Merhaba sevgili öğrenciler! Sosyal Bilgiler dersimizin bu bölümünde görsellerden yola çıkarak bazı önemli konuları birlikte öğreneceğiz. Hazırsanız, ilk soruyla başlayalım!
**Soru 1:**
Bireyler, fiziksel özellikleri bakımından farklılık gösterir. Bireylerin farklılıklarıyla olduğu gibi kabul edilmesi ve bu farklılıkların doğal karşılanması, olumlu iletişimin ön şartıdır. Fiziksel özelliklerin, göz- lük ya da tekerlekli sandalyeye kullanma vb. özel durumların alay veya küçümseme konusu yapılması olumlu iletişimin kurulmasına engeldir. Bunun yanında bireyler; farklı düşünce, beğeni, ilgi ve kişilik yapılarına sahiptir. Bu farklılıklarından dolayı bireylere ön yargılı yaklaşılmamalıdır. İletişimde “Senin davranışlarını çok takdir ediyorum.”, “Yaptıklarını çok başarılı buluyorum.”, “Seninle vakit geçirmek bana iyi geliyor.” gibi ifadeler kullanmak iletişimi olumlu etkiler (Görsel 1.6).
Görsel 1.6: Bireysel farklılıkların doğal kabul edilmesi iletişimi olumlu etkiler.
Bu metin ve görsel, bize bireyler arasındaki farklılıkların iletişimdeki önemini anlatıyor. Gördüğünüz gibi, basketbol oynayan iki arkadaş var. Biri tekerlekli sandalyede, diğeri ayakta. Ama birbirlerine karşı anlayışlı ve destekleyiciler.
Çözüm:
Bu soruda bizden herhangi bir işlem yapmamız veya şık seçmemiz istenmiyor. Verilen metin ve görsel, bize iletişimin temel prensiplerinden birini öğretiyor. Bu prensip şudur:
- Bireysel Farklılıkları Kabul Etmek: Her insan farklı özelliklere, düşüncelere, ilgi alanlarına sahip olabilir. Fiziksel özelliklerimiz de buna dahil. Önemli olan bu farklılıkları yargılamadan, alay etmeden, küçümsemeden kabul etmek.
- Ön Yargılı Olmamak: Bir insanı tanımadan veya onun hakkında bilgi sahibi olmadan hakkında olumsuz düşünceler beslememeliyiz. Herkesin farklı yetenekleri ve olumlu yönleri olabilir.
- Olumlu İletişim Kurmak: İletişimde kullandığımız kelimeler ve tavırlar çok önemlidir. Birbirimize karşı nazik, anlayışlı ve destekleyici olduğumuzda iletişimimiz daha güçlü ve olumlu olur. Görseldeki gibi iltifatlar, takdir ifadeleri ve olumlu geri bildirimler iletişimi güzelleştirir.
Özetle, bu metin bize insanları oldukları gibi kabul etmenin, ön yargılı olmamanın ve olumlu dil kullanmanın sağlıklı bir iletişim için ne kadar önemli olduğunu anlatıyor.
—
**Soru 2:**
?
İletişimde insanlara sevgi ve saygı göstermenin, güler yüzlü olmanın, onlarla selamlaş- nın ve yardımlaşmanın önemi nedir?
İletişimde akran baskısı gibi zaman za- man hoşlanılmayan tutum ve davranışlarla karşılaşılabilir. Bu durumlarda etkili reddetme becerisi kullanılmalıdır (Görsel 1.7). Akran baskısı; akranlar tarafından uygulanan baskı, olumsuz tutum, davranış ve gereksiz ısrardır. Akran baskısı karşısında kişiler, düşünceleri- ni açık ve net bir şekilde ifade edebilmelidir. Bunun için beden dilinin ve ses tonunun doğ- ru kullanılması önemlidir. Sessiz kalma, geri çekilme, yılgınlığa düşme gibi davranışlar ak- ran baskısına çözüm değildir
Görsel 1.7: Gerekli durumlarda etkili reddetme becerisi kullanılmalıdır.
?
Etkili reddetme becerisi hangi durumlarda kullanılabilir? Günlük hayattan iki örnek veriniz.
24
Çözüm:
Sevgili arkadaşlar, bu soruda iki farklı bölüm var. İlk bölümde iletişime sevgi, saygı, güler yüz, selamlaşma ve yardımlaşmanın önemini soruyor. İkinci bölümde ise “etkili reddetme becerisi” hakkında bilgi veriyor ve bunun ne zaman kullanılabileceğini, günlük hayattan örnekler istiyor.
İlk Bölümün Çözümü:
İletişimde sevgi ve saygı göstermek, güler yüzlü olmak, selamlaşmak ve yardımlaşmak, aslında hepimizin daha mutlu ve huzurlu olmasını sağlar. Bunların önemi şunlardır:
- Sevgi ve Saygı: İnsanlara sevgi ve saygı gösterdiğimizde, onlar da bize aynı şekilde karşılık verir. Bu, aramızdaki ilişkileri güçlendirir ve birbirimize değer verdiğimizi hissettirir.
- Güler Yüzlülük: Güler yüzlü olmak, etrafımızdaki insanları olumlu etkiler. Karşıdaki kişiye “Ben seninle konuşmaktan mutluyum” mesajı verir ve iletişimi kolaylaştırır.
- Selamlaşma: Selamlaşmak, bir tanışma ve hal hatır sorma biçimidir. Bu, insanlarla bağ kurmamızı sağlar ve onlara değer verdiğimizi gösterir.
- Yardımlaşma: Yardımlaşmak, hem zor durumda olan kişiye destek olmak hem de toplumsal bağları güçlendirmek için çok önemlidir. Birbirimize yardım ettiğimizde, daha güçlü bir toplum oluruz.
Kısacası, bu davranışlar insanlar arasındaki olumlu ilişkileri kurar, güçlendirir ve daha iyi bir sosyal çevre oluşturmamıza yardımcı olur.
İkinci Bölümün Çözümü:
Metinde bahsedilen “etkili reddetme becerisi”, bize doğru gelmeyen, bizi rahatsız eden veya istemediğimiz bir şeyi nazikçe ama kararlı bir şekilde “hayır” diyebilme yeteneğidir. Bu beceriyi kullanırken kendimizi güvende hissederiz ve başkalarının haklarına saygı duyarız.
Etkili reddetme becerisi hangi durumlarda kullanılabilir?
Metinde de belirtildiği gibi, özellikle akran baskısı gibi durumlarda bu beceri çok önemlidir. Akran baskısı, arkadaşlarımızın bizi istemediğimiz bir şeyi yapmaya zorlamasıdır. Bu durumda kendimizi ifade edebilmeliyiz.
Günlük hayattan iki örnek veriniz:
İşte size günlük hayattan iki örnek:
- Örnek 1: Arkadaşınız sizi sigara içmeye davet ettiğinde.
- Örnek 2: Sınıftan bir arkadaşınız sizden ödevinizi kopya çekmek için istediğinde.
Bu durumda, ona nazikçe ama kararlı bir şekilde “Hayır, sigara içmek istemiyorum, teşekkür ederim.” diyebilirsiniz. Kendinizi kötü hissetmenize veya baskı altında kalmanıza gerek yok.
Bu durumda, “Üzgünüm ama ödevimi sana veremem. Kendi başına yapmaya çalışmalısın.” diyebilirsiniz. Bu, hem arkadaşınıza kendi çabasıyla öğrenmesi gerektiğini anlatır hem de sizin dürüstlüğünüzü korur.
Unutmayın, etkili reddetme becerisi, kendimizi korumak ve kendi kararlarımızı vermek için çok önemli bir yetenektir.