Merhaba sevgili öğrencilerim! Bugün birlikte görseldeki soruları çözeceğiz. Sosyal bilgiler dersinde grafik okumak ve harita yorumlamak çok önemlidir. Gelin bu sorulara yakından bakalım ve adım adım nasıl çözeceğimizi öğrenelim.
10. Aşağıdaki grafikte Türkiye İstatistik Kurumunun Türkiye’nin 2025-2080 yılları arasındaki nüfus projeksiyonu verilmiştir.
Grafik: Türkiye’nin 2025-2080 Yılları Arasındaki Nüfus Projeksiyonu
Bu grafik, Türkiye’nin nüfusunun 2025 yılından 2080 yılına kadar nasıl değişeceğini gösteriyor. Yatay eksende yıllar, dikey eksende ise nüfus (bin kişi olarak) yer alıyor. Kırmızı çizgi nüfusun zamanla değişimini gösteriyor.
Şimdi önermelere göz atalım:
I. 2070 yılına kadar sürekli artacaktır.
Grafiğe baktığımızda, 2025 yılından 2070 yılına kadar nüfus çizgisinin sürekli olarak yukarı doğru gittiğini görüyoruz. Bu da nüfusun bu dönemde arttığını gösteriyor. Yani bu önerme doğru.
II. 2040 yılında yüz milyona ulaşacaktır.
Grafikte 2040 yılına denk gelen noktaya baktığımızda, nüfusun yaklaşık 95.000 (bin kişi) yani 95 milyon civarında olduğunu görüyoruz. Yüz milyon değil. Bu yüzden bu önerme yanlış.
III. 2080 yılında en düşük düzeye ulaşacaktır.
Grafikte 2080 yılına baktığımızda, nüfusun 2075 yılına göre biraz azaldığını ama hala 2025 yılından çok daha yüksek olduğunu görüyoruz. Grafiğin en düşük noktası başlangıç yılı olan 2025’tir. Bu yüzden bu önerme de yanlış.
Bu durumda, sadece I. önermeye ulaşabiliriz.
Yargılarından hangilerine ulaşılabilir?
- A) Yalnız II
- B) I ve II
- C) II ve III
- D) I, II ve III
Doğru cevap, sadece I. önermeye ulaştığımız için A) Yalnız II olmalıdır.
11. Türkiye’de geçmişten günümüze göçlerin bazı özellikleri bulunmaktadır. Yanda verilen haritadaki oklar Türkiye’deki göçlerin özelliklerini göstermektedir.
Haritadan da yararlanarak Türkiye’deki göçlerle ilgili
Bu soruda bize Türkiye’deki göçlerin yönlerini gösteren bir harita verilmiş. Haritadaki okların yönlerine bakarak göçlerin hangi bölgelerden nereye doğru olduğunu anlamamız gerekiyor.
I. Kırdan kente doğrudur.
Haritadaki oklar genel olarak kırsal alanlardan (köylerden, kasabalardan) daha büyük yerleşim yerlerine, yani şehirlere doğru gittiğini gösteriyor. Bu, Türkiye’de yaygın bir göç türüdür. Bu önerme doğru.
II. Güneyden kuzeye doğrudur.
Haritadaki bazı oklar güney bölgelerinden (örneğin Akdeniz ve Güneydoğu Anadolu’dan) daha kuzeydeki illere doğru gittiğini gösteriyor. Bu da görülen bir göç yönü. Bu önerme doğru.
III. Doğudan batıya doğrudur.
Haritadaki okların önemli bir kısmının doğu bölgelerinden (örneğin Doğu Anadolu ve Karadeniz’in doğusundan) batı bölgelerine doğru (özellikle Marmara ve Ege’ye) yöneldiğini görüyoruz. Bu da oldukça yaygın bir göç hareketidir. Bu önerme doğru.
Bu durumda, haritadaki oklar bu üç göç özelliğini de destekliyor.
Çıkarımlarından hangileri yapılabilir?
- A) Yalnız III
- B) I ve III
- C) II ve III
- D) I, II ve III
Üç önerme de doğru olduğuna göre, doğru cevap D) I, II ve III olmalıdır.