Merhaba sevgili öğrencilerim! Sosyal bilgiler dersimizdeki 2. Ünite değerlendirme sorularını birlikte çözeceğiz. Hazırsanız başlayalım!
A. Aşağıdaki soruların cevaplarını defterinize yazınız.
1. Osmanlı Devleti’nin siyasi bir güç olmasını etkileyen faktörlerden iskân politikasını açıklayınız.
Çözüm:
İskân politikası, Osmanlı Devleti’nin fethedilen topraklara kendi vatandaşlarını yerleştirme politikasıdır. Bu politika sayesinde fethedilen bölgelerde kalıcı egemenlik sağlanmış, bölgenin Türkleşmesi ve İslamlaşması hızlanmış, böylece devletin siyasi gücü artmıştır.
2. Osmanlı Devleti’nde uygulanan gaza anlayışının fetihler üzerinde nasıl bir etkisi olmuştur? Açıklayınız.
Çözüm:
Gaza anlayışı, İslamiyet’i yayma ve gayrimüslimlere karşı cihat etme düşüncesidir. Bu anlayış, Osmanlı askerlerini fetihlere motive etmiş, onlara manevi bir güç katmıştır. Bu sayede fetihler daha hızlı ve coşkulu bir şekilde gerçekleşmiş, devletin sınırları genişlemiştir.
3. Coğrafi keşifler (sömürgecilik faaliyetleri), Osmanlı Devleti’ni nasıl etkilemiştir? Açıklayınız.
Çözüm:
Coğrafi keşifler sonucunda Avrupalılar yeni ticaret yolları bulmuşlardır. Bu durum, Osmanlı Devleti’nin İpek Yolu ve Baharat Yolu gibi önemli ticaret yollarından elde ettiği geliri azaltmıştır. Ayrıca, Avrupalı devletlerin sömürgecilik faaliyetleri Osmanlı Devleti’nin ekonomik ve siyasi gücünü zayıflatmıştır.
4. Osmanlı Devleti’nde II. Abdülhamid Dönemi’nde eğitim alanında hangi ıslahatlar yapılmıştır?
Çözüm:
II. Abdülhamid döneminde eğitim alanında önemli ıslahatlar yapılmıştır. Bu dönemde açılan yeni okullar, özellikle mesleki ve teknik eğitime önem verilmesi, eğitim sisteminin modernleştirilmesi çabaları dikkat çekicidir. Örneğin, Sanayi-i Nefise Mektebi gibi sanat okulları bu dönemde açılmıştır.
5. Lale Devri’nde hangi ıslahatlar yapılmıştır?
Çözüm:
Lale Devri, Osmanlı Devleti’nde Batı etkisinin görüldüğü, kültürel ve sosyal alanlarda yeniliklerin yapıldığı bir dönemdir. Bu dönemde matbaanın kurulması, ilk elçiliklerin açılması, tile ve çini atölyelerinin kurulması, park ve bahçelerin yapılması gibi ıslahatlar gerçekleştirilmiştir.
B. Aşağıdaki ifadeleri verilen kavramlardan uygun olanlarla tamamlayınız (Gerekli yerlerde kavramlara uygun ekler getirebilirsiniz.).
Kavramlar:
- Rönesans
- Ankara Savaşı
- I. Murad
- Reform hareketleri
- seyahatnameler
- Memleket Sandığı
- Orhan Bey Dönemi
- Niğbolu Savaşı
1. Osmanlı Devleti’nde ilk kez Rumeli’ye geçilmiştir.
Çözüm: Bu ifade, Osmanlı Devleti’nin Rumeli’ye ilk kez ne zaman ve hangi olayla geçtiğiyle ilgilidir. Bu durum, Orhan Bey Dönemi‘nde Çimpe Kalesi’nin alınmasıyla gerçekleşmiştir. Bu nedenle, boşluğa “Orhan Bey Dönemi” gelmelidir.
2. Memleket Sandığı kurulması ile Türk bankacılık sisteminin temeli atılmıştır.
Çözüm: Memleket Sandıkları, Osmanlı Devleti’nde çiftçilere kredi sağlamak amacıyla kurulan ilk resmi kurumdur ve modern bankacılığın temellerini oluşturmuştur. Bu nedenle, boşluğa “Memleket Sandığı” gelmelidir.
3. Osmanlı Devleti’nde ……………… sonra Fetret Devri başlamıştır.
Çözüm: Fetret Devri, Osmanlı Devleti’nde Timur’un Yıldırım Bayezid’i esir almasından sonra yaşanan taht kavgaları dönemidir. Bu dönem, Ankara Savaşı’ndan sonra başlamıştır. Bu nedenle, boşluğa “Ankara Savaşı” gelmelidir.
4. ……………… Osmanlı Devleti’ndeki kültür ve sanat hakkında bilgi edinilebilecek önemli kaynaklardandır.
Çözüm: Seyahatnameler, gezginlerin gittikleri yerler hakkında yazdıkları eserlerdir. Bu eserler, dönemin kültürü, sanatı, sosyal yaşamı ve siyasi durumu hakkında önemli bilgiler içerir. Bu nedenle, boşluğa “seyahatnameler” gelmelidir.
5. Avrupa’daki ……………… sonucu kilisenin bilim üzerindeki etkisi kırılmıştır.
Çözüm: Rönesans, Avrupa’da bilim, sanat ve edebiyatta meydana gelen büyük bir uyanıştır. Bu dönemde kilisenin dogmatik anlayışı sorgulanmış ve bilimsel gelişmeler desteklenmiştir. Bu nedenle, boşluğa “Rönesans” gelmelidir.
C. Aşağıdaki ifadeler doğru ise ifadelerin başındaki kutucuklara “D”, yanlış ise “Y” yazınız.
- 1. Orhan Bey Dönemi’nde Osmanlı Devleti’nin başkenti Bursa olmuştur.
- 2. İstanbul’un fethiyle Baharat Yolu, Osmanlı’nın hâkimiyetine girmiştir.
- 3. II. Abdülhamid Dönemi’nde İstanbul ile Avrupa arasında düzenli tren seferleri başlamıştır.
- 4. Coğrafi keşiflerin (sömürgecilik faaliyetleri) sonucunda Akdeniz limanlarının önemi artmıştır.
- 5. Sanayi-i Nefise Mektebi, II. Abdülhamid Dönemi’nde açılmıştır.
- 6. Rönesans hareketlerinin sonucunda coğrafi keşifler (sömürgecilik faaliyetleri) başlamıştır.
Çözüm:
- D (Orhan Bey döneminde Bursa fethedilmiş ve başkent yapılmıştır.)
- Y (İstanbul’un fethiyle İpek Yolu Osmanlı’nın kontrolüne girmiştir. Baharat Yolu’nun önemi coğrafi keşiflerle azalmıştır.)
- D (II. Abdülhamid döneminde Hicaz Demiryolu gibi önemli demiryolu projeleri yapılmış, İstanbul ile Avrupa arasında tren seferleri başlamıştır.)
- Y (Coğrafi keşifler sonucunda yeni okyanus yolları bulunmuş, bu durum Akdeniz limanlarının önemini azaltmış, Atlas Okyanusu kıyısındaki limanların önemini artırmıştır.)
- D (Sanayi-i Nefise Mektebi, II. Abdülhamid döneminde kurulmuştur.)
- Y (Coğrafi keşifler Rönesans’tan önce başlamış ve Rönesans’ın etkisiyle hızlanmıştır, ancak Rönesans’ın doğrudan sonucu değildir.)
Umarım bu çözümlerimiz anlaşılır olmuştur. Başarılar dilerim!