Merhaba sevgili öğrencilerim,
Harika bir etkinlik sayfası göndermişsiniz! Fen Bilimleri dersimizin en zevkli konularından biri olan “Kuvvetin Etkileri” ile ilgili. Gelin şimdi bu etkinlikteki soruları birlikte, adım adım ve anlayarak cevaplayalım. Tıpkı sınıfta yaptığımız gibi!
1. Oyuncak arabanın hareketini sağlayan etki nedir?
Sevgili çocuklar, bir cismi hareket ettirmek için ona dokunmamız, yani bir etkide bulunmamız gerekir. Düşünün bakalım, duran bir topa ne yaparsanız hareket eder? Ya da masanın üzerindeki bir kalemi nasıl hareket ettirirsiniz? Evet, doğru bildiniz! Onu ya itersiniz ya da çekersiniz. İşte bizim bu itme ve çekme eylemlerimize genel olarak verdiğimiz bir isim var.
Adım 1: Oyuncak arabayı hareket ettirmek için parmağımızla ona dokunup ileri doğru ittiririz. Bu bir itme eylemidir.
Adım 2: Veya arabaya bir ip bağlayıp kendimize doğru da getirebiliriz. Bu da bir çekme eylemidir.
Sonuç: Oyuncak arabanın hareketini sağlayan etki kuvvettir. İtme ve çekme, birer kuvvettir. Duran bir cismi hareket ettiren, hareket eden bir cismi durduran, hızlandıran, yavaşlatan veya yönünü değiştiren etkiye kuvvet diyoruz.
2. Aşağıdaki tabloyu defterimize çizelim ve gözlem sonuçlarına göre dolduralım.
Bu tabloda bizden, arabaya belirli etkiler yapmak için ne yapmamız gerektiğini soruyor. Etkinliği yaptığımızı hayal ederek dolduralım.
- Ne için? Arabayı hareket ettirmek için
Ne yaptım?Arabaya itme veya çekme kuvveti uyguladım. - Ne için? Arabayı hızlandırmak için
Ne yaptım?Araba hareket ederken, hareket ettiği yönde bir itme kuvveti daha uyguladım. Yani onu arkasından biraz daha ittirdim. - Ne için? Arabayı yavaşlatmak için
Ne yaptım?Araba hareket ederken, hareket yönünün tersine doğru hafif bir kuvvet uyguladım. Mesela araba ileri giderken önüne parmağımı hafifçe dokundurdum. - Ne için? Arabayı durdurmak için
Ne yaptım?Hareket eden arabanın önüne elimi koydum veya hareket yönünün tersine doğru güçlü bir kuvvet uyguladım. - Ne için? Arabanın yönünü değiştirmek için
Ne yaptım?Araba düz giderken, ona yandan dokunarak (iterek) sağa veya sola dönmesini sağladım.
3. Oyuncak arabaya uygulanan itme veya çekme kuvveti arttıkça arabanın hareketi nasıl değişiyor?
Bu soruyu cevaplamak için basit bir deneme yapabiliriz.
Adım 1: Önce oyuncak arabaya parmağımızla yavaşça dokunalım. Arabanın yavaşça hareket ettiğini görürüz.
Adım 2: Şimdi de aynı arabaya daha güçlü, daha sert bir şekilde dokunalım (itelim). Ne oldu? Araba çok daha hızlı bir şekilde ileri fırladı, değil mi?
Sonuç: Oyuncak arabaya uyguladığımız kuvvet arttıkça, arabanın hızı da artar. Yani daha uzağa ve daha çabuk gider. Kısacası, daha çok kuvvet, daha çok hız demektir.
4. Araba hızlandıktan sonra farklı yönde bir kuvvet uyguladığımızda ne gözlemledik?
Bu da deneyimizin en eğlenceli kısımlarından biriydi!
Adım 1: Arabayı ileri doğru ittirerek hareket etmesini sağladık.
Adım 2: Araba tam hızla ileri doğru giderken, biz ona yandan (sağdan veya soldan) parmağımızla hafifçe dokunduk.
Sonuç: Araba düz gitmeyi bırakıp, dokunduğumuz yöne doğru yönünü değiştirdi. Yani kuvvet, sadece cisimleri hızlandırıp yavaşlatmaz, aynı zamanda onların yönünü de değiştirebilir. Tıpkı futbol oynarken arkadaşınızın attığı topa ayağınızla vurup yönünü kaleye çevirmeniz gibi!
Umarım tüm cevaplar anlaşılır olmuştur. Unutmayın, Fen Bilimleri deneyerek ve gözlemleyerek öğrenilir. Aferin size çocuklar!