Merhaba sevgili öğrencilerim! Sosyal Bilgiler dersimizin bu bölümünde, birlikte görsellerdeki soruları inceleyip çözeceğiz. Hazırsanız başlayalım!
8. Kübra, cumartesi sabah erkenden uyandı. Elini yüzünü yıkadıktan sonra mutfağa gitti. Mutfakta babası ve annesi kahvaltı hazırlıyordu. Onlara neşeyle,
— Günaydın anneciğim. Günaydın babacığım, dedi.
Kübra’nın anne ve babası gülümseyerek ona “Günaydın!” dediler. Kübra’nın annesi ona site için- deki bakkaldan alışveriş yapması gerektiğini söyledi ve alışveriş listesini verdi. Kübra alışveriş listesini alarak bakkala gitmek üzere evden çıktı. Yolda giderken balkonda Ayşe teyzesini gördü. Ayşe teyzesine başıyla selam verdi. Ayşe teyzesi de Kübra’ya el salladı. Kübra bakkala geldi, görevliye alışveriş listesini ve alışveriş filesini uzattı. Görevli alışveriş listesine göre gerekli mal- zemeleri fileye koydu ve fileyi Kübra’ya verdi. Kübra, görevliye teşekkür etti ve eve döndü. Eve geldiğinde kahvaltı hazırdı. Ailece güzel bir kahvaltı yaptılar.
Bu metinde
I. sözlü,
II. yazılı,
III. sözsüz
iletişim yollarından hangileri kullanılmıştır?
A) Yalnız I
B) I ve II
C) II ve III
D) I, II ve III
Çözüm:
Bu soruda, metinde hangi iletişim yollarının kullanıldığını bulmamız isteniyor. İletişim yolları dediğimizde aklımıza sözlü, yazılı ve sözsüz iletişim gelmeli.
Adım 1: Metni dikkatlice okuyalım ve iletişim anlarını belirleyelim.
- Kübra annesi ve babasıyla konuşuyor: “Günaydın anneciğim. Günaydın babacığım.” Bu bir sözlü iletişimdir.
- Kübra’nın annesi ona bir alışveriş listesi veriyor. Bu liste yazılı olduğu için yazılı iletişimdir.
- Kübra, Ayşe teyzesini gördüğünde ona başıyla selam veriyor ve Ayşe teyzesi de ona el sallıyor. Bunlar sözsüz iletişim örnekleridir.
- Kübra bakkaldaki görevliye listeyi uzatıyor ve görevli de ona malzemeleri veriyor. Bu durumda da yine sözlü veya sözsüz iletişim gerçekleşmiş olabilir, ancak metinde özellikle belirtilmese de listeyi uzatması ve görevlinin onu alması da bir tür iletişimdir.
Adım 2: Belirlediğimiz iletişim yollarını şıklardaki seçeneklerle karşılaştıralım.
Metinde hem sözlü (konuşmalar), hem yazılı (alışveriş listesi) hem de sözsüz (selamlaşma) iletişim kullanılmıştır. Bu nedenle üç iletişim yolu da metinde yer almaktadır.
Bu durumda doğru seçenek D) I, II ve III olmalıdır.
9. Tablo: Cinsiyet, Yaş Grupları ve Eğitim Düzeylerine Göre Genel Ağ Kullanım Oranları (%)
“Genel ağ kullanıyor musunuz?” sorusuna verilen cevaplar göz önünde bulundurularak oluşturulmuş bu tabloya göre
I. Eğitim düzeyi arttıkça genel ağ kullanımı artmaktadır.
II. Erkekler kadınlara göre daha fazla genel ağ kullanmaktadır.
III. Yaş ilerledikçe genel ağ kullanım oranları artmaktadır.
çıkarımlarından hangileri yapılabilir?
A) I ve II
B) I ve III
C) II ve III
D) I, II ve III
Çözüm:
Bu soruda, bize verilen tabloyu inceleyerek bazı çıkarımlar yapmamız isteniyor. Hadi tabloya birlikte bakalım!
Adım 1: İlk çıkarımı inceleyelim: “Eğitim düzeyi arttıkça genel ağ kullanımı artmaktadır.”
Tablonun “Eğitim Düzeyi” kısmına bakalım:
- Düşük eğitim düzeyinde genel ağ kullanımı %44,4.
- Orta eğitim düzeyinde genel ağ kullanımı %89,7.
- Yüksek eğitim düzeyinde genel ağ kullanımı %94,6.
Görüyoruz ki, eğitim düzeyi arttıkça genel ağ kullanım oranları da artıyor. Bu çıkarım doğru.
Adım 2: İkinci çıkarımı inceleyelim: “Erkekler kadınlara göre daha fazla genel ağ kullanmaktadır.”
Tablonun “Cinsiyet” kısmına bakalım:
- Kadınların genel ağ kullanımı %77,2.
- Erkeklerin genel ağ kullanımı %83,0.
Erkeklerin genel ağ kullanım oranı (%83,0), kadınların genel ağ kullanım oranından (%77,2) daha yüksek. Bu çıkarım da doğru.
Adım 3: Üçüncü çıkarımı inceleyelim: “Yaş ilerledikçe genel ağ kullanım oranları artmaktadır.”
Tablonun “Yaş Grupları” kısmına bakalım:
- 15-24 Yaş Arası: %89,7
- 25-34 Yaş Arası: %92,5
- 35-44 Yaş Arası: %88,5
- 45-54 Yaş Arası: %75,5
- 55-64 Yaş Arası: %45,9
- 65 Yaş ve Üstü: %17,1
Bu yaş gruplarına baktığımızda, yaş ilerledikçe genel ağ kullanım oranlarının azaldığını görüyoruz. Örneğin, 15-24 yaş grubunda kullanım %89,7 iken, 65 yaş ve üstü grupta bu oran %17,1’e düşüyor. Bu nedenle “yaş ilerledikçe genel ağ kullanım oranları artmaktadır” çıkarımı yanlış.
Adım 4: Doğru olan çıkarımları birleştirelim.
İlk iki çıkarımımız (I ve II) doğruydu. Üçüncü çıkarımımız (III) ise yanlıştı. Bu durumda doğru seçenek, I ve II’yi içeren seçenek olmalı.
Doğru seçenek A) I ve II‘dir.