Merhaba sevgili öğrencim,
Fen Bilimleri dersimize hoş geldin! Gönderdiğin bu güzel soruları senin için bir öğretmen gözüyle inceledim ve şimdi adım adım, anlayacağın bir dille çözeceğim. Hazırsan başlayalım!
Soru 6: Aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
Bu soruda Dünya’mızın hareketleri ile ilgili bilgileri gözden geçirmemiz isteniyor. Hadi şıklara tek tek bakalım ve doğruyu yanlışı ayıralım.
- A) Bir yıl 365 gün 6 saattir.
- B) Dünya, Güneş etrafındaki dolanımını 24 saatte tamamlar.
- C) Dünya kendi çevresinde batıdan doğuya doğru döner.
- D) Dünya’nın kendi etrafında dönmesiyle gece ve gündüz oluşur.
Çözüm:
Adım 1: Dünya’nın iki temel hareketi olduğunu hatırlayalım. Birincisi, kendi etrafında bir topaç gibi dönmesidir. Buna günlük hareket deriz. İkincisi ise Güneş’in etrafında bir yörüngede dönmesidir. Buna da yıllık hareket deriz.
Adım 2: Şimdi şıkları bu bilgilerle değerlendirelim.
A şıkkı: “Bir yıl 365 gün 6 saattir.” Bu ifade doğrudur. Dünya’nın Güneş etrafındaki bir tam turu, yani yıllık hareketi, tam olarak bu kadar sürer. Hatta bu 6 saatler birikip 4 yılda bir fazladan bir gün oluşturur ve o yıla “artık yıl” deriz.
B şıkkı: “Dünya, Güneş etrafındaki dolanımını 24 saatte tamamlar.” İşte bu ifade yanlıştır! Dünya, Güneş etrafındaki dolanımını (yıllık hareketini) 365 gün 6 saatte tamamlar. 24 saatte tamamladığı hareket, kendi etrafındaki dönme hareketidir (günlük hareket).
C şıkkı: “Dünya kendi çevresinde batıdan doğuya doğru döner.” Bu ifade de doğrudur. Bu yüzden Güneş doğudan doğar ve batıdan batar gibi görünür.
D şıkkı: “Dünya’nın kendi etrafında dönmesiyle gece ve gündüz oluşur.” Bu ifade de doğrudur. Dünya dönerken Güneş’e bakan tarafı gündüzü, bakmayan tarafı ise geceyi yaşar.
Adım 3: Yanlış olan ifadeyi bulduğumuza göre cevabımız B şıkkıdır.
Sonuç: B
Soru 7: Dünya’nın Güneş etrafında bir tam dolanma hareketi için geçen süre ile ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?
Bu soru, bir önceki sorudaki yıllık hareketin süresiyle ilgili. Dünya’nın Güneş etrafındaki bir tam turuna ne kadar zaman dediğimizi farklı birimlerle düşüneceğiz.
- A) 365 gün 6 saat
- B) 12 ay
- C) 45 saat
- D) 52 hafta
Çözüm:
Adım 1: Dünya’nın Güneş etrafındaki bir tam dolanma süresine 1 yıl diyoruz. Şimdi şıklardaki zaman dilimlerinin 1 yıla eşit olup olmadığına bakalım.
Adım 2:
A şıkkı (365 gün 6 saat): Bu, 1 yılın bilimsel olarak tam süresidir. Yani bu ifade doğru.
B şıkkı (12 ay): Takvimlerimizde 1 yılı 12 ay olarak kullanırız. Bu ifade de doğru.
C şıkkı (45 saat): 45 saat, yaklaşık olarak 2 gün demektir. 1 yıl gibi çok uzun bir süreyle hiç ilgisi yoktur. Bu ifade kesinlikle yanlış.
D şıkkı (52 hafta): 1 yıl yaklaşık olarak 52 haftadan oluşur. Bu ifade de genel olarak doğru kabul edilir.
Adım 3: Soru bizden yanlış olanı istediği için cevabımız C şıkkıdır.
Sonuç: C
Soru 8:
I. Altın
II. Taş kömürü
III. Çakıl taşı
Yukarıda verilenlerden hangisi ya da hangileri ham madde olarak kullanılabilir?
Harika bir soru! “Ham madde” ne demekti, önce onu hatırlayalım. Ham madde, doğada bulduğumuz ve işleyerek başka ürünler, eşyalar veya enerji elde ettiğimiz maddelerdir.
- A) Yalnız I
- B) Yalnız II
- C) I ve II
- D) I, II ve III
Çözüm:
Adım 1: Verilen maddelerin ham madde olup olmadığını düşünelim.
I. Altın: Altın, doğadan çıkarılan değerli bir madendir. Onu işleyerek takılar (kolye, yüzük) ve elektronik aletlerin bazı parçalarını yaparız. Yani altın bir ham maddedir.
II. Taş kömürü: Taş kömürü de yer altından çıkarılan bir madendir. Onu yakarak enerji (elektrik, ısı) üretiriz. Yani taş kömürü bir ham maddedir.
III. Çakıl taşı: Çakıl taşlarını nehir kenarlarından, taş ocaklarından elde ederiz. Onları çimento ve su ile karıştırarak binaların yapımında kullandığımız betonu elde ederiz. Yolların yapımında da kullanılır. Yani çakıl taşı da bir ham maddedir.
Adım 2: Gördüğümüz gibi, verilen üç madde de doğadan elde ettiğimiz ve başka şeyler yapmak için kullandığımız ham maddelerdir.
Sonuç: D
Soru 9:
I. Yazın gündüzler uzun, geceler kısadır.
II. Bir gün 24 saattir.
III. Güneş doğudan doğar, batıdan batar.
Yukarıdaki ifadelerden hangisi ya da hangileri Dünya’nın yıllık hareketi ile açıklanır?
Bu soruda yine Dünya’nın günlük ve yıllık hareketlerinin sonuçlarını ayırt etmemiz gerekiyor. Unutma, günlük hareket gece-gündüzü, yıllık hareket ise mevsimleri oluşturur.
- A) Yalnız I
- B) Yalnız II
- C) I ve II
- D) I, II ve III
Çözüm:
Adım 1: Her bir ifadenin hangi hareketin sonucu olduğunu bulalım.
I. Yazın gündüzler uzun, geceler kısadır: Gündüz ve gece sürelerinin yıl içinde değişmesi, mevsimlerin oluşması demektir. Mevsimler, Dünya’nın Güneş etrafında dolanması (yıllık hareketi) ve eksen eğikliği sayesinde oluşur. Yani bu ifade yıllık hareketle ilgilidir.
II. Bir gün 24 saattir: Bir günün 24 saat sürmesi, Dünya’nın kendi etrafındaki bir tam turunu bu sürede tamamlamasından kaynaklanır. Bu, Dünya’nın günlük hareketinin bir sonucudur.
III. Güneş doğudan doğar, batıdan batar: Güneş’in bu hareketi, aslında Dünya’nın batıdan doğuya doğru dönmesinin bir yansımasıdır. Bu da yine Dünya’nın günlük hareketinin bir sonucudur.
Adım 2: Soru bizden sadece Dünya’nın yıllık hareketi ile açıklananları istediği için, cevabımız yalnızca I. öncüldür.
Sonuç: A
Soru 10: Yandaki görselle ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?
Görselde bir ağacın yarısı geceyi (Ay ve yıldızlar var), diğer yarısı ise gündüzü (Güneş ve mavi gökyüzü var) gösteriyor. Bu görsel bize ne anlatıyor olabilir?
- A) Dünya’nın yıllık hareketini anlatmaktadır.
- B) Mevsimlerin oluşumu ile ilgilidir.
- C) Gündüz süresinin geceden kısa olduğunu ifade eder.
- D) Dünya’nın günlük hareketi ile ilgilidir.
Çözüm:
Adım 1: Görselin ana teması gece ve gündüz kavramlarıdır. Bu iki olayın nedenini hatırlayalım. Dünya kendi etrafında döndükçe (günlük hareket), bir yüzü Güneş ışığı alır ve gündüz olur, diğer yüzü ise karanlıkta kalır ve gece olur.
Adım 2: Şimdi şıkları bu bilgiyle değerlendirelim.
A ve B şıkları: Yıllık hareket ve mevsimlerin oluşumu, sıcaklıkların değişmesi, gece-gündüz sürelerinin uzayıp kısalması gibi daha karmaşık olaylardır. Görseldeki gibi basit bir gece-gündüz döngüsü değildir. Bu yüzden bu şıklar yanlış.
C şıkkı: Görsel bize sadece gece ve gündüzün varlığını gösteriyor, hangisinin daha uzun veya kısa olduğu hakkında bir bilgi vermiyor. Bu yüzden bu şık da söylenemez.
D şıkkı: Dünya’nın günlük hareketi, gece ve gündüzün oluşmasının temel sebebidir. Görsel de tam olarak bu konuyu anlattığı için bu şık doğrudur.
Sonuç: D
Umarım açıklamalarım senin için faydalı olmuştur. Anlamadığın bir yer olursa çekinmeden tekrar sorabilirsin. Başarılar dilerim