Merhaba sevgili öğrencilerim,
Bugün sizlerle birlikte “Etkinlik Zamanı” bölümündeki soruları çözeceğiz. Bu etkinlik, coğrafi keşifler ve sömürgecilik konularını daha iyi anlamamıza yardımcı olacak. Hazırsanız, ilk soruyla başlayalım!
Etkinlik Zamanı
Coğrafi keşiflere (sömürgecilik faaliyetleri) katılan kâşiflerle ilgili aşağıdaki tabloyu doldurunuz.
Bu tabloda, önemli kâşiflerin kimler olduğunu, nerelere gittiklerini, hangi okyanusları aştıklarını ve yaptıkları keşiflerin önemini öğreneceğiz. Bu tabloyu doldururken, metinde verilen bilgileri dikkatlice okuyup ilgili yerlere yazacağız.
Tablonun tamamlanmış hali aşağıdadır:
| Kâşifin Adı | Seyahat Ettiği Okyanuslar | Gittiği Yerler | Yaptığı Keşiflerin Önemi |
|---|---|---|---|
| Bartolomeu Dias | Atlantik Okyanusu | Afrika’nın güney ucu (Ümit Burnu) | Afrika kıtasının güneyinden dolaşarak Hint Okyanusu’na ulaşılabilen yeni bir deniz yolu keşfedildi. |
| Vasco de Gama | Hint Okyanusu | Hindistan (Kalikut) | Avrupa’dan Hindistan’a deniz yoluyla ulaşılmasını sağlayarak sömürgeciliğin önünü açtı. |
| Macellan | Atlas Okyanusu, Pasifik Okyanusu, Hint Okyanusu, Atlantik Okyanusu | Dünya turu (İlk dünya çevresini dolaşan sefer) | Dünya’nın yuvarlak olduğunun kanıtlanması ve yeni deniz rotalarının keşfedilmesi. |
| Christopher Columbus | Atlantik Okyanusu | Amerika kıtası (Yeni Dünya) | Amerika kıtasının keşfedilmesi ve Avrupa ile Amerika arasında yeni bir dönemin başlaması. |
| Amerigo Vespucci | Atlantik Okyanusu | Amerika kıtası | Amerika kıtasının, Asya’dan farklı bir kıta olduğunun anlaşılması ve bu kıtaya onun adının verilmesi. |
Şimdi de metnin devamındaki bilgileri inceleyelim:
Sömürgecilik
Güçlü devletlerin başka milletlere ait topraklarındaki yer altı ve yer üstü kaynaklarını kendi çıkarları doğrultusunda kullanmalarına sömürgecilik adı verilir. Sömürgecilik, coğrafi keşiflerin (sömürgecilik faaliyetleri) sonucunda ortaya çıktı. Başlangıçta Portekiz ve İspanya ardından İngiltere, Hollanda, Fransa; XIX. yüzyılda da Almanya ve İtalya sömürge imparatorlukları kurdu. Sanayi İnkılabı’ndan sonra ham madde ve pazar ihtiyacının artmasıyla birlikte sömürgecilik faaliyetleri daha da yaygınlaşmıştır.
Coğrafi keşifler (sömürgecilik faaliyetleri) sırasında insan hakları ihlalleri yapıldı. Yeni dünyadaki yerlilere Avrupa’da yaygın olan hastalıkların bulaşması ve bazen bu-laştırılması sonucu özellikle Amerika kita-sının nüfusu büyük ölçüde azaldı. İş gücü ihtiyacını karşılamak için Afrika’dan köle ticareti başladı. XVI. ve XIX. yüzyıllar ara-sında milyonlarca Afrikalı köleleştirilerek başta Güney Amerika ve Kuzey Amerika olmak üzere Avrupalıların yaşadıkları ül-kelerde zorla çalıştırıldılar (Görsel 2.29). Birçok köle; hastalıklar, kötü şartlar, çatış-malar sonucu hayatını kaybetti. Amerika kıtasında Aztek ve İnka gibi uygarlıklar yok edildi. Keşfedilen yerlerde yaşayan yerli halk, misyo-nerler aracılığıyla ikna edilerek ya da üzerlerinde baskı kurularak zorla Hristiyanlaştırıldı.
Görsel 2.29: Pamuk tarlasında çalıştırılan köleler, 1875, Brezilya, [Ahşap oyma görsel, Everett (Evirıt) koleksiyonu]
Bu görsel, sömürgeciliğin acı yüzünü gösteren önemli bir örnektir. Görseldeki insanlar, zorla çalıştırılan kölelerdir ve çalışma şartları oldukça ağırdır. Bu durum, sömürgeciliğin insan hakları açısından ne kadar büyük bir ihlal olduğunu açıkça ortaya koymaktadır.
Umarım bu etkinlik, coğrafi keşifler ve sömürgecilik konularını daha iyi anlamanıza yardımcı olmuştur. Bir sonraki dersimizde görüşmek üzere!