Merhaba sevgili öğrencilerim! Sosyal Bilgiler dersimizin bu bölümünde, görseldeki bilgileri birlikte inceleyip soruları çözeceğiz. Unutmayın, her soru bir hazine gibidir ve doğru anahtarla onu açabiliriz. Hazırsanız, başlayalım!
Mary Mills Patrick (Meri Mils Petrik), Osmanlı ve Cumhuriyet Dönemlerinde Türkiye’de bulunmuş bir eğitimcidir. Bu süre zarfında İstanbul dışında Osmanlı şehirlerine de seyahat etmiştir. Uzun yıllar Erzurum ve İstanbul’daki okullarda öğretmenlik ve yöneticilik yapmıştır. Seyahatlerini, İstanbul’da ve Erzurum’da yaşadıklarını yazdığı kitapta anlatmıştır.
(İstanbul) ne tamamen Avrupalı ne de Asyalıdır fakat her ikisine de aittir. İki denizin ve iki kıtanın kesiştiği bağlantı noktasında İstanbul, denizleri birleştiren bir boğaz vasıtasıyla ikiye ayrılmıştır. Çok güzel su yolları ve çiçeklerle bezenmiş düzlüklerle çepeçevre sarılmıştır.
Türk yapıları o devirde olgunluk çağlarındaydı. Muhteşem camiler, kubbeler, hamamlar ve dolambaçlı çarşılar, incecik dış duvar sıvaları ya da pırıl pırıl parlayan mermerleriyle saraylar ve zarif, ince minareler; işte bütün bunlar manzaranın bir bölümüydü. Saraylar, camiler, hamamlar ve köşkler hiçbir yerde emsali görülmedik bir topluluk teşkil ediyordu.
İstanbul’u kısa bir ziyaretten sonra Trabzon vapuruna bindik. Karadeniz’de üç ya da dört gün geçirdikten sonra Trabzon’a vardık. O geceki akşam yemeğinde bir Rum lokantasında bir güveç yedik. (…) Güveç, sofranın ortasında tek bir sahanla ikram edildi. Herkese birer büyük kaşık verildi. (…) Trabzon’dan Erzurum’a yaptığımız yolculuk bir haftamızı aldı. İç kesimlerin ekmeği, incecik tabakalara sarılarak sertleşinceye kadar pişiriliyordu. (…)
Erzurum altmış bin nüfuslu, yoğun ve kalabalık bir şehirdi. Bir hisarla çevriliydi. Evler, ekseriyetle sağlam, dikey kalaslarla desteklenmiş düz çatıları olan evlerdi.
XIX. yüzyılın sonlarında Erzurum [Arthur Willmone’un (Artur Vilmon) yaptığı bir gravür, özel koleksiyon, Londra, İngiltere]
(Erzurum’un) çarşılarında (…) boydan boya el işlerinden mamul gümüşlere ayrılmış bir sokak vardı. Orada halis gümüşten kemerler bulunabilirdiniz. Gümüş kap kaçak ve gümüş ziynet eşyası da epeyce vardı. Bir başka sokakta tamamıyla pirinçten yapılmış eşyalar satılırdı. Vazolalar, tepsiler, fincanlar, harika bilezikler…
ABD’li Eğitimci Mary Mills Patrick, Son Sultanların İstanbul’unda, s. 34, 35, 38, 39.
(Kısaltılmıştır.)
? Mary Mills Patrick’in yazdıklarından İstanbul ve Erzurum ile ilgili hangi bilgilere ulaşılabilir?
102
Şimdi bu bilgileri kullanarak sorularımızı cevaplayalım!
—
Soru 1: Mary Mills Patrick kimdir?
Bu sorunun cevabı metnin ilk paragrafında açıkça belirtiliyor. Mary Mills Patrick, Osmanlı ve Cumhuriyet dönemlerinde Türkiye’de bulunmuş, eğitimci kimliğiyle tanınan bir kişidir.
Çözüm:
Mary Mills Patrick, Osmanlı ve Cumhuriyet dönemlerinde Türkiye’de bulunmuş bir eğitimcidir.
—
Soru 2: Mary Mills Patrick’in Türkiye’de görev yaptığı şehirler hangileridir?
Metnin ilk paragrafına dikkatlice baktığımızda, Mary Mills Patrick’in sadece İstanbul’da değil, onun dışında da Osmanlı şehirlerine seyahat ettiğini ve İstanbul’da da görev yaptığını görüyoruz. Ayrıca metnin ilerleyen kısımlarında Erzurum’dan da bahsediliyor.
Çözüm:
Mary Mills Patrick’in görev yaptığı şehirler İstanbul ve Erzurum’dur.
—
Soru 3: Metinde İstanbul’un hangi özelliği vurgulanmıştır?
Metinde İstanbul’un coğrafi konumu ve yapısı hakkında bilgiler veriliyor. Özellikle “iki denizin ve iki kıtanın kesiştiği bağlantı noktası” ve “denizleri birleştiren bir boğaz vasıtasıyla ikiye ayrılmış” olması gibi ifadeler bu özelliğe işaret ediyor.
Çözüm:
Metinde İstanbul’un, iki denizi ve iki kıtayı birbirine bağlayan stratejik konumu ve boğaz ile ikiye ayrılmış olması özelliği vurgulanmıştır.
—
Soru 4: Mary Mills Patrick’in Trabzon’dan Erzurum’a yolculuğu ne kadar sürmüştür?
Trabzon’dan Erzurum’a yapılan yolculukla ilgili bilgi metnin dördüncü paragrafında yer alıyor. Orada açıkça “Trabzon’dan Erzurum’a yaptığımız yolculuk bir haftamızı aldı” deniyor.
Çözüm:
Mary Mills Patrick’in Trabzon’dan Erzurum’a yolculuğu bir hafta sürmüştür.
—
Soru 5: Erzurum’un çarşılarında hangi ürünlerin satıldığı belirtilmiştir?
Görseldeki son metin parçasında Erzurum çarşıları hakkında bilgiler veriliyor. Burada “el işlerinden mamul gümüşlere ayrılmış bir sokak”, “halis gümüşten kemerler”, “gümüş kap kaçak”, “gümüş ziynet eşyası” ve “pirinçten yapılmış eşyalar” gibi ürünlerden bahsediliyor.
Çözüm:
Erzurum’un çarşılarında:
- El işlerinden mamul gümüşler
- Halis gümüşten kemerler
- Gümüş kap kaçak
- Gümüş ziynet eşyaları
- Pirinçten yapılmış eşyalar (Vazolalar, tepsiler, fincanlar, bilezikler)
satıldığı belirtilmiştir.
—
Umarım bu çözümler ve açıklamalar sizler için anlaşılır olmuştur. Unutmayın, anlamadığınız yerleri sormaktan çekinmeyin! Başarılar dilerim!