Merhaba sevgili öğrencilerim! Sosyal Bilgiler dersimizin bu bölümünde, göç konusuyla ilgili çok güzel bir metin ve sorularımız var. Gelin birlikte bu metni okuyalım ve soruların cevaplarını adım adım bulalım.
1. Soru: Sebahat Kılıç’ın göç etme nedenleri nelerdir?
Bu sorunun cevabını bulmak için metni dikkatlice okumamız gerekiyor. Sebahat Hanım’ın kendi hayat hikayesini anlattığı bölümü bulalım.
Metinde şu ifadeler geçiyor:
- “Eşim Sait Kılıç’la 1965 yılında evlendik. Eşim çömlek yapımı ile uğraşıyordu. Evlendikten sonraki yıl eşime Almanya’da çalışma izni çıktı.”
- “Almanya’nın Berlin kentine çalışmaya gitti. Ben, eşimin anne ve babasıyla üç yıl Türkiye’de kaldım. Üç yılın ardından ben de Berlin’e gittim. Eşim fabrikada işçiydi, ben de zaman zaman temizlik işleri yaptım.”
- “Özbağ’da ve Kırşehir’de iş imkânları kısıtlıydı. Bu nedenle 1970’lerde Özbağ’dan birçok akraba ve yakınımız Almanya’ya çalışmak için geldi. Berlin’de şimdi üç yüzden fazla Özbağlı yaşıyor.“
- “Eşim emekli olduktan sonra yılın üç ayını Türkiye’de geçirmeye başladık. Özbağ’da güzel bir bahçemiz var. Yazları bu bahçede zaman geçiriyoruz. Hiçbir yer insanın kendi memleketinin yerini tutmuyor. Bu yüzden birkaç yıl sonra kalıcı olarak Türkiye’ye yerleşmeyi planlıyoruz.”
Bu cümlelerden Sebahat Kılıç’ın göç etme nedenlerini çıkarabiliriz:
- İş İmkanları: Eşinin Almanya’da çalışma izni alması ve orada iş bulması ilk göç nedenlerinden biri. Ayrıca, yaşadıkları yer olan Özbağ’da iş imkanlarının kısıtlı olması da akrabalarının ve yakınlarının Almanya’ya göç etmesine sebep olmuş.
- Aile Birleşimi: Eşinin Almanya’ya gitmesi üzerine Sebahat Hanım da eşinin yanına, Berlin’e gitmiş. Bu da aile bütünlüğünü sağlamak adına yapılan bir göç.
- Daha İyi Yaşam Koşulları Arayışı: Metinde doğrudan “daha iyi yaşam koşulları” denmese de, iş imkanlarının kısıtlı olması ve akrabaların göç etmesi, genel olarak daha iyi ekonomik koşullar veya fırsatlar arayışının bir göstergesi olabilir.
- Memleket Özlemi ve Geri Dönüş Planı: Son bölümde Sebahat Hanım, memleketinde bahçesinde vakit geçirmeyi sevdiğini ve birkaç yıl sonra kalıcı olarak Türkiye’ye dönmeyi planladıklarını söylüyor. Bu da göçün sadece bir yere gitmek olmadığını, aynı zamanda bir aidiyet hissi ve geri dönüş planlarını da içerdiğini gösteriyor.
Yani Sebahat Kılıç’ın göç etme nedenleri, öncelikle eşinin iş bulması ve çalışması, sonrasında aile birliğini sağlamak ve yaşadığı yerde iş imkanlarının kısıtlı olmasıdır. Ancak metin, onların Türkiye’ye dönme isteğini de vurguluyor.
2. Soru: Münevver Üsküp ve çocuklarının göç etme nedenleri nelerdir?
Bu sorunun cevabını bulmak için de Münevver Hanım’ın hayat hikayesini anlatan bölümü okuyalım.
Metinde şu bilgiler yer alıyor:
- “Dedemin babası Ali Üsküp, 1911 yılında Makedonya’nın Üsküp şehrinden göç etmiş.”
- “O sıralar Balkan Savaşı sırasında birçok insan Üsküp’ten İstanbul’a binbir zorlukla göç etmek zorunda kalmış.”
- “Ali dedem ve ailesi ise Bursa’ya yerleşmişler. 1923’te Türkiye ile Yunanistan arasında mübadele (nüfus değişimi) anlaşması yapılmış. Bu mübadelede birçok Türk, Yunanistan’dan ülkemize, Anadolu’daki Rumlar da Yunanistan’a göç etmek zorunda kalmış.”
- Münevver Hanım’ın kendi hayatından bahsederken: “Ben Bursa’da doğdum. Eşimle burada tanışıp evlendik. İki çocuğumuz var. Kızım Zeliha İstanbul’da üniversitede okuyor. Oğlum Mustafa, üniversiteyi Türkiye’de okuduktan sonra Kanada’ya gitti. Doktorasını orada tamamladı ve üniversitede öğretim üyesi oldu. İki yıl önce eşimde Kanadalı bir kadınla evlendi. Mustafa ile eşi Jean, bu yıl Ankara’ya yerleştiler ve bir üniversitede akademisyen olarak görev yapıyorlar.”
Bu metinden Münevver Üsküp ve ailesinin göç nedenlerini şöyle sıralayabiliriz:
Mübadale (Nüfus Değişimi):
- Münevver Hanım’ın dedesinin babası Ali Üsküp’ün göç etmesi, dönemin siyasi olayları ve savaşlar nedeniyle zorunlu bir göçmüş. Balkan Savaşı sırasında insanlar Üsküp’ten İstanbul’a göç etmek zorunda kalmış.
- Daha sonra, 1923 yılında Türkiye ile Yunanistan arasında yapılan mübadele anlaşması sonucunda birçok Türk, Yunanistan’dan Türkiye’ye göç etmek zorunda kalmış. Bu, zorunlu bir göç türüdür ve kişilerin kendi istekleriyle değil, devletlerarası anlaşmalarla gerçekleşmiştir.
Çocukların Göçü (Eğitim ve Kariyer Amaçlı):
- Münevver Hanım’ın çocuklarının göç etme nedenleri ise farklı. Oğlu Mustafa’nın Kanada’ya gitmesi, orada doktorasını tamamlaması ve bir üniversitede öğretim üyesi olması, eğitim ve kariyer olanaklarını değerlendirmek için yapılmış bir göç olduğunu gösteriyor.
- Mustafa’nın eşi Jean ile birlikte Ankara’ya yerleşip akademisyen olarak çalışmaları da kariyer odaklı bir göçün devamı olarak görülebilir.
Yani özetle, Münevver Üsküp’ün ailesinin geçmişteki göçleri daha çok siyasi olaylar, savaşlar ve zorunlu nüfus değişimi gibi nedenlere dayanırken, kendi çocuklarının göçleri ise daha çok eğitim ve daha iyi kariyer fırsatları bulma isteğinden kaynaklanmıştır.