Merhaba sevgili öğrencilerim! Bugün sizlerle birlikte, resimlerdeki bilgileri kullanarak soruları çözeceğiz. Hazırsanız başlayalım!
1. YAZININ VE BİLGİNİN YOLCULUĞU
Soru: Binlerce yıl öncesine ait bilgiler günümüze kadar nasıl ulaşmış olabilir?
Çözüm:
Sevgili gençler, bu sorunun cevabı metinde gizli. Metni dikkatlice okuduğumuzda, insanlar yazı bulunmadan önce bilgilerini aktarmak için bazı yöntemler kullandıklarını görüyoruz.
Adım 1: Metinde “İnsanlar yazı bulunmadan önce edindikleri bilgileri, gördüklerini mağara duvarlarına simge ve resimler yaparak aktarmaya çalıştı (Görsel 4.1).” ifadesi yer alıyor. Bu bize ilk ipucunu veriyor.
Adım 2: Devamında ise “Örneğin bir aile, on koyuna sahipse bunu on taşla ya da on tahta parçasıyla ifade etti.” deniyor. Bu da başka bir yöntem olduğunu gösteriyor.
Adım 3: Bu yöntemlerle “Bilgi birikimi bu şekilde oluşmaya başladı.” denilerek, bu yöntemlerin bilgilerin günümüze ulaşmasına nasıl yardımcı olduğunu anlatıyor.
Yani, yazı icat edilmeden önce insanlar, mağara duvarlarına çizdikleri resimler, simgeler ve bazı nesneleri (taşlar, tahta parçaları gibi) kullanarak bilgileri ve olayları kaydetmişler. Bu sayede, o döneme ait bilgiler günümüze kadar ulaşabilmiş.
Sonuç: Binlerce yıl öncesine ait bilgiler, insanlar yazı icat etmeden önce mağara duvarlarına çizdikleri resimler, simgeler ve saydıkları nesneler aracılığıyla günümüze ulaşmıştır.
Görsel 4.1: Yaklaşık 40 bin yıl önceye ait bir mağara resmi, Altamira, İspanya
Metnin devamında ise yazı hakkında daha fazla bilgi veriliyor.
Soru: Yazı, Mezopotamya uygarlıklarından biri olan Sümerler tarafından icat edildi (Görsel 4.2). MÖ 3200-3300’lü yıllarda bulunan yazıyla birlikte tarih çağları başladı. Tarımsal ürünlerin üretimi, dağıtımı, toplanması, vergilendirilmesi başta olmak üzere ticaretin kayıt altına alınması ihtiyacı doğdu. Bundan dolayı Sümerler tarımsal ürünlerin toplandığı tapınaklarda kayıtları tutabilmek amacıyla yazıyı kullandılar. Kimin hangi ürünü ne kadar ve ne zaman getirdiği ile ilgili bilgiler kil tabletler üzerine çivi yazısıyla yazıldı. Ancak çivi yazısı, yazılması ve okunması zor bir yazı olduğu için toplumun çok küçük bir kesimi tarafından kullanıldı.
Görsel 4.2: Sümer yazısı, Londra Müzesi, İngiltere
Soru: Yukarıdaki metne göre, Sümerlerin yazı kullanma amaçları nelerdir?
Çözüm:
Sevgili öğrenciler, bu soruda Sümerlerin neden yazı kullandıklarını bulacağız. Metni dikkatlice okuyarak bu amacı ortaya çıkarabiliriz.
Adım 1: Metinde “MÖ 3200-3300’lü yıllarda bulunan yazıyla birlikte tarih çağları başladı.” deniyor. Bu, yazının başlangıcını ve önemini anlatıyor.
Adım 2: Sonrasında ise “Tarımsal ürünlerin üretimi, dağıtımı, toplanması, vergilendirilmesi başta olmak üzere ticaretin kayıt altına alınması ihtiyacı doğdu.” ifadesi geçiyor. İşte bu, neden yazıya ihtiyaç duyulduğunun bir göstergesi.
Adım 3: Metin devamında bu ihtiyacın nasıl karşılandığı açıklanıyor: “Bundan dolayı Sümerler tarımsal ürünlerin toplandığı tapınaklarda kayıtları tutabilmek amacıyla yazıyı kullandılar.”
Yani Sümerler, tarımsal ürünlerin ne zaman, kim tarafından ne kadar getirildiğini kaydetmek, bu ürünlerin dağıtımını ve vergilendirilmesini takip etmek ve genel olarak ticaretin kayıtlarını tutmak için yazıyı kullanmışlar.
Sonuç: Sümerlerin yazı kullanma amaçları; tarımsal ürünlerin üretimini, dağıtımını, toplanmasını ve vergilendirilmesini kaydetmek, bu sayede ticaretin kayıt altına alınmasını sağlamaktır.
Umarım bu çözümler anlaşılır olmuştur. Eğer aklınıza takılan bir yer olursa çekinmeden sorun lütfen!