettir. Cisimleri çekmesi için onlara dokunmasına gerek yoktur.